6701
edits
Changes
Նոր էջ «{{Person | name-am = Գրիգոր Թ Մուսաբեկյանց | name-am-aliases = | name-ru = Григор IX Мусабекянц | name-ru-aliases = | name-la...»:
{{Person
| name-am = Գրիգոր Թ Մուսաբեկյանց
| name-am-aliases =
| name-ru = Григор IX Мусабекянц
| name-ru-aliases =
| name-lat =
| name-en = Grigor IX Musabekyants
| name-fr =
| image = Boy.jpg
| birth-date =
| birth-place =
| death-date =
| death-place =
| description = Ամենայն հայոց կաթողիկոս:
}}
=Կենսագրություն=
==Աշխատանքային գործունեություն==
*1439-1441թթ.՝ Ամենայն հայոց կաթողիկոս:
==Այլ==
*Հաջորդել է Կոստանդին Զ Վահկանացուն:
*Սերել է ազնվական ընտանիքից, որդին է Մովսես իշխանի: Ժամանակի մահմեդական սովորության համաձայն` Մովսես իշխանը անվանվել է Մուսա բեգ, որտեղից էլ ծագել է կաթողիկոսի Մուսաբեկյանց ազգանունը: Կոստանդին Զ Վահկացու մահից հետո կաշառքով և Կիլիկիայի մահմեդական տիրակալների հովանավորությամբ «առանց հաւանութեան երեւելի առաջնորդաց եւ աթոռոց», գրավել է կաթողիկոսական գահը: Ժողովրդականություն չի վայելել:
*Նրա օրոք չափազանց ընկել է կաթողիկոսական աթոռի դերն ու նշանակությունը: Ժամանակակից պատմիչը փաստում է, որ «նոր եդեալ կաթողիկոսն ոչ իշխէ, զի բաղայս անուղղայս եդեալ ունէր ի վերայ ինքեան»: Այս իրողությունն արագացրել է ոչ միայն բուն Հայաստանի, այլև կիլիկյան հոգևորականության բուռն զայրույթը: Գրիգոր Թ Մուսաբեկյանցի գահակալումը արագացրել է կաթողիկոսական աթոռը Սսից Վաղարշապատ տեղափոխելու գործընթացը: Աթոռի տեղափոխման նախանձախնդիր վարդապետները` Թովմա Մեծոփեցու և Հովհաննես Հերմոնեցու գլխավորությամբ, պատգամավորություն են ուղարկել Սիս` կաթողիկոսին առաջարկելով գահակալելու Մայր Աթոռ Ս. Էջմիածնում: Անհայտ պատճառներով Գրիգոր Թ Մուսաբեկյանցը հրավերը մերժել է: 1441–ի մայիսի վերջերին Վաղարշապատում հրավիրված Ազգային–եկեղեցական ժողովը Գրիգոր Թ Մուսաբեկյանցին հայտարարել է գահընկեց և ընտրել Ամենայն Հայոց նոր կաթողիկոս: Գրիգոր Թ Մուսաբեկյանցը համակերպվել է այս ընտրությանը և ճանաչել նոր կաթողիկոսի գերագահությունը: 1441–ից հետո առժամանակ Մուսաբեկյանցը շարունակել է հիշվել որպես կաթողիկոս, մինչև որ 1447–ին Կարապետ Եվդոկացու գահակալությամբ վերջնականապես ձևավորվել է Կիլիկիո Հայոց կաթողիկոսական աթոռը:
*Նրան հաջորդել է Կիրակոս Ա Վիրապեցին:
=Տե՛ս նաև=
*Ով ով է.հայեր (կենսագրական հանրագիտարան:Երկու հատորով),ՀՀ խմբ. հանձնաժողով՝ Հ. Մ. Այվազյան (գլխ. խմբագիր) և ուրիշներ,Երևան,Հայկական հանրագիտարան հրատ., Հ.1, Աբալյան-Ղուշչյան, 2005:
*[http://nakhshkaryan.blogspot.com/2013/08/1439-1441.html Գրիգոր Թ Մուսաբեկյանց, Արա Նախշքարյան:]
[[Category:Կաթողիկոսներ]] [[Category:Եկեղեցական գործիչներ]]
| name-am = Գրիգոր Թ Մուսաբեկյանց
| name-am-aliases =
| name-ru = Григор IX Мусабекянц
| name-ru-aliases =
| name-lat =
| name-en = Grigor IX Musabekyants
| name-fr =
| image = Boy.jpg
| birth-date =
| birth-place =
| death-date =
| death-place =
| description = Ամենայն հայոց կաթողիկոս:
}}
=Կենսագրություն=
==Աշխատանքային գործունեություն==
*1439-1441թթ.՝ Ամենայն հայոց կաթողիկոս:
==Այլ==
*Հաջորդել է Կոստանդին Զ Վահկանացուն:
*Սերել է ազնվական ընտանիքից, որդին է Մովսես իշխանի: Ժամանակի մահմեդական սովորության համաձայն` Մովսես իշխանը անվանվել է Մուսա բեգ, որտեղից էլ ծագել է կաթողիկոսի Մուսաբեկյանց ազգանունը: Կոստանդին Զ Վահկացու մահից հետո կաշառքով և Կիլիկիայի մահմեդական տիրակալների հովանավորությամբ «առանց հաւանութեան երեւելի առաջնորդաց եւ աթոռոց», գրավել է կաթողիկոսական գահը: Ժողովրդականություն չի վայելել:
*Նրա օրոք չափազանց ընկել է կաթողիկոսական աթոռի դերն ու նշանակությունը: Ժամանակակից պատմիչը փաստում է, որ «նոր եդեալ կաթողիկոսն ոչ իշխէ, զի բաղայս անուղղայս եդեալ ունէր ի վերայ ինքեան»: Այս իրողությունն արագացրել է ոչ միայն բուն Հայաստանի, այլև կիլիկյան հոգևորականության բուռն զայրույթը: Գրիգոր Թ Մուսաբեկյանցի գահակալումը արագացրել է կաթողիկոսական աթոռը Սսից Վաղարշապատ տեղափոխելու գործընթացը: Աթոռի տեղափոխման նախանձախնդիր վարդապետները` Թովմա Մեծոփեցու և Հովհաննես Հերմոնեցու գլխավորությամբ, պատգամավորություն են ուղարկել Սիս` կաթողիկոսին առաջարկելով գահակալելու Մայր Աթոռ Ս. Էջմիածնում: Անհայտ պատճառներով Գրիգոր Թ Մուսաբեկյանցը հրավերը մերժել է: 1441–ի մայիսի վերջերին Վաղարշապատում հրավիրված Ազգային–եկեղեցական ժողովը Գրիգոր Թ Մուսաբեկյանցին հայտարարել է գահընկեց և ընտրել Ամենայն Հայոց նոր կաթողիկոս: Գրիգոր Թ Մուսաբեկյանցը համակերպվել է այս ընտրությանը և ճանաչել նոր կաթողիկոսի գերագահությունը: 1441–ից հետո առժամանակ Մուսաբեկյանցը շարունակել է հիշվել որպես կաթողիկոս, մինչև որ 1447–ին Կարապետ Եվդոկացու գահակալությամբ վերջնականապես ձևավորվել է Կիլիկիո Հայոց կաթողիկոսական աթոռը:
*Նրան հաջորդել է Կիրակոս Ա Վիրապեցին:
=Տե՛ս նաև=
*Ով ով է.հայեր (կենսագրական հանրագիտարան:Երկու հատորով),ՀՀ խմբ. հանձնաժողով՝ Հ. Մ. Այվազյան (գլխ. խմբագիր) և ուրիշներ,Երևան,Հայկական հանրագիտարան հրատ., Հ.1, Աբալյան-Ղուշչյան, 2005:
*[http://nakhshkaryan.blogspot.com/2013/08/1439-1441.html Գրիգոր Թ Մուսաբեկյանց, Արա Նախշքարյան:]
[[Category:Կաթողիկոսներ]] [[Category:Եկեղեցական գործիչներ]]