6701
edits
Changes
Նոր էջ «{{Person | name-am = Գյուտ Ա Արահեզացի | name-am-aliases = Ոթմսեցի, սուրբ Գյուտ Արահեզացի | name-ru = Гют А Арае...»:
{{Person
| name-am = Գյուտ Ա Արահեզացի
| name-am-aliases = Ոթմսեցի, սուրբ Գյուտ Արահեզացի
| name-ru = Гют А Араезаци
| name-ru-aliases = Вотмсеци, светой Гют Араезаци
| name-lat =
| name-en = Gyut I Aahezatsi
| name-fr =
| image = Boy.jpg
| birth-date = 400
| birth-place = Արահեզ, Տայք
| death-date = 478
| death-place =
| description = Ամենայն հայոց կաթողիկոս:
}}
=Կենսագրություն=
Ծնվել է մոտ 400թ. Տայքի նահանգի Արահեզ գյուղում:
Մահացել է 478թ.:
==Կրթություն==
*Եղել է Սահակ-Մեսրոպյան կրտսեր աշակերտներից:
*Ստացել է նաև հունական կրթություն:
==Աշխատանքային գործունեություն==
*Կարգադրվել է Վանանդի եպիսկոպոս՝ Գադ անունով: (նստավայրը՝ Ոթմուս):
*444թ. մասնակցել է Շահապիվանի, իսկ 449թ.՝ Արտաշատի ժողովներին:
*461թ. կաթողիկոսական գահ է բարձրացել Պարսից արքա Պերոզի և Հայաստանի մարզպան Ատրորմիզդ Արշակունու համաձայնությամբ:
*462թ. շուքով դիմավորել, Վաղարշապատի կաթողիկե եկեղեցում օրհնել և փառաբանել է Ավարայրի ճակատամարտի (451) մասնակից, պարսակական գերեվարությունից վերադարձած նախարարներին:
*Տոնացույց է մտցրել Ավարայրի նահատակների հիշատակի օրը՝ իբրև Վարդանանց տոն:
*Ձեռնամուխ է եղել եկեղեցական բարենորոգումների, պայքարել է նեստորականության դեմ:
*Նրա խնդրանքով Դավիթ Անհաղթը, ի պաշտպանություն ուղղափառ վարդապետության, գրել է «Բարձր ացուցէք» սկսվածքով ներբողը:
*476թ. նրա օրոք կաթողիկոսական նստավայր է դարձել Դվինը:
==Այլ==
*Հաջորդել է Մովսես Ա Մանազկերտցուն:
*Աղվանքում քրիստոնեության հռչակման հետ կապված, նամակ է գրել Աղվանից Վաչե թագավորին և ամրապնդել նրա քրիստոնեական հավատքը:
*Գադիշո Խոռխոռունու կողմից ամբաստանվել է՝ իբրև տերությանն անհավատարիմ, ինչի համար Սասանյան Պերոզ թագավորի հրամանով 471թ. կանչվել է Տիզբոն, զրկվել հայրապետական իշխանությունից և աքսորվել: Հայերի ընդվզումից անհանգստացած՝ արքունիքը հարկադրված Գյուտ Ա կաթողիկոսին ազատ է արձակել: Վերադարձել է հայրենիք, հաստատվել Ոթմուսում:
*Թաղված է Վանանդի գավառի Ոթմուս գյուղում:
*Կաթողիկոսական գահին նրան հաջորդել է Հովհաննես Ա Մանդակունին:
*Գյուտ Ա կաթողիկոսը դասվել է հայ եկեղեցու սրբերի շարքը:
=Տե՛ս նաև=
*Ով ով է.հայեր (կենսագրական հանրագիտարան:Երկու հատորով),ՀՀ խմբ. հանձնաժողով՝ Հ. Մ. Այվազյան (գլխ. խմբագիր) և ուրիշներ,Երևան,Հայկական հանրագիտարան հրատ., Հ.1, Աբալյան-Ղուշչյան, 2005:
*«Քրիստոնյա Հայաստան» հանրագիտարան, Երևան, 2002:
*[http://nakhshkaryan.blogspot.com/2013/06/461-478.html#.VCLmr_mSzTo Գյուտ Ա Արահեզացի, Արա Նախշքարյան:]
[[Category:Կաթողիկոսներ]] [[Category:Եկեղեցական գործիչներ]]
| name-am = Գյուտ Ա Արահեզացի
| name-am-aliases = Ոթմսեցի, սուրբ Գյուտ Արահեզացի
| name-ru = Гют А Араезаци
| name-ru-aliases = Вотмсеци, светой Гют Араезаци
| name-lat =
| name-en = Gyut I Aahezatsi
| name-fr =
| image = Boy.jpg
| birth-date = 400
| birth-place = Արահեզ, Տայք
| death-date = 478
| death-place =
| description = Ամենայն հայոց կաթողիկոս:
}}
=Կենսագրություն=
Ծնվել է մոտ 400թ. Տայքի նահանգի Արահեզ գյուղում:
Մահացել է 478թ.:
==Կրթություն==
*Եղել է Սահակ-Մեսրոպյան կրտսեր աշակերտներից:
*Ստացել է նաև հունական կրթություն:
==Աշխատանքային գործունեություն==
*Կարգադրվել է Վանանդի եպիսկոպոս՝ Գադ անունով: (նստավայրը՝ Ոթմուս):
*444թ. մասնակցել է Շահապիվանի, իսկ 449թ.՝ Արտաշատի ժողովներին:
*461թ. կաթողիկոսական գահ է բարձրացել Պարսից արքա Պերոզի և Հայաստանի մարզպան Ատրորմիզդ Արշակունու համաձայնությամբ:
*462թ. շուքով դիմավորել, Վաղարշապատի կաթողիկե եկեղեցում օրհնել և փառաբանել է Ավարայրի ճակատամարտի (451) մասնակից, պարսակական գերեվարությունից վերադարձած նախարարներին:
*Տոնացույց է մտցրել Ավարայրի նահատակների հիշատակի օրը՝ իբրև Վարդանանց տոն:
*Ձեռնամուխ է եղել եկեղեցական բարենորոգումների, պայքարել է նեստորականության դեմ:
*Նրա խնդրանքով Դավիթ Անհաղթը, ի պաշտպանություն ուղղափառ վարդապետության, գրել է «Բարձր ացուցէք» սկսվածքով ներբողը:
*476թ. նրա օրոք կաթողիկոսական նստավայր է դարձել Դվինը:
==Այլ==
*Հաջորդել է Մովսես Ա Մանազկերտցուն:
*Աղվանքում քրիստոնեության հռչակման հետ կապված, նամակ է գրել Աղվանից Վաչե թագավորին և ամրապնդել նրա քրիստոնեական հավատքը:
*Գադիշո Խոռխոռունու կողմից ամբաստանվել է՝ իբրև տերությանն անհավատարիմ, ինչի համար Սասանյան Պերոզ թագավորի հրամանով 471թ. կանչվել է Տիզբոն, զրկվել հայրապետական իշխանությունից և աքսորվել: Հայերի ընդվզումից անհանգստացած՝ արքունիքը հարկադրված Գյուտ Ա կաթողիկոսին ազատ է արձակել: Վերադարձել է հայրենիք, հաստատվել Ոթմուսում:
*Թաղված է Վանանդի գավառի Ոթմուս գյուղում:
*Կաթողիկոսական գահին նրան հաջորդել է Հովհաննես Ա Մանդակունին:
*Գյուտ Ա կաթողիկոսը դասվել է հայ եկեղեցու սրբերի շարքը:
=Տե՛ս նաև=
*Ով ով է.հայեր (կենսագրական հանրագիտարան:Երկու հատորով),ՀՀ խմբ. հանձնաժողով՝ Հ. Մ. Այվազյան (գլխ. խմբագիր) և ուրիշներ,Երևան,Հայկական հանրագիտարան հրատ., Հ.1, Աբալյան-Ղուշչյան, 2005:
*«Քրիստոնյա Հայաստան» հանրագիտարան, Երևան, 2002:
*[http://nakhshkaryan.blogspot.com/2013/06/461-478.html#.VCLmr_mSzTo Գյուտ Ա Արահեզացի, Արա Նախշքարյան:]
[[Category:Կաթողիկոսներ]] [[Category:Եկեղեցական գործիչներ]]