Բժշկյան Մինաս Մանուկի

Hayazg-ից
Բժշկյան Մինաս Մանուկի
Бжшкян Минас
Պատկերիկի ստեղծման սխալ. convert: unable to open image `/var/www/public_html/am/images/8/88/.jpg': No such file or directory @ error/blob.c/OpenBlob/2712.
convert: no decode delegate for this image format `' @ error/constitute.c/ReadImage/501.
convert: no images defined `/tmp/transform_46b13d2fce7c.jpg' @ error/convert.c/ConvertImageCommand/3210.

Error code: 1
Անգլերեն: Bjshkyan Minas
Հայերեն: Բժշկյան Մինաս Մանուկի
Ծննդյան տարեթիվը: 15.10.1777
Ծննդավայրը: Տրապիզոն ,Փոքր Ասիա
Մահվան տարեթիվը: 26.11.1861
Մահվան վայրը: Վենետիկ, Իտալիա
Համառոտ տվյալներ:
Բանասեր, մանկավարժ, պատմաբան, ազգագրագետ, երաժշտագետ:

Կենսագրություն

Ծնվել է 1777թ. հոկտեմբերի 15-ին Փոքր Ասիայի Տրապիզոն քաղաքում:

Մահացել է 1861թ. նոյեմբերի 26-ին Իտալիայի Վենետիկ քաղաքում:

Կրթություն

  • Սովորել է Վենետիկի Մխիթարյան միաբանության դպրոցում:

Աշխատանքային գործունեություն

  • 1808թ. մեկնել է Ս. Ղազարից և կրթական, մանկավարժական գործունեություն ծավալել Կոստանդնուպոլսում:
  • Տրապիզոնում հիմնել է դպրոցներ:

Ձեռքբերումներ

  • Վենետիկի Սխիթարյան միաբանության անդամ:
  • 1804թ.՝ վարդապետ:

Այլ

  • 1825թ. բնակություն է հաստատել Ղրիմի Ղարասուբազար (այժմ՝ Բելոգորսկ) բնակավայրում, հիմնել եկեղեցի և դպրոց:

Մատենագիտություն

  • «Ճեմարան գիտելեաց» (1815) աշխատության մեջ ներկայացրել է հունա-հռոմեական դիցաբանությունը և ժողովուրդների քաղաքակրթության աստիճանները:
  • «Հմտութիւն մանկանց» (մաս 1-4, 1818) դասագրքում (աշխարհաբար) ներկայացրել է Արևելքի մի շարք ժողովուրդների ազգագրությունը:
  • Ճանապարհորդելով Սև ծովի ափերով (1817-19)՝ գրել է «Պատմութիւն Պոնտոսի, որ է Սեաւ ծով» (1819) աշխատությունը, որտեղ աշխարհագրական, պատմական , ճարտարապետական , հնախոսական, ազգային ազատագրական արժեքավոր տեղեկություններ է հաղորդում հայերի, թուրքերի, հույների և այլ ժողովուրդների մասին:
  • Բժշկյանի «ճանապարհորդութիւն ի Լեհաստան» (1830) պատմաաշխարհագրական բնույթի աշխատության մեջ ներկայացրել է Անի քաղաքի պատմությունը:
  • «Քերականութիւն ռուսերէն-հայերէն...»-ի (1828) մեջ՝ ռուսերենի և հայերենի քերականությունները զուգահեռաբար
  • «Քերականութիւն հայկազեան լեզուի...»(1840) գրքում քննել հայերենի հնչյունաբանության, ձևաբանության և շարահյուսության մի շարք հարցեր
  • «Քերականութիւն բազմալեզու...» (1844) գիրքն ընդգրկում է հայերենի և արևելյան այլ լեզուների քերականության սկզբունքները (այս գրքի համար արժանացել է Ռուսական կայսրության ոսկե մեծ մեդալին):
  • Գրել է նաև «Համառօտ նկարագիր վարուց երեւելի արանց» (1850) կենսագրական բառարանը: *Ֆրանսերենից գրաբար է թարգմանել Եզովպոսի առակները («Առակք Եզոպոսի», 1818) և 3. Բ. Կամպեի «Նոր Ռոբինզոնը» («Պատմութիւն վարուց Ռոպէնսօնին Քռիւզօյէ», 1817)
  • Բժշկյանը հետաքրքրվել է նաև ազգային երգարվեստի, միջնադարյան խագագրերի և հայկական ձայնագրության նոր համակարգի խնդիրներով:
  • Ունի երաժշտագիտական անտիպ աշխատություն՝ «Երաժշտութիւն, որ է համառօտ տեղեկութիւն երաժշտական սկզբանց և ելեւէջութեանց եղանակաց եւ նշանագրաց խազից» (1815):
  • [http://hpj.asj-oa.am/4910/ Հ. Մինաս Բժշկեան. Երաժշտութիւն որ է համառօտ տեսութիւն երաժշտական սկզբանց ելեւէջութեանց եղանակաց և նշանագրաց խազից. 1815. աշխատասիրութեամբ Արամ Քերովբեանի, Երևան, 1997:

Տե՛ս նաև