6701
edits
Changes
Նոր էջ «{{Person | name-am = Գրգիրո Բ Վկայասեր | name-am-aliases = | name-ru = Григор II Вкаясер | name-ru-aliases = | name-lat = | ...»:
{{Person
| name-am = Գրգիրո Բ Վկայասեր
| name-am-aliases =
| name-ru = Григор II Вкаясер
| name-ru-aliases =
| name-lat =
| name-en = Grigor II
| name-fr =
| image = Grigor II Vkayaser.jpg
| birth-date =
| birth-place =
| death-date = 1105
| death-place = Քեսուն, Արևմտյան Հայաստան
| description = Ամենայն հայոց կաթողիկոս:
}}
=Կենսագրություն=
Մահացել է 1105թ. Արևմտյան Հայաստանի Խարբերդի վիլայեթի Բեհսենի գավառի Քեսուն գյուղում:
==Աշխատանքային գործունեություն==
*1059թ. հոր մահից հետո փոխարինել է նրան դուքսի պաշտոնում` նշանակվելով Միջագետքի, Տարոնի և շրջակայքի կուսակալ:
*Կնոջ մահից հետո հրաժարվել է պաշտոնից և նվիրվել հոգևոր կյանքին:
*1066թ. ձեռնադրվել է Ամենայն հայոց կաթողիկոս՝ Փոքր Հայքի Ծամնդավ բերդաքաղաքում (Գրիգոր Վկայասերի օրոք՝ կաթողիկոսանիստ):
==Այլ==
*Գրիգոր Մագիստրոս Պահլավունու որդին է:
*Ավազանի անունն է Վահրամ:
*Հիմնադիրն է Պահլավունի կաթողիկոսական տան, որի ներկայացուցիչները գահակալել են 137 տարի:
*Հաջորդել է Խաչիկ Բ Անեցուն:
*Տարբեր տարիներին աթոռակից է նշանակել Գևորգ Լոռեցուն (1066-1072), Բարսեղ Ա Անիեցուն:
*1076թ. մերժել է Փիլարտոս Վարաժնունու՝ հայրապետական աթոռը Փառիսոս փոխադրելու առաջարկը և թույլատրել նրան կաթողիկոսություն հիմնել Հոնի բերդաքաղաքում (Մարաշի մոտ):
*Գրիգոր Վկայասերը եղել է Կոստանդնուպոլսում (1066 և 1072), Եգիպտոսում (1074, 1085) և Երուսաղեմում, որի գրավման ժամանակ (1099) օժանդակել է խաչակիրներին և վիրավորվել: Եգիպտոսում նրան մեծ պատվով ընդունել է Մուսթանսիր խալիֆան:
*Գրիգոր Վկայասերն իր որդուն՝ գրիգոր Պահլավունուն, ձեռնադրել է եպիսկոպոս և նշանակել Եգիպտոսի հայոց առաջնորդ:
*Հայտնի է 1102թ. Ծռազատկի կապակցությամբ գրված Գրիգոր Բ Վկայասերի «Թուղթը»: Նրա մեկենասությամբ Կիրակոս մեկնիչը հունարենից հայերեն է թարգմանել բազմաթիվ վարքագրական և հայրենագրական երկեր (այստեղից՝ «Վկայասեր» մականունը):
*Իր գրած «Տօնամակ» ժողովածուում փորձել է Հովհաննես Սարկավագի անշարժ տոմարի հաստատման հետ կապված կայուն օրեր սահմանել:
*Թղթերից հիշատակելի են «Վասն Զատկի», «Վասն Բաժակի», «Կանոն Ոտնլուայի» շարականները:
*Գրգիրո Բ Վկայասերի կաթողիկոսության շրջանում սերտացել են Հայ եկեղեցու փոխհարաբերությունները Ասորի Հակոբիկ, Հույն և Հռոմի եկեղեցիների հետ, որը շարունակվել է հաջորդ Պահլավունիների կողմից:
*Ամփոփվել է Լեռնային Կիլիկիայի Կարմիր վանքում:
*Կաթողիկոսական գահին նրան հաջորդել է Բարսեղ Ա Անեցին:
=Մատենագիտություն=
*Սրբոյ Վարդապետի՝ յոքներանեան մենաւորի Գրիգորի համառօտիւք Բան խրատու վասն ուղիղ հաւատոյ և մաքուր վարուց առաքինութեան ի խնդրոյ նորին հարազատի Վարդանայ դիւանադպրի, տե'ս «Հօրն մերոյ Սրբոյ Գրիգորի Նարեկայ վանուց վանականի մատենագրութիւնք», Վենետիկ, 1840, էջ 483-533:
*Շարական, տե'ս «Շարական հոգեւոր երգոց Սուրբ եւ Ուղղափառ Եկեղեցւոյս Հայաստանեայց», Երուսաղէմ, 1936:
=Տե՛ս նաև=
*Ով ով է.հայեր (կենսագրական հանրագիտարան:Երկու հատորով),ՀՀ խմբ. հանձնաժողով՝ Հ. Մ. Այվազյան (գլխ. խմբագիր) և ուրիշներ,Երևան,Հայկական հանրագիտարան հրատ., Հ.1, Աբալյան-Ղուշչյան, 2005:
*«Քրիստոնյա Հայաստան» հանրագիտարան, Երևան, 2002:
*Միքայէլ վրդ. Չամչեան, Պատմութիւն Հայոց, հատ. Բ, Վենետիկ, 1785:
*Ղևոնդ վրդ. Ալիշան, Հայապատում, հատ. Ա, Վենետիկ, 1901:
*Հրաչեայ Աճառեան, Հայոց անձնանունների բառարան, հատ. Ա, Երևան, 1942:
*Մաղաքիա արք. Օրմանեան, Ազգապատում, հատ. Բ, Ս. էջմիածին, 2001:
*[http://nakhshkaryan.blogspot.com/2013/07/1065-1105.html#.VCuOWvmSzTo Գրիգոր Բ Վկայասեր, Արա Նախշքարյան:]
*[http://www.pravenc.ru/text/166483.html Григор II Вкаясер.]
[[Category:Կաթողիկոսներ]] [[Category:Եկեղեցական գործիչներ]]
| name-am = Գրգիրո Բ Վկայասեր
| name-am-aliases =
| name-ru = Григор II Вкаясер
| name-ru-aliases =
| name-lat =
| name-en = Grigor II
| name-fr =
| image = Grigor II Vkayaser.jpg
| birth-date =
| birth-place =
| death-date = 1105
| death-place = Քեսուն, Արևմտյան Հայաստան
| description = Ամենայն հայոց կաթողիկոս:
}}
=Կենսագրություն=
Մահացել է 1105թ. Արևմտյան Հայաստանի Խարբերդի վիլայեթի Բեհսենի գավառի Քեսուն գյուղում:
==Աշխատանքային գործունեություն==
*1059թ. հոր մահից հետո փոխարինել է նրան դուքսի պաշտոնում` նշանակվելով Միջագետքի, Տարոնի և շրջակայքի կուսակալ:
*Կնոջ մահից հետո հրաժարվել է պաշտոնից և նվիրվել հոգևոր կյանքին:
*1066թ. ձեռնադրվել է Ամենայն հայոց կաթողիկոս՝ Փոքր Հայքի Ծամնդավ բերդաքաղաքում (Գրիգոր Վկայասերի օրոք՝ կաթողիկոսանիստ):
==Այլ==
*Գրիգոր Մագիստրոս Պահլավունու որդին է:
*Ավազանի անունն է Վահրամ:
*Հիմնադիրն է Պահլավունի կաթողիկոսական տան, որի ներկայացուցիչները գահակալել են 137 տարի:
*Հաջորդել է Խաչիկ Բ Անեցուն:
*Տարբեր տարիներին աթոռակից է նշանակել Գևորգ Լոռեցուն (1066-1072), Բարսեղ Ա Անիեցուն:
*1076թ. մերժել է Փիլարտոս Վարաժնունու՝ հայրապետական աթոռը Փառիսոս փոխադրելու առաջարկը և թույլատրել նրան կաթողիկոսություն հիմնել Հոնի բերդաքաղաքում (Մարաշի մոտ):
*Գրիգոր Վկայասերը եղել է Կոստանդնուպոլսում (1066 և 1072), Եգիպտոսում (1074, 1085) և Երուսաղեմում, որի գրավման ժամանակ (1099) օժանդակել է խաչակիրներին և վիրավորվել: Եգիպտոսում նրան մեծ պատվով ընդունել է Մուսթանսիր խալիֆան:
*Գրիգոր Վկայասերն իր որդուն՝ գրիգոր Պահլավունուն, ձեռնադրել է եպիսկոպոս և նշանակել Եգիպտոսի հայոց առաջնորդ:
*Հայտնի է 1102թ. Ծռազատկի կապակցությամբ գրված Գրիգոր Բ Վկայասերի «Թուղթը»: Նրա մեկենասությամբ Կիրակոս մեկնիչը հունարենից հայերեն է թարգմանել բազմաթիվ վարքագրական և հայրենագրական երկեր (այստեղից՝ «Վկայասեր» մականունը):
*Իր գրած «Տօնամակ» ժողովածուում փորձել է Հովհաննես Սարկավագի անշարժ տոմարի հաստատման հետ կապված կայուն օրեր սահմանել:
*Թղթերից հիշատակելի են «Վասն Զատկի», «Վասն Բաժակի», «Կանոն Ոտնլուայի» շարականները:
*Գրգիրո Բ Վկայասերի կաթողիկոսության շրջանում սերտացել են Հայ եկեղեցու փոխհարաբերությունները Ասորի Հակոբիկ, Հույն և Հռոմի եկեղեցիների հետ, որը շարունակվել է հաջորդ Պահլավունիների կողմից:
*Ամփոփվել է Լեռնային Կիլիկիայի Կարմիր վանքում:
*Կաթողիկոսական գահին նրան հաջորդել է Բարսեղ Ա Անեցին:
=Մատենագիտություն=
*Սրբոյ Վարդապետի՝ յոքներանեան մենաւորի Գրիգորի համառօտիւք Բան խրատու վասն ուղիղ հաւատոյ և մաքուր վարուց առաքինութեան ի խնդրոյ նորին հարազատի Վարդանայ դիւանադպրի, տե'ս «Հօրն մերոյ Սրբոյ Գրիգորի Նարեկայ վանուց վանականի մատենագրութիւնք», Վենետիկ, 1840, էջ 483-533:
*Շարական, տե'ս «Շարական հոգեւոր երգոց Սուրբ եւ Ուղղափառ Եկեղեցւոյս Հայաստանեայց», Երուսաղէմ, 1936:
=Տե՛ս նաև=
*Ով ով է.հայեր (կենսագրական հանրագիտարան:Երկու հատորով),ՀՀ խմբ. հանձնաժողով՝ Հ. Մ. Այվազյան (գլխ. խմբագիր) և ուրիշներ,Երևան,Հայկական հանրագիտարան հրատ., Հ.1, Աբալյան-Ղուշչյան, 2005:
*«Քրիստոնյա Հայաստան» հանրագիտարան, Երևան, 2002:
*Միքայէլ վրդ. Չամչեան, Պատմութիւն Հայոց, հատ. Բ, Վենետիկ, 1785:
*Ղևոնդ վրդ. Ալիշան, Հայապատում, հատ. Ա, Վենետիկ, 1901:
*Հրաչեայ Աճառեան, Հայոց անձնանունների բառարան, հատ. Ա, Երևան, 1942:
*Մաղաքիա արք. Օրմանեան, Ազգապատում, հատ. Բ, Ս. էջմիածին, 2001:
*[http://nakhshkaryan.blogspot.com/2013/07/1065-1105.html#.VCuOWvmSzTo Գրիգոր Բ Վկայասեր, Արա Նախշքարյան:]
*[http://www.pravenc.ru/text/166483.html Григор II Вкаясер.]
[[Category:Կաթողիկոսներ]] [[Category:Եկեղեցական գործիչներ]]
