Hayazg - Մասնակցի ներդրում [hy]

Անանիա Սանահնեցի

2014-08-15T10:55:30Z

Snersesyan: Նոր էջ «{{Person | name-am = Անանիա Սանահնեցի | name-am-aliases = | name-ru = Анания Санаинский | name-ru-aliases = | name-lat =...»:

{{Person
| name-am = Անանիա Սանահնեցի
| name-am-aliases =
| name-ru = Анания Санаинский
| name-ru-aliases =
| name-lat =
| name-en = Anania Sanahneci
| name-fr =
| image = Boy.jpg
| birth-date =
| birth-place =
| death-date = 1070
| death-place =
| description = Մատենագիր, դավանաբան:
}}

==Աշխատանքային գործունեություն==
*Եղել է Հաղպատ-Սանահնի միաբանության անդամ:

==Այլ==
*Նրա երկերը կարևոր դեր են կատարել հայ աստվածաբանական-դավանաբանական մտքի զարգացման և մեկնողական գրականության մեջ, իբրև դասագիրք կիրառվել վարդապետարաններում ու վանական դպրոցներում:
*«Հակաճառութիւն ընդդէմ երկաբնակաց» աշխատությունը (բաղկացած 14 ճառից) շարադրել Է Պետրոս Ա Գետադարձի կարգադրությամբ և ավարտել Խաչիկ Բ Անեցու օրոք:
*«Հակաճառութիւն ընդդէմ երկաբնակաց» աշխատությունը աստվածաբանականից զատ ունի աղբյուրագիտական նշանակություն:
*1055-ին շարադրել Է Պողոս առաքյալի 14 թղթերի մեկնությունը («Մեկնութիւն չորեքտասան թղթոցն Պօղոսի առաքելոյն»), հետագայում՝ «Մեկնութիւն Մատթէի» և այլ երկեր:
*Գրել է նաև ճառագրական և ներբողական գործեր:

=Տե՛ս նաև=
*Ով ով է.հայեր (կենսագրական հանրագիտարան:Երկու հատորով),ՀՀ խմբ. հանձնաժողով՝ Հ. Մ. Այվազյան (գլխ. խմբագիր) և ուրիշներ,Երևան,Հայկական հանրագիտարան հրատ., Հ.1, Աբալյան-Ղուշչյան, 2005:
*Քյոսեյան Հ., Աստվածաբանական բնագրեր, Ուսումնասիրություններ, 1, Անանիա Սանահնեցի, Ա. Էջմիածին, 2000:

[[Category:Մատենագիրներ]] [[Category:Աստվածաբաններ]]

Անանիա Շիրակացի

2014-08-15T10:44:49Z

Snersesyan: Նոր էջ «{{Person | name-am = Անանիա Շիրակացի | name-am-aliases = Անանիա Շիրակավանցի | name-ru = Фамилия Имя Отчество | n...»:

{{Person
| name-am = Անանիա Շիրակացի
| name-am-aliases = Անանիա Շիրակավանցի
| name-ru = Фамилия Имя Отчество
| name-ru-aliases = Фамилия Имя Отчество2
| name-lat =
| name-en = Surname Name
| name-fr =
| image = Boy.jpg
| birth-date =
| birth-place = Շիրակ
| death-date =
| death-place =
| description = Գիտնական, մաթեմատիկոս, փիլիսոփա, տիեզերագետ:
}}
=Կենսագրություն=
Ծնվել է VII դարում Շիրակի Շիրակավան (Երազգավորս) կամ Անանիա (Անէանք) գյուղում:

==Կրթություն==
*Ուսանել է Դպրեվանքի դպրոցում:
*11 տարի ճանապարհորդել ու սովորել տարբեր երկրներում:
*8 տարի ուսանել է տրապիզոնցի հույն նշանավոր գիտնական Տյուքիկոսի դպրոցում:

==Այլ==
*ծավալել է գիտական գործունեություն՝ աստղագիտության, մաթեմատիկայի, տոմարագիտության, աշխարհագրության և այլ գիտությունների բնագավառներում, զբաղվել է մանկավարժությամբ:
*Բացել դպրոցներ, գրել դասագրքեր:
*Մշակել է իր սեփական իմաստասիրական համակարգը:
*Աստղագիտական աշխատություններում քննել է Արեգակի, Երկրագնդի, Լուսնի, աստղերի և տիեզերական երևույթների հետ կապված հարցեր:
*Նրան հայտնի են եղել Երկրի գնդաձևությունը, հակոտնյա աշխարհի գոյությունը, և որ լույսի տարածման արագությունը շատ ավելի մեծ է, քան ձայնինը:
*Կռահել է Լուսնի սեփական լույսից զուրկ պինդ մարմին լինելը:
*Ճիշտ է բացատրել Լուսնի փուլերի առաջացումը, Արեգակի և Լուսնի խավարումները, ծովերի մակընթացություններն ու տեղատվությունները:
*Համեմատությունների ու դատողությունների միջոցով եզրակացրել է, որ Արեգակը մեծ է թե' Լուսնից, թե' Երկրից և գտնվում է շատ մեծ հեռավորության վրա:
*Իր աշխատություններում նշել է աստղագիտական մի շարք գործնական կիրառություններ, կատարել է տոմարագիտական հաշվումներ և տվել է հայկական ու այլ օրացույցների որոշակի առնչություններ:
*Արժեքավոր է նրա հայկական աստղագիտական տերմինների մեկնաբանությունը:
*Մաթեմատիկական բովանդակությամբ աշխատություններից ամենաարժեքավորը թվաբանության դասագիրքն է՝ թվաբանության 4 գործողություններն ամփոփող աղյուսակով:
*Գիտական հետաքրքրություն են ներկայացնում նաև թանկարժեք քարերին, չափ ու կշռին, ֆիզիկային, օդերևութաբանությանը վերաբերող ուսումնասիրությունները:
*Անանիա Շիրակացոուն է վերագրվում «Աշխարհացոյցը», որտեղ կան արժեքավոր բազմաթիվ տեղեկություններ պատմական Հայաստանի ու նրա հարևան երկրների վերաբերյալ:
*Կազմել է ձայնագիտության բնագավառում իր ժամանակի չափանիշով առաջավոր ուսմունք ներկայացնող «Տասնակարգյան աղյուսակի» հայկակակն տարբերակը՝ ձայների, ձայնամիջոցների և ձայնաշարերի կազմությանը վերաբերող նոր գաղափարներով:
*Ըստ մի շարք աղբյուրների՝ հորինել է «քաղցրալուր» շարականներ:

=Մատենագիտություն=
*Ա. Աբրահամյան Տիեզերագիտութիւն Ա տոմար, Երևան, 1940:
*Ա. Աբրահամյան Լուսնի տարբերաշրջանները, Երևան, 1962:
*И. А. Орбели Вопросы и решения..., П., 1918;
*К. С. Тер-Давтян и С. С. Аревшатян Космография, перевод с древнеармянскогоб, Ереван, 1962.

=Տե՛ս նաև=
*Ով ով է.հայեր (կենսագրական հանրագիտարան:Երկու հատորով),ՀՀ խմբ. հանձնաժողով՝ Հ. Մ. Այվազյան (գլխ. խմբագիր) և ուրիշներ,Երևան,Հայկական հանրագիտարան հրատ., Հ.1, Աբալյան-Ղուշչյան, 2005:
* Աբրահամյան Ա., Անանիա Շիրակացու մատենագրությունը. ուսումնասիրություն, Երևան, 1944:
*Պետրոսյան Գ., Մաթեմատիկան Հայաստանում հին և միջին դարերում, Երևան, 1959:
*Խրլոպյան Գ., Անանիա Շիրակացու աշխարհայացքը, Երևան, 1964:
*Թումանյան Բ., Հայ աստղագիտության պատմություն, հ. 1, Երևան, 1964:

[[Category:Գիտնականներ]] [[Category:Մաթեմատիկոսներ]] [[Category:Փիլիսոփաներ]] [[Category:Տիեզերագետներ]]

Անանիա Նարեկացի

2014-08-15T10:22:13Z

Snersesyan: Նոր էջ «{{Person | name-am = Անանիա Նարեկացի | name-am-aliases = | name-ru = Ананиа Нарекаци | name-ru-aliases = | name-lat = | na...»:

{{Person
| name-am = Անանիա Նարեկացի
| name-am-aliases =
| name-ru = Ананиа Нарекаци
| name-ru-aliases =
| name-lat =
| name-en = Anania Narekaci
| name-fr =
| image = Boy.jpg
| birth-date =
| birth-place =
| death-date = մոտ 980
| death-place =
| description = Մատենագիր, փիլիսոփա:
}}

==Աշխատանքային գործունեություն==
*Եղել է Նարեկավանքի վանահայրը և դպրոցի հիմնադիրը:

==Այլ==
*Գրիգոր Նարեկացու ազգականն է:
*Կասկածվել է Թոնդրակյան շարժմանը հարելու մեջ,
*Անանիա Ա Մոկացի կաթողիկոսի առաջարկությամբ գրել է «Գիր խոստովանութեան» և «Հակաճառութիւն ընդդէմ թոնդրակեցւոց» գործերը:
*Նրա աշակերտ Ուխտանեսը հիշատակել է նաև «Հաւատարմատ» (973) գործը, որտեղ Անանիա Նարեկացին ձաղկել է երկաբնակներին:
*Նրա գրվածքները կարևոր աղբյուր են թոնդրակեցիների գաղափարախոսությունն ուսումնասիրելու համար:
*Դասավանդման մեթոդիկայում առաջնային է համարել ուսուցչի անձնական օրինակը, գիտելիքների հարստությունը, մեծ տեղ է տվել գրականությանը և երգեցողությանը:
*Անանիա Նարեկացուն է աշակերտել Գրիգոր Նարեկացին:

=Տե՛ս նաև=
*Ով ով է.հայեր (կենսագրական հանրագիտարան:Երկու հատորով),ՀՀ խմբ. հանձնաժողով՝ Հ. Մ. Այվազյան (գլխ. խմբագիր) և ուրիշներ,Երևան,Հայկական հանրագիտարան հրատ., Հ.1, Աբալյան-Ղուշչյան, 2005:
*Թամրազյան Հ., Անանիա Նարեկացի, Երևան, 2003:

[[Category:Մատենագիրներ]] [[Category:Փիլիսոփաներ]]

Անանիա Թարգմանիչ

2014-08-15T10:11:05Z

Snersesyan: Նոր էջ «{{Person | name-am = Անանիա Թարգմանիչ | name-am-aliases = Անանիա Սյունեցի | name-ru = Ананиа Переводчик | name-ru-ali...»:

{{Person
| name-am = Անանիա Թարգմանիչ
| name-am-aliases = Անանիա Սյունեցի
| name-ru = Ананиа Переводчик
| name-ru-aliases = Анания Сюнецкий
| name-lat =
| name-en = Anania Targmanich
| name-fr =
| image = Boy.jpg
| birth-date =
| birth-place =
| death-date =
| death-place =
| description = Թարգմանիչ:
}}

==Աշխատանքային գործունեություն==
*Ձեռնադրվել է Սյունյաց եպիսկոպոս:

==Այլ==
*Աշակերտել է Մեսրոպ Մաշտոցին:
*Մեսրոպ Մաշտոցին օգնել է աղվանաց գիրն ստեղծելիս:
*Նրան են վերագրում «Ի խորհուրդ Յովնանու մարգարէի», «Յաղագս Յովհաննու Մկրտչի» ճառերը:
*Թարգմանել է մատենագիրներ Փիլոնի ու Իրենեոսի գործերը:

=Տե՛ս նաև=
*Ով ով է.հայեր (կենսագրական հանրագիտարան:Երկու հատորով),ՀՀ խմբ. հանձնաժողով՝ Հ. Մ. Այվազյան (գլխ. խմբագիր) և ուրիշներ,Երևան,Հայկական հանրագիտարան հրատ., Հ.1, Աբալյան-Ղուշչյան, 2005:
*Սարգիսյան Բ., Անանիա թարգմանիչն Եւ իւր գրական գործոց նմոյշներ, Վենետիկ, 1899:

[[Category:Թարգմանիչներ]]

Անանիա Ա Մոկացի

2014-07-30T14:00:41Z

Snersesyan: /* Այլ */

{{Person
| name-am = Անանիա Ա Մոկացի
| name-am-aliases =
| name-ru =
| name-ru-aliases = Анания Мокаци
| name-lat =
| name-en = Anania Mokaci
| name-fr =
| image = Boy.jpg
| birth-date =
| birth-place = Փաս,Մոկք նահանգ
| death-date = 968
| death-place =
| description = Հոգևոր գործիչ:
}}
=Կենսագրություն=
Ծնվել է մոտ 900թ. Մոկք նահանգում` Փասում:

Մահացել է 968թ.:

==Կրթություն==
*Կրթություն է ստացել Աղթամարի և Վարագա վանքերում:

==Աշխատանքային գործունեություն==
*946թ.` Ամենայն հայոց կաթողիկոս:
*948թ.` կաթողիկոսական աթոռն Աղթամարից տեղափոխել է Արգինա:
*961թ.` Անիում օծել է Աշոտ Գ Ողորմած թագավորին:
*Նրա օրոք կառուցվել են Հոռոմոսի (Անիի մոտ), Սանահինի, Նարեկա և այլ վանքեր:
*Նրա օրոք նորոգվել են բազմաթիվ եկեղեցիներ:

==Այլ==
*Անանիա Ա Մոկացու գահակալման սկզբնաշրջանում խիստ սրվել են Սյունյաց և Աղվանից եկեղեցիների հետ Հայոց կաթողիկոսի հարաբերությունները:
*Նա կարողացել է խափանել Աղվանից կաթողիկոսության և Սյունիքի եպիսկոպոսության՝ Մայր աթոռից անջատվելու փորձը:
*Անանիա Ա Մոկացու օրոք Հայաստանում լայնածավալ դավանաբանական շարժում է ծավալվել Բյուզանդական կայսրության, քաղկեդոնական եկեղեցու դեմ:
*954թ.` Վասպուրականի Անձևացիք գավառի Խոսրով եպիսկոպոսին բանադրանքի է ենթարկել և դատապարտել հատուկ թղթով աղանդամետ քայլերի մեղադրանքով:
*Անանիա Ա Մոկացու եկեղեցանպաստ, ազգաշահ գործունեությունը նպաստել է Հայ եկեղեցու հինավուրց ավանդների հարատևմանը, նրա դիրքերի ամրապնդմանը, երկրի ներքաղաքական կացության կայունացմանը:
*Նրա հեղինակած թղթերից մեզ է հասել 4 «Թուղթ» (Արարատ, 1896-1897), որոնք կարևոր տեղեկություններ են հաղորդում Բագրատունիների, Արծրունիների, Հայոց արնևելից կողմանց, Սյունիքի վերաբերյալ:
*Անանիա Ա Մոկացին հաջորդել է Եղիշե Ա Ռշտունուն:
*Կաթողիկոսական գահին Անանիա Ա Մոկացուն հաջորդել է Վահան Ա Սյունեցին:

=Տե՛ս նաև=
*Ով ով է.հայեր (կենսագրական հանրագիտարան:Երկու հատորով),ՀՀ խմբ. հանձնաժողով՝ Հ. Մ. Այվազյան (գլխ. խմբագիր) և ուրիշներ,Երևան,Հայկական հանրագիտարան հրատ., Հ.1, Աբալյան-Ղուշչյան, 2005:
*Տեր-Մկրտչյան Գ., Հայագիտական ուսումնասիրություններ, առաջաբանը և ծանոթագրություն.՝ Պ. Հակոբյանի, հ. 2, էջմիածին, 1998:

[[Category:Հոգևորականներ]]

Անանիա Ա Մոկացի

2014-07-30T13:58:21Z

Snersesyan: Նոր էջ «{{Person | name-am = Անանիա Ա Մոկացի | name-am-aliases = | name-ru = | name-ru-aliases = Анания Мокаци | name-lat = | name-en ...»:

{{Person
| name-am = Անանիա Ա Մոկացի
| name-am-aliases =
| name-ru =
| name-ru-aliases = Анания Мокаци
| name-lat =
| name-en = Anania Mokaci
| name-fr =
| image = Boy.jpg
| birth-date =
| birth-place = Փաս,Մոկք նահանգ
| death-date = 968
| death-place =
| description = Հոգևոր գործիչ:
}}
=Կենսագրություն=
Ծնվել է մոտ 900թ. Մոկք նահանգում` Փասում:

Մահացել է 968թ.:

==Կրթություն==
*Կրթություն է ստացել Աղթամարի և Վարագա վանքերում:

==Աշխատանքային գործունեություն==
*946թ.` Ամենայն հայոց կաթողիկոս:
*948թ.` կաթողիկոսական աթոռն Աղթամարից տեղափոխել է Արգինա:
*961թ.` Անիում օծել է Աշոտ Գ Ողորմած թագավորին:
*Նրա օրոք կառուցվել են Հոռոմոսի (Անիի մոտ), Սանահինի, Նարեկա և այլ վանքեր:
*Նրա օրոք նորոգվել են բազմաթիվ եկեղեցիներ:

==Այլ==
*Անանիա Ա Մոկացու գահակալման սկզբնաշրջանում խիստ սրվել են Սյունյաց և Աղվանից եկեղեցիների հետ Հայոց կաթողիկոսի հարաբերությունները:
*Նա կարողացել է խափանել Աղվանից կաթողիկոսության և Սյունիքի եպիսկոպոսության՝ Մայր աթոռից անջատվելու փորձը:
*Անանիա Ա Մոկացու օրոք Հայաստանում լայնածավալ դավանաբանական շարժում է ծավալվել Բյուզանդական կայսրության, քաղկեդոնական եկեղեցու դեմ:
*954թ.` Վասպուրականի Անձևացիք գավառի Խոսրով եպիսկոպոսին բանադրանքի է ենթարկել և դատապարտել հատուկ թղթով աղանդամետ քայլերի մեղադրանքով:
*Անանիա Ա Մոկացու եկեղեցանպաստ, ազգաշահ գործունեությունը նպաստել է Հայ եկեղեցու հինավուրց ավանդների հարատևմանը, նրա դիրքերի ամրապնդմանը, երկրի ներքաղաքական կացության կայունացմանը:
* Նրա հեղինակած թղթերից մեզ է հասել 4 «Թուղթ» (Արարատ, 1896-1897), որոնք կարևոր տեղեկություններ են հաղորդում Բագրատունիների, Արծրունիների, Հայոց արնևելից կողմանց, Սյունիքի վերաբերյալ:
*Կաթողիկոսական գահին Անանիա Ա Մոկացուն հաջորդել է Վահան Ա Սյունեցին:

=Տե՛ս նաև=
*Ով ով է.հայեր (կենսագրական հանրագիտարան:Երկու հատորով),ՀՀ խմբ. հանձնաժողով՝ Հ. Մ. Այվազյան (գլխ. խմբագիր) և ուրիշներ,Երևան,Հայկական հանրագիտարան հրատ., Հ.1, Աբալյան-Ղուշչյան, 2005:
*Տեր-Մկրտչյան Գ., Հայագիտական ուսումնասիրություններ, առաջաբանը և ծանոթագրություն.՝ Պ. Հակոբյանի, հ. 2, էջմիածին, 1998:

[[Category:Հոգևորականներ]]

Անանեվ Բորիս Գերասիմի

2014-07-28T08:28:27Z

Snersesyan: Ջնջվում է էջի ամբողջ պարունակությունը

Անանև Բորիս Գերասիմի

2014-07-28T08:28:08Z

Snersesyan: Նոր էջ «{{Person | name-am = Անանև Բորիս Գերասիմի | name-am-aliases = | name-ru = Ананьев Борис Герасимович | name-ru-aliases ...»:

{{Person
| name-am = Անանև Բորիս Գերասիմի
| name-am-aliases =
| name-ru = Ананьев Борис Герасимович
| name-ru-aliases =
| name-lat =
| name-en = Ananev Boris
| name-fr =
| image = Ananev Boris.jpg
| birth-date = 01.08.1907
| birth-place = Վլադիկավկազ, Ռուսաստան
| death-date = 18.05.1972
| death-place = Լենինգրադ, Ռուսաստան
| description = Հոգեբան:
}}
=Կենսագրություն=
Ծնվել է 1907թ. օգոստոսի 1-ին Ռուսաստանի Վլադիկավկազ քաղաքում:

Մահացել է 1972թ. մայիսի 18-ին Ռուսաստանի Լենինգրադ քաղաքում:

==Կրթություն==
*1928թ. ավարտել է Վլադիկավկազի կապի մանկավարժական ինստիտուտը:

==Աշխատանքային գործունեություն==
*1929-1942թթ. աշխատել է Լենինգրադի Ուղեղի ինստիտուտում:
*1937թ.՝ հոգեբանության բաժանմունքի վարիչ:
*1944թ.՝ Լենինգրադի պետական համալսարանի հոգեբանության ամբիոնի հիմնադիր-վարիչ:
*1967թ.՝ հոգեբանության ֆակուլտետի դեկան:

==Ձեռքբերումներ==
*1939թ.` Հոգեբանական գիտությունների դոկտոր:
*1968թ.` ԽՍՀՍ մանկավարժության ԳԱ ակադեմիկոս:

==Այլ==
*Աշխատությունները վերաբերում են հոգեբանության պատմությանը, զգայությունների ուսումնասիրությանը, զգայական իմացությունից մտածողության անցմանը, ներքին խոսքին, տարիքային, դիֆերենցիալ և կիրառական հոգեբանության հարցերին:

=Մատենագիտություն=
*Ананьев Б.Г. Избранные психологические труды, том 1—2, Москва, 1980.
*Ананьев Б.Г., К. Д. Ушинский —великий русский психолог, Л., 1946.
*Ананьев Б.Г. Очерки истории русской психологии XVIII —XIX веков. Москва, 1947.
*Ананьев Б.Г. Человек как предмет познания. Л., 1960.

=Տե՛ս նաև=
*Ով ով է.հայեր (կենսագրական հանրագիտարան:Երկու հատորով),ՀՀ խմբ. հանձնաժողով՝ Հ. Մ. Այվազյան (գլխ. խմբագիր) և ուրիշներ,Երևան,Հայկական հանրագիտարան հրատ., Հ.1, Աբալյան-Ղուշչյան, 2005:
*«Հոգեբանությունը և կյանքը».Երևան, № 2, 2002:
*http://ananev.psyhistory.ru/

[[Category:Հոգեբաններ]]

Անանեվ Բորիս Գերասիմի

2014-07-28T08:26:10Z

Snersesyan: Նոր էջ «{{Person | name-am = Անանև Բորիս Գերասիմի | name-am-aliases = | name-ru = Ананьев Борис Герасимович | name-ru-aliases ...»:

Պատկեր:Ananev Boris.jpg

2014-07-28T07:52:18Z

Snersesyan:

Այրումյան Արտաշես Կարապետի

2014-07-28T07:49:16Z

Snersesyan: /* Ձեռքբերումներ */

{{Person
| name-am = Այրումյան Արտաշես Կարապետի
| name-am-aliases =
| name-ru = Айрумян Арташес Карапетович
| name-ru-aliases =
| name-lat =
| name-en = Ayrumyan Artashes
| name-fr =
| image = Boy.jpg
| birth-date = 03.02.1905
| birth-place = Եսենտուկի, Ռուսաստան
| death-date = 17.04.1988
| death-place = Երևան,Հայաստան
| description = Տնտեսագետ:
}}
=Կենսագրություն=
Ծնվել է 1905թ. փետրվարի 3(16)-ին Ռուսաստանի Եսենտուկի քաղաքում:

Մահացել է 1988թ. ապրիլի 17-ին Հայաստանի մայրաքաղաք Երևանում:

==Կրթություն==
*1930թ.` ավարտել է Թիֆլիսի պոլիտեխնիկական ինստիտուտի գյուղատնտեսության ֆակուլտետը:

==Աշխատանքային գործունեություն==
*1958-1966թթ.` Հայկակական գյուղատնտեսական տնտեսագիտության և կազմակերպման ԳՀԻ տնօրեն:
*1966-1983թթ.` ՀՀ պետպլանի տնտեսագիտության և պլանավորման ԳՀԻ բաժնի վարիչ:

==Ձեռքբերումներ==
*1972թ.` Տնտեսագիտության դոկտոր:
*1972թ.` պրոֆեսոր:

==Այլ==
*Աշխատանքները վերաբերում են գյուղատնտեսության տնտեսագիտության կազմակերպման, տեղաբաշխման, մերձքաղաքային տնտեսությունների ստեղծման հարցերին:

=Մատենագիտություն=
*Այրումյան Ա.Կ. Հայաստանի գյուղատնտեսության տեղաբաշխումը և մասնագիտացումը, Երևան, 1974:
*Айрумян А.К. Агропромышленный комплекс и проблема обеспечения населения продовольствием, Ереван, 1988.

=Տե՛ս նաև=
*Ով ով է.հայեր (կենսագրական հանրագիտարան:Երկու հատորով),ՀՀ խմբ. հանձնաժողով՝ Հ. Մ. Այվազյան (գլխ. խմբագիր) և ուրիշներ,Երևան,Հայկական հանրագիտարան հրատ., Հ.1, Աբալյան-Ղուշչյան, 2005:

[[Category:Տնտեսագետներ]]

Անայիս

2014-07-28T07:46:02Z

Snersesyan: Նոր էջ «{{Person | name-am = Անայիս | name-am-aliases = Ավետիսյան Եվփինե | name-ru = Анаис | name-ru-aliases = Аветисян Евпине | n...»:

{{Person
| name-am = Անայիս
| name-am-aliases = Ավետիսյան Եվփինե
| name-ru = Анаис
| name-ru-aliases = Аветисян Евпине
| name-lat =
| name-en = Anayis
| name-fr =
| image = Girl.jpg
| birth-date = 1870
| birth-place = Կոստանդնուպոլիս, Թուրքիա
| death-date = 04.08.1950
| death-place = Փարիզ, Ֆրանսիա
| description = Գրող:
}}
=Կենսագրություն=
Ծնվել է 1870թ. Թուրքիայի մայրաքաղաք Կոստանդնուպոլսում:

Մահացել է 1850թ. օգոստոսի 4-ին Ֆրանսիայի մայրաքաղաք Փարիզում:

==Կրթություն==
*Ավարտել է Կ. Պոլսի Ազգային վարժարանը:

==Աշխատանքային գործունեություն==
*Աշխատակցել է «Մասիս», «Արևելյան մամուլ», «Բյուզանդիոն» և այլ պարբերականների:

==Այլ==
*Արտացոլել է ողբերգություն ապրող մարդկանց կյանքը:
*Բողոքել է կնոջ իրավազրկության դեմ:

=Մատենագիտություն=
*Անայիս «Խրճիթի մը մէջ», 1885-1886:
*Անայիս «Այգու վերջալոյս», 1942:
*Անայիս «Յուշերս», 1949:
=Տե՛ս նաև=
*Ով ով է.հայեր (կենսագրական հանրագիտարան:Երկու հատորով),ՀՀ խմբ. հանձնաժողով՝ Հ. Մ. Այվազյան (գլխ. խմբագիր) և ուրիշներ,Երևան,Հայկական հանրագիտարան հրատ., Հ.1, Աբալյան-Ղուշչյան, 2005:

[[Category:Գրողներ]]

Այրումյան Արտաշես Կարապետի

2014-07-28T07:23:49Z

Snersesyan: Նոր էջ «{{Person | name-am = Այրումյան Արտաշես Կարապետի | name-am-aliases = | name-ru = Айрумян Арташес Карапетович | n...»:

{{Person
| name-am = Այրումյան Արտաշես Կարապետի
| name-am-aliases =
| name-ru = Айрумян Арташес Карапетович
| name-ru-aliases =
| name-lat =
| name-en = Ayrumyan Artashes
| name-fr =
| image = Boy.jpg
| birth-date = 03.02.1905
| birth-place = Եսենտուկի, Ռուսաստան
| death-date = 17.04.1988
| death-place = Երևան,Հայաստան
| description = Տնտեսագետ:
}}
=Կենսագրություն=
Ծնվել է 1905թ. փետրվարի 3(16)-ին Ռուսաստանի Եսենտուկի քաղաքում:

Մահացել է 1988թ. ապրիլի 17-ին Հայաստանի մայրաքաղաք Երևանում:

==Կրթություն==
*1930թ.` ավարտել է Թիֆլիսի պոլիտեխնիկական ինստիտուտի գյուղատնտեսության ֆակուլտետը:

==Աշխատանքային գործունեություն==
*1958-1966թթ.` Հայկակական գյուղատնտեսական տնտեսագիտության և կազմակերպման ԳՀԻ տնօրեն:
*1966-1983թթ.` ՀՀ պետպլանի տնտեսագիտության և պլանավորման ԳՀԻ բաժնի վարիչ:

==Ձեռքբերումներ==
*1972թ.` դոկտոր:
*1972թ.` պրոֆեսոր:

==Այլ==
*Աշխատանքները վերաբերում են գյուղատնտեսության տնտեսագիտության կազմակերպման, տեղաբաշխման, մերձքաղաքային տնտեսությունների ստեղծման հարցերին:

=Մատենագիտություն=
*Այրումյան Ա.Կ. Հայաստանի գյուղատնտեսության տեղաբաշխումը և մասնագիտացումը, Երևան, 1974:
*Айрумян А.К. Агропромышленный комплекс и проблема обеспечения населения продовольствием, Ереван, 1988.

=Տե՛ս նաև=
*Ով ով է.հայեր (կենսագրական հանրագիտարան:Երկու հատորով),ՀՀ խմբ. հանձնաժողով՝ Հ. Մ. Այվազյան (գլխ. խմբագիր) և ուրիշներ,Երևան,Հայկական հանրագիտարան հրատ., Հ.1, Աբալյան-Ղուշչյան, 2005:

[[Category:Տնտեսագետներ]]

Այտընյան Արսեն

2014-07-26T08:20:01Z

Snersesyan: /* Ձեռքբերումներ */

{{Person
| name-am = Այտընյան Արսեն Պետրոսի
| name-am-aliases =
| name-ru = Айтынян Арсен Петросович
| name-ru-aliases =
| name-lat =
| name-en = Aytynyan Arsen
| name-fr =
| image = Aytynyan Arsen.jpg
| birth-date = 07.01.1825
| birth-place = Կոստանդնուպոլիս, Թուրքիա
| death-date = 08.07.1902
| death-place = Վիեննա, Ավստրիա
| description = Լեզվաբան, բանասեր:
}}
=Կենսագրություն=
Ծնվել է 1825թ. հունվարի 7(19)-ին Թուրքիայի Կոստանդնուպոլիս քաղաքում:

Մահացել է 1902թ. հուլիսի 8(21)-ին Ավստրիայի Վիեննա քաղաքում:

==Կրթություն==
*1835թ. սովորել է Վիեննայի Մխիթարյանների մոտ:

==Աշխատանքային գործունեություն==
*1887թ. հիմնել է «Հանդես ամսօրյա» հայագիտական պարբերությունը:
*Դասավանդել է Զմյուռնիայի և Կ. Պոլսի Մխիթարյանների վարժարաններում,

==Ձեռքբերումներ==
*1842թ.` Վիեննայի Սխիթարյան միաբանության անդամ:
*1886թ.` աբբահայր:

==Այլ==
*Զբաղվել գիտական գործունեությամբ:
*Մշակել, հարստացրել ու հրատարակել է Վ. Չալըխյանի «Քերականութիւն հայկազնեան լեզուի...» (1885) գիրքը:
*Գիտական ժառանգության մեջ առանձնահատուկ տեղ է գրավում «Քննական քերականութիւն աշխարհաբար կամ արդի հայերէն լեզուի» (1866) աշխատությունը, որը դարակազմիկ նշանակություն է ունեցել հայերենագիտության պատմության մեջ:
*Լեզվի զարգացումն ընկալել է բնաշրջանային (էվոլյուցիոնիստական) տեսանկյունից:
*Նրան է պատկանում հայոց լեզվի պատմության առաջին գիտական շրջանաբաժանումը (գրաբար, միջին հայերեն, աշխարհաբար):
*Բարբառները դասակարգել է ըստ աշխարհագրական սկզբունքի:
*Գրաբարը գնահատել է որպես ճոխ ու զարգացած լեզու, միաժամանակ ընդգծել, որ ասպարեզը պետք է տրվի աշխարհաբարին:
*Գրել է արևմտահայ աշխարհաբարի քերականությունը:

=Մատենագիտություն=
*Այտընյան Ա.Պ. «Քննական քերականութիւն աշխարհաբար կամ արդի հայերէն լեզուի» 1866թ.:

=Տե՛ս նաև=
*Ով ով է.հայեր (կենսագրական հանրագիտարան:Երկու հատորով),ՀՀ խմբ. հանձնաժողով՝ Հ. Մ. Այվազյան (գլխ. խմբագիր) և ուրիշներ,Երևան,Հայկական հանրագիտարան հրատ., Հ.1, Աբալյան-Ղուշչյան, 2005:
*Մենեվիշյան Գ., Կենսագրական ակնարկ գեր. Արսէն արքեպիսկոպոս Այտընեան աբբայի..., Վիեննա., 1895:

[[Category:Լեզվաբաններ]] [[Category:Բանասերներ]]

Այտընյան Արսեն

2014-07-26T08:19:41Z

Snersesyan: /* Կրթություն */

{{Person
| name-am = Այտընյան Արսեն Պետրոսի
| name-am-aliases =
| name-ru = Айтынян Арсен Петросович
| name-ru-aliases =
| name-lat =
| name-en = Aytynyan Arsen
| name-fr =
| image = Aytynyan Arsen.jpg
| birth-date = 07.01.1825
| birth-place = Կոստանդնուպոլիս, Թուրքիա
| death-date = 08.07.1902
| death-place = Վիեննա, Ավստրիա
| description = Լեզվաբան, բանասեր:
}}
=Կենսագրություն=
Ծնվել է 1825թ. հունվարի 7(19)-ին Թուրքիայի Կոստանդնուպոլիս քաղաքում:

Մահացել է 1902թ. հուլիսի 8(21)-ին Ավստրիայի Վիեննա քաղաքում:

==Կրթություն==
*1835թ. սովորել է Վիեննայի Մխիթարյանների մոտ:

==Աշխատանքային գործունեություն==
*1887թ. հիմնել է «Հանդես ամսօրյա» հայագիտական պարբերությունը:
*Դասավանդել է Զմյուռնիայի և Կ. Պոլսի Մխիթարյանների վարժարաններում,

==Ձեռքբերումներ==
*1842թ.`Վիեննայի Սխիթարյան միաբանության անդամ:
*1886թ.` աբբահայր:

==Այլ==
*Զբաղվել գիտական գործունեությամբ:
*Մշակել, հարստացրել ու հրատարակել է Վ. Չալըխյանի «Քերականութիւն հայկազնեան լեզուի...» (1885) գիրքը:
*Գիտական ժառանգության մեջ առանձնահատուկ տեղ է գրավում «Քննական քերականութիւն աշխարհաբար կամ արդի հայերէն լեզուի» (1866) աշխատությունը, որը դարակազմիկ նշանակություն է ունեցել հայերենագիտության պատմության մեջ:
*Լեզվի զարգացումն ընկալել է բնաշրջանային (էվոլյուցիոնիստական) տեսանկյունից:
*Նրան է պատկանում հայոց լեզվի պատմության առաջին գիտական շրջանաբաժանումը (գրաբար, միջին հայերեն, աշխարհաբար):
*Բարբառները դասակարգել է ըստ աշխարհագրական սկզբունքի:
*Գրաբարը գնահատել է որպես ճոխ ու զարգացած լեզու, միաժամանակ ընդգծել, որ ասպարեզը պետք է տրվի աշխարհաբարին:
*Գրել է արևմտահայ աշխարհաբարի քերականությունը:

=Մատենագիտություն=
*Այտընյան Ա.Պ. «Քննական քերականութիւն աշխարհաբար կամ արդի հայերէն լեզուի» 1866թ.:

=Տե՛ս նաև=
*Ով ով է.հայեր (կենսագրական հանրագիտարան:Երկու հատորով),ՀՀ խմբ. հանձնաժողով՝ Հ. Մ. Այվազյան (գլխ. խմբագիր) և ուրիշներ,Երևան,Հայկական հանրագիտարան հրատ., Հ.1, Աբալյան-Ղուշչյան, 2005:
*Մենեվիշյան Գ., Կենսագրական ակնարկ գեր. Արսէն արքեպիսկոպոս Այտընեան աբբայի..., Վիեննա., 1895:

[[Category:Լեզվաբաններ]] [[Category:Բանասերներ]]

Այտընյան Արսեն

2014-07-26T08:12:16Z

Snersesyan: Նոր էջ «{{Person | name-am = Այտընյան Արսեն Պետրոսի | name-am-aliases = | name-ru = Айтынян Арсен Петросович | name-ru-aliases...»:

{{Person
| name-am = Այտընյան Արսեն Պետրոսի
| name-am-aliases =
| name-ru = Айтынян Арсен Петросович
| name-ru-aliases =
| name-lat =
| name-en = Aytynyan Arsen
| name-fr =
| image = Aytynyan Arsen.jpg
| birth-date = 07.01.1825
| birth-place = Կոստանդնուպոլիս, Թուրքիա
| death-date = 08.07.1902
| death-place = Վիեննա, Ավստրիա
| description = Լեզվաբան, բանասեր:
}}
=Կենսագրություն=
Ծնվել է 1825թ. հունվարի 7(19)-ին Թուրքիայի Կոստանդնուպոլիս քաղաքում:

Մահացել է 1902թ. հուլիսի 8(21)-ին Ավստրիայի Վիեննա քաղաքում:

==Կրթություն==
*1835թ.սովորել է Վիեննայի Մխիթարյանների մոտ:

==Աշխատանքային գործունեություն==
*1887թ. հիմնել է «Հանդես ամսօրյա» հայագիտական պարբերությունը:
*Դասավանդել է Զմյուռնիայի և Կ. Պոլսի Մխիթարյանների վարժարաններում,

==Ձեռքբերումներ==
*1842թ.`Վիեննայի Սխիթարյան միաբանության անդամ:
*1886թ.` աբբահայր:

==Այլ==
*Զբաղվել գիտական գործունեությամբ:
*Մշակել, հարստացրել ու հրատարակել է Վ. Չալըխյանի «Քերականութիւն հայկազնեան լեզուի...» (1885) գիրքը:
*Գիտական ժառանգության մեջ առանձնահատուկ տեղ է գրավում «Քննական քերականութիւն աշխարհաբար կամ արդի հայերէն լեզուի» (1866) աշխատությունը, որը դարակազմիկ նշանակություն է ունեցել հայերենագիտության պատմության մեջ:
*Լեզվի զարգացումն ընկալել է բնաշրջանային (էվոլյուցիոնիստական) տեսանկյունից:
*Նրան է պատկանում հայոց լեզվի պատմության առաջին գիտական շրջանաբաժանումը (գրաբար, միջին հայերեն, աշխարհաբար):
*Բարբառները դասակարգել է ըստ աշխարհագրական սկզբունքի:
*Գրաբարը գնահատել է որպես ճոխ ու զարգացած լեզու, միաժամանակ ընդգծել, որ ասպարեզը պետք է տրվի աշխարհաբարին:
*Գրել է արևմտահայ աշխարհաբարի քերականությունը:

=Մատենագիտություն=
*Այտընյան Ա.Պ. «Քննական քերականութիւն աշխարհաբար կամ արդի հայերէն լեզուի» 1866թ.:

=Տե՛ս նաև=
*Ով ով է.հայեր (կենսագրական հանրագիտարան:Երկու հատորով),ՀՀ խմբ. հանձնաժողով՝ Հ. Մ. Այվազյան (գլխ. խմբագիր) և ուրիշներ,Երևան,Հայկական հանրագիտարան հրատ., Հ.1, Աբալյան-Ղուշչյան, 2005:
*Մենեվիշյան Գ., Կենսագրական ակնարկ գեր. Արսէն արքեպիսկոպոս Այտընեան աբբայի..., Վիեննա., 1895:

[[Category:Լեզվաբաններ]] [[Category:Բանասերներ]]

Այվազյան Սատթեոս

2014-07-26T07:53:14Z

Snersesyan:

{{Person
| name-am = Այվազյան Մատթեոս
| name-am-aliases =
| name-ru = Аивазян Матеос
| name-ru-aliases =
| name-lat =
| name-en = Ayvazyan Mateos
| name-fr =
| image = Boy.jpg
| birth-date = 1830
| birth-place = Կեսարիա, Թուրքիա
| death-date = 1876
| death-place = Կոստանդնուպոլիս, Թուրքիա
| description = Հրապարակախոս, խմբագիր, քաղաքական գործիչ:
}}
=Կենսագրություն=
Ծնվել է 1830թ. Թուրքիայի Կեսարիա քաղաքում:

Մահացել է 1876թ. Թուրքիայի Կոստանդնուպոլիս քաղաքում:

==Աշխատանքային գործունեություն==
*1869-1872թթ, 1876թ.` հրատարակել է «Արարատ» պարբերականը:

==Այլ==
*Գործնական օգնություն է ցույց տվել Զեյթունի ապստամբության (1862) մասնակիցներին:
*Հայոց բարեգործության ընկերության անդամ:
*Գործակցել է Հ.Գ. Սվաճյանի, Ս.Հ. Թագվորյանի, նամակագրություն ունեցել Ս.Ղ. Նալբանդյանի հետ:
*Գրել է ազգային-ազատագրական բնույթի հոդվածներ:

=Տե՛ս նաև=
*Ով ով է.հայեր (կենսագրական հանրագիտարան:Երկու հատորով),ՀՀ խմբ. հանձնաժողով՝ Հ. Մ. Այվազյան (գլխ. խմբագիր) և ուրիշներ,Երևան,Հայկական հանրագիտարան հրատ., Հ.1, Աբալյան-Ղուշչյան, 2005:

[[Category:Հրապարակախոսներ]] [[Category:Քաղաքական գործիչներ]] [[Category:Խմբագիրներ]]

Այվազյան Սատթեոս

2014-07-26T07:53:00Z

Snersesyan: /* Այլ */

Այվազյան Սատթեոս

2014-07-26T07:52:43Z

Snersesyan:

Պատկեր:Aytynyan Arsen.jpg

2014-07-26T07:49:44Z

Snersesyan:

Այվազյան Սատթեոս

2014-07-26T07:41:35Z

Snersesyan: Նոր էջ «{{Person | name-am = Այվազյան Մատթեոս | name-am-aliases = | name-ru = Аивазян Матеос | name-ru-aliases = | name-lat = | na...»:

Այվազովսկի Գաբրիել Կոստանդինի

2014-07-25T12:32:53Z

Snersesyan: /* Կենսագրություն */

{{Person
| name-am = Այվազովսկի Գաբրիել Կոստանդինի
| name-am-aliases = Այվազյան Գաբրիել Գևորգի
| name-ru = Айвазовский Габриэль Костандинович
| name-ru-aliases = Айвазян Габриэль Геворковоич
| name-lat =
| name-en = Ayvazovski Gabriel
| name-fr =
| image = Gabriel Ayvazovski.jpg
| birth-date = 10.05.1812
| birth-place = Թեոդոսիա, Ղրիմ
| death-date = 08.04.1880
| death-place = Թիֆլիս, Վրաստան
| description = Եկեղեցական, հասարակական գործիչ:
}}
=Կենսագրություն=
Ծնվել է 1812թ. Մայիսի 10-ին Թեոդոսիա քաղաքում, Ղրիմում, աղքատ հայ ընտանիքում:
Մահացել է 1880թ. Ապրիլի 8-ին Վրաստանի Թիֆլիս քաղաքում:

==Կրթություն==
*Սովորել է Թեոդոսիայի հայկական ծխական դպրոցում:
*Սովորել է Ղարասուբազարի հայ կաթոլիկական դպրատանը:
*1826-ին մեկնել է Վենետիկ, ուսանել Մխիթարյան միաբանությունում:

==Աշխատանքային գործունեություն==
*1830-ից Մխիթարյան միաբանության ընդհանուր քարտուղար:
*1842-1848թթ. դասավանդել է Վենետիկի Սուրատ-Ռափայելյան վարժարանում:
*1848-1856թթ.` Փարիզի Սուրադյան վարժարանի տնօրեն:
*1843-1848թթ.` առաջին հայագիտական հանդեսի՝ «Բազմավեպի» հիմնադիր-խմբագիր:
*1856-1865թթ.` «Մասյաց աղավնի» (Փարիզ-Թեոդոսիա) հանդեսի խմբագիր-հրատարակիչ:
*1858-1867թթ.` Հայ եկեղեցու Նոր Նախիջևանի և Բեսարաբիայի թեմի առաջնորդ:
*1858-ին հիմնել է Թեոդոսիայի Խալիբյան վարժարանը:
*1874-1876թթ.` եղել է Գևորգյան ճեմարանի տեսուչ:
*1876-1880թթ.` Վիրա-հայոց թեմի առաջնորդ:

==Ձեռքբերումներ==
*1971թ.` Արքեպիսկոպոս:

==Այլ==
*Հովհաննես Կոստանդինի Այվազովսկու եղբայրն է:
*Աշխատությունները վերաբերում են պատմությանը, լեզվաբանությանը, կրոնին, աստվածաբանությանը:Հեղինակ է նաև դասագրքերի:
*Տիրապետել է 12 լեզվի, կատարել բազմաթիվ թարգմանություններ:
*Թարգմանել է Սովսես Խորենացու(1841թ.) և Ագաթանգեղոսի(1843թ.)երկերը իտալերեն:

=Մատենագիտություն=
*Այվազովսկի Գ.Կ. «Պատմութիւն Օսմանեան պետութեան», հատոր 1-2, 1841 թիվ:
*Այվազովսկի Գ.Կ. «Խանգարմունք հայ-կաբանութեան ի հնումն եւ ի նորումս»,1869 թիվ:
*Այվազովսկի Գ.Կ.«Նախակրթանք հայերէն լեզուի...», մաս 1-3, 1860-1877թթ.:

=Տե՛ս նաև=
*Ով ով է.հայեր (կենսագրական հանրագիտարան:Երկու հատորով),ՀՀ խմբ. հանձնաժողով՝ Հ. Մ. Այվազյան (գլխ. խմբագիր) և ուրիշներ,Երևան,Հայկական հանրագիտարան հրատ., Հ.1, Աբալյան-Ղուշչյան, 2005:
*http://kafanews.com/novosti/44959/gabriel-ayvazovskiy--velikiy-pedagog-i-prosvetitel_2012-06-10

[[Category:Եկեղեցական գործիչներ]] [[Category:Հասարակական գործիչներ]]

Այվազովսկի Գաբրիել Կոստանդինի

2014-07-25T12:32:08Z

Snersesyan: /* Աշխատանքային գործունեություն */

{{Person
| name-am = Այվազովսկի Գաբրիել Կոստանդինի
| name-am-aliases = Այվազյան Գաբրիել Գևորգի
| name-ru = Айвазовский Габриэль Костандинович
| name-ru-aliases = Айвазян Габриэль Геворковоич
| name-lat =
| name-en = Ayvazovski Gabriel
| name-fr =
| image = Gabriel Ayvazovski.jpg
| birth-date = 10.05.1812
| birth-place = Թեոդոսիա, Ղրիմ
| death-date = 08.04.1880
| death-place = Թիֆլիս, Վրաստան
| description = Եկեղեցական, հասարակական գործիչ:
}}
=Կենսագրություն=
Ծնվել է 1812թ. Մայիսի 10-ին Թեոդոսիա քաղաքում, Ղրիմում, աղքատ հայ ընտանիքում:Հովհաննես Կոստանդինի Այվազովսկու եղբայրն է:

Մահացել է 1880թ. Ապրիլի 8-ին Վրաստանի Թիֆլիս քաղաքում:

==Կրթություն==
*Սովորել է Թեոդոսիայի հայկական ծխական դպրոցում:
*Սովորել է Ղարասուբազարի հայ կաթոլիկական դպրատանը:
*1826-ին մեկնել է Վենետիկ, ուսանել Մխիթարյան միաբանությունում:

==Աշխատանքային գործունեություն==
*1830-ից Մխիթարյան միաբանության ընդհանուր քարտուղար:
*1842-1848թթ. դասավանդել է Վենետիկի Սուրատ-Ռափայելյան վարժարանում:
*1848-1856թթ.` Փարիզի Սուրադյան վարժարանի տնօրեն:
*1843-1848թթ.` առաջին հայագիտական հանդեսի՝ «Բազմավեպի» հիմնադիր-խմբագիր:
*1856-1865թթ.` «Մասյաց աղավնի» (Փարիզ-Թեոդոսիա) հանդեսի խմբագիր-հրատարակիչ:
*1858-1867թթ.` Հայ եկեղեցու Նոր Նախիջևանի և Բեսարաբիայի թեմի առաջնորդ:
*1858-ին հիմնել է Թեոդոսիայի Խալիբյան վարժարանը:
*1874-1876թթ.` եղել է Գևորգյան ճեմարանի տեսուչ:
*1876-1880թթ.` Վիրա-հայոց թեմի առաջնորդ:

==Ձեռքբերումներ==
*1971թ.` Արքեպիսկոպոս:

==Այլ==
*Աշխատությունները վերաբերում են պատմությանը, լեզվաբանությանը, կրոնին, աստվածաբանությանը:Հեղինակ է նաև դասագրքերի:
*Տիրապետել է 12 լեզվի, կատարել բազմաթիվ թարգմանություններ:
*Թարգմանել է Սովսես Խորենացու(1841թ.) և Ագաթանգեղոսի(1843թ.)երկերը իտալերեն:

=Մատենագիտություն=
*Այվազովսկի Գ.Կ. «Պատմութիւն Օսմանեան պետութեան», հատոր 1-2, 1841 թիվ:
*Այվազովսկի Գ.Կ. «Խանգարմունք հայ-կաբանութեան ի հնումն եւ ի նորումս»,1869 թիվ:
*Այվազովսկի Գ.Կ.«Նախակրթանք հայերէն լեզուի...», մաս 1-3, 1860-1877թթ.:

=Տե՛ս նաև=
*Ով ով է.հայեր (կենսագրական հանրագիտարան:Երկու հատորով),ՀՀ խմբ. հանձնաժողով՝ Հ. Մ. Այվազյան (գլխ. խմբագիր) և ուրիշներ,Երևան,Հայկական հանրագիտարան հրատ., Հ.1, Աբալյան-Ղուշչյան, 2005:
*http://kafanews.com/novosti/44959/gabriel-ayvazovskiy--velikiy-pedagog-i-prosvetitel_2012-06-10

[[Category:Եկեղեցական գործիչներ]] [[Category:Հասարակական գործիչներ]]

Այվազովսկի Գաբրիել Կոստանդինի

2014-07-25T09:06:03Z

Snersesyan: Նոր էջ «{{Person | name-am = Այվազովսկի Գաբրիել Կոստանդինի | name-am-aliases = Այվազյան Գաբրիել Գևորգի | name-ru = Айв...»:

{{Person
| name-am = Այվազովսկի Գաբրիել Կոստանդինի
| name-am-aliases = Այվազյան Գաբրիել Գևորգի
| name-ru = Айвазовский Габриэль Костандинович
| name-ru-aliases = Айвазян Габриэль Геворковоич
| name-lat =
| name-en = Ayvazovski Gabriel
| name-fr =
| image = Gabriel Ayvazovski.jpg
| birth-date = 10.05.1812
| birth-place = Թեոդոսիա, Ղրիմ
| death-date = 08.04.1880
| death-place = Թիֆլիս, Վրաստան
| description = Եկեղեցական, հասարակական գործիչ:
}}
=Կենսագրություն=
Ծնվել է 1812թ. Մայիսի 10-ին Թեոդոսիա քաղաքում, Ղրիմում, աղքատ հայ ընտանիքում:Հովհաննես Կոստանդինի Այվազովսկու եղբայրն է:

Մահացել է 1880թ. Ապրիլի 8-ին Վրաստանի Թիֆլիս քաղաքում:

==Կրթություն==
*Սովորել է Թեոդոսիայի հայկական ծխական դպրոցում:
*Սովորել է Ղարասուբազարի հայ կաթոլիկական դպրատանը:
*1826-ին մեկնել է Վենետիկ, ուսանել Մխիթարյան միաբանությունում:

==Աշխատանքային գործունեություն==
*1830-ից Մխիթարյան միաբանության ընդհանուր քարտուղար:
*1842-1848թթ. դասավանդել է Վենետիկի Սուրատ-Ռափայելյան վարժարանում:
*1848-1856թթ. Փարիզի Սուրադյան վարժարանի տնօրեն:
*1843-1848թթ. առաջին հայագիտական հանդեսի՝ «Բազմավեպի» հիմնադիր-խմբագիր:
*1856-1865թթ. «Մասյաց աղավնի» (Փարիզ-Թեոդոսիա) հանդեսի խմբագիր-հրատարակիչ:
*1858-1867թթ. Հայ եկեղեցու Նոր Նախիջևանի և Բեսարաբիայի թեմի առաջնորդ:
*1858-ին հիմնել է Թեոդոսիայի Խալիբյան վարժարանը:
*1874-1876թթ. եղել է Գևորգյան ճեմարանի տեսուչ:
*1876-1880թթ. Վիրա-հայոց թեմի առաջնորդ:

==Ձեռքբերումներ==
*1971թ.` Արքեպիսկոպոս:

==Այլ==
*Աշխատությունները վերաբերում են պատմությանը, լեզվաբանությանը, կրոնին, աստվածաբանությանը:Հեղինակ է նաև դասագրքերի:
*Տիրապետել է 12 լեզվի, կատարել բազմաթիվ թարգմանություններ:
*Թարգմանել է Սովսես Խորենացու(1841թ.) և Ագաթանգեղոսի(1843թ.)երկերը իտալերեն:

=Մատենագիտություն=
*Այվազովսկի Գ.Կ. «Պատմութիւն Օսմանեան պետութեան», հատոր 1-2, 1841 թիվ:
*Այվազովսկի Գ.Կ. «Խանգարմունք հայ-կաբանութեան ի հնումն եւ ի նորումս»,1869 թիվ:
*Այվազովսկի Գ.Կ.«Նախակրթանք հայերէն լեզուի...», մաս 1-3, 1860-1877թթ.:

=Տե՛ս նաև=
*Ով ով է.հայեր (կենսագրական հանրագիտարան:Երկու հատորով),ՀՀ խմբ. հանձնաժողով՝ Հ. Մ. Այվազյան (գլխ. խմբագիր) և ուրիշներ,Երևան,Հայկական հանրագիտարան հրատ., Հ.1, Աբալյան-Ղուշչյան, 2005:
*http://kafanews.com/novosti/44959/gabriel-ayvazovskiy--velikiy-pedagog-i-prosvetitel_2012-06-10

[[Category:Եկեղեցական գործիչներ]] [[Category:Հասարակական գործիչներ]]

Պատկեր:Gabriel Ayvazovski.jpg

2014-07-25T08:55:00Z

Snersesyan:

Այվազյան Տատյանա Ալբերտի

2014-07-19T09:19:48Z

Snersesyan:

{{Person
| name-am = Այվազյան Տատյանա Ալբերտի
| name-am-aliases =
| name-ru = Айвазян Татьяна Альбертовна
| name-ru-aliases =
| name-lat =
| name-en = Ayvazyan Tatyana
| name-fr =
| image = Tatyana Ayvazyan.jpg
| birth-date = 09.11.1949
| birth-place = Տամբով, Ռուսաստան
| death-date =
| death-place =
| description = Հոգեբույժ:
}}
=Կենսագրություն=
Ծնվել է 1949թ. նոյեմբերի 9-ին Ռուսաստանի Տամբով քաղաքում:

==Կրթություն==
*1975թ. ավարտել է Մոսկվայի Մ. Սեչենովի անվան բժշկական ինստիտուտը:

==Աշխատանքային գործունեություն==
*1989թ.-ից՝ Վերականգնողական բժշկության Ռուսաստանի գիտական կենտրոնի հոգեբուժության բաժնի վարիչ:

==Այլ==
*Աշխատանքները վերաբերում են հոգեթերապիայի, հոգեախտորոշման և հոգեբանական վերականգնման խնդիրներին:
*Առաջարկել է մի շարք հոգեմարմնական հիվանդությունների, վեգետատիվ-անոթային դիստոնիայի, վեգետատիվ կրիզների և այլ խախտումների բուժման նոր եղանակներ:

=Տե՛ս նաև=
*Ով ով է.հայեր (կենսագրական հանրագիտարան:Երկու հատորով),ՀՀ խմբ. հանձնաժողով՝ Հ. Մ. Այվազյան (գլխ. խմբագիր) և ուրիշներ,Երևան,Հայկական հանրագիտարան հրատ., Հ.1, Աբալյան-Ղուշչյան, 2005:

[[Category:Անձինք]] [[Category:Հոգեբույժներ]]

Այվազյան Տատյանա Ալբերտի

2014-07-19T09:06:48Z

Snersesyan: Նոր էջ «{{Person | name-am = Այվազյան Տատյանա Ալբերտի | name-am-aliases = | name-ru = Айвазян Татьяна Альбертовна | name-r...»:

{{Person
| name-am = Այվազյան Տատյանա Ալբերտի
| name-am-aliases =
| name-ru = Айвазян Татьяна Альбертовна
| name-ru-aliases =
| name-lat =
| name-en = Ayvazyan Tatyana
| name-fr =
| image = Tatyana Ayvazyan.jpg
| birth-date = 09.11.1949
| birth-place = Տամբով, Ռուսաստան
| death-date =
| death-place =
| description = Հոգեբույժ:
}}
=Կենսագրություն=
Ծնվել է 1949թ. նոյեմբերի 9-ին Ռուսաստանի Տամբով քաղաքում:

==Կրթություն==
*1975թ.` ավարտել է Մոսկվայի Մ. Սեչենովի անվան բժշկական ինստիտուտը:

==Աշխատանքային գործունեություն==
*1989թ.-ից՝ Վերականգնողական բժշկության Ռուսաստանի գիտական կենտրոնի հոգեբուժության բաժնի վարիչ:

==Այլ==
*Աշխատանքները վերաբերում են հոգեթերապիայի, հոգեախտորոշման և հոգեբանական վերականգնման խնդիրներին:Առաջարկել է մի շարք հոգեմարմնական հի-վանդությունների, վեգետատիվ-անոթային դիստոնիայի, վեգետատիվ կրիզների և այլ խախտումների բուժման նոր եղանակներ:

=Տե՛ս նաև=
*Ով ով է.հայեր (կենսագրական հանրագիտարան:Երկու հատորով),ՀՀ խմբ. հանձնաժողով՝ Հ. Մ. Այվազյան (գլխ. խմբագիր) և ուրիշներ,Երևան,Հայկական հանրագիտարան հրատ., Հ.1, Աբալյան-Ղուշչյան, 2005:

[[Category:Անձինք]] [[Category:Հոգեբույժներ]]

Պատկեր:Tatyana Ayvazyan.jpg

2014-07-19T08:56:25Z

Snersesyan:

Այվազյան Վլադիմիր Տիգրանի

2014-07-19T08:29:34Z

Snersesyan: Նոր էջ «{{Person | name-am = Այվազյան Վլադիմիր Տիգրանի | name-am-aliases = | name-ru = Айвазян Владимир Тигранович | na...»:

{{Person
| name-am = Այվազյան Վլադիմիր Տիգրանի
| name-am-aliases =
| name-ru = Айвазян Владимир Тигранович
| name-ru-aliases =
| name-lat =
| name-en = Ayvazyan Vladimir
| name-fr =
| image =
| birth-date = 28.05.1915
| birth-place = Փոռ,Վայոց ձորի մարզ, Հայաստան
| death-date = 15.01.1999
| death-place = Երևան, Հայաստան
| description = Նկարիչ:
}}
=Կենսագրություն=
Ծնվել է 1915թ. մայիսի 28-ին Հայաստանում, Վայոց Ձորի մարզի Փոռ գյուղում:

Մահացել է 1999թ. հունվարի 15-ին Երևանում:

==Աշխատանքային գործունեություն==
*1948-1950 - աշխատել է գրաֆիկական արվեստի եւ թատրոնի ինստիտուտի ամբիոնում:
*Աշխատել Է լինոփորագրության, օֆորտի, գեղանկարչության բնագավառներում:

==Ձեռքբերումներ==
*1967թ.` ՀԽՍՀ արվեստի վաստակավոր գործիչ:

==Այլ==
*Հեղինակ Է միջնադարյան հայկական ճարտարապետական կոթողների, հայկական բնությունը ներկայացնող գրաֆիկական շարքերի, կենցաղային, անիմալիստական պատկերների, երփնագիր նատյուրմորտների, բնանկարների: Ստեղծագործության սկզբնական շրջանում իրականությունը պատկերել Է առավել մանրամասն: Հետագայում ձգտել Է ձևերի պարզեցման և ընդհանրացման:

=Տե՛ս նաև=
*Ով ով է.հայեր (կենսագրական հանրագիտարան:Երկու հատորով),ՀՀ խմբ. հանձնաժողով՝ Հ. Մ. Այվազյան (գլխ. խմբագիր) և ուրիշներ,Երևան,Հայկական հանրագիտարան հրատ., Հ.1, Աբալյան-Ղուշչյան, 2005:

[[Category:Անձինք]] [[Category:Նկարիչներ]]

Այվազյան Վիտյա Վորոշի

2014-06-10T07:01:54Z

Snersesyan: Նոր էջ «{{Person | name-am = Այվազյան Վիտյա Վորոշի | name-am-aliases = | name-ru = Аивазян Витя Ворошевич | name-ru-aliases = ...»:

{{Person
| name-am = Այվազյան Վիտյա Վորոշի
| name-am-aliases =
| name-ru = Аивазян Витя Ворошевич
| name-ru-aliases =
| name-en = Ayvazyan Vitya
| name-fr =
| image = Витя Айвазян.jpg
| birth-date = 31.12.1955
| birth-place = Գյուղ Սպանդարյան, Հայաստանի Հանրապետություն
| death-date = 29.08.1990
| death-place = Երևան, Հայաստանի Հանրապետություն
| description = Արցախյան ազգային ազատագրական շարժման գործիչ:
}}
=Կենսագրություն=
Ծնվել է 1955թ. դեկտեմբերի 31-ին Հայաստանում, գյուղ Սպանդարյանում (այժմ՝ ՀՀ Շիրակի մարզում):Մահացել է 1990թ. օգոստոսի 12-ին Երևանում:

==Կրթություն==
1977թ. ավարտել է ԵՊՀ:

==Աշխատանքային գործունեություն==
*1977թ. աշխատել է Հայշինբանկում, «Աիրիուս» գործարանում, «Լույս» արտադրական, «Լազերային տեխնիկա» գիտաարտադրական միավորումներում:

==Ձեռքբերումներ==
*1990թ.` ՀՀ ԳԽ պատգամավոր:
*20.09.1996թ.`Հայաստանի Ազգային հերոս, հետմահու:
*1996թ.` ՀՀ «Հայրենիք» շքանշան:

==Այլ==
1989-ի հունվարի 7-ին ակտիվ քաղաքական և ազգային-ազատագրական պայքարի կոչերի համար ձերբակալվել է և շուրջ մեկ ամիս պահվել Նուբա-րաշենի բանտում: Զոհվել Է դավադիր գնդակից, երբ Գ. Ա. Միքայելյանի հետ գնացել Էր «Հայաստանի ազգային բանակի» շտաբ՝ զինական միասնության բանակցություններ վարելու:

=Նկարներ=
<gallery>
Պատկեր:Վիտյա Այվազյան..jpg
Պատկեր: Վիտյա Այվազյան.jpg
</gallery>

=Մատենագիտություն=
*[http://www.example.org Հեղինակի Ազգանուն Ա. Հ.,Գրքի վերնագիր, Երևան, ԵՊՀ հրատ., 2005:]
*[http://www.example.org Հեղինակի Ազգանուն Ա. Հ.,Հոդվածի վերնագիր, Պատմաբանասիրական հանդես, Երևան, 2005, թիվ 2, էջ 41-45:]

=Տե՛ս նաև=
*Ով ով է.հայեր(կենսագրական հանրագիտարան:Երկու հատորով),ՀՀ խմբ. հանձնաժողով՝ Հ. Մ. Այվազյան (գլխ. խմբագիր) և ուրիշներ,Երևան,Հայկական հանրագիտարան հրատ.,Հ.1,Աբալյան-Ղուշչյան,2005:
*Ավետաբերները դիմանկարների ժողովածու (կազմ.՝ Գ. Ջանիկյան), Երևան, 1997:

Պատկեր:Վիտյա Այվազյան.jpg

2014-06-10T06:57:16Z

Snersesyan:

Պատկեր:Վիտյա Այվազյան..jpg

2014-06-10T06:56:34Z

Snersesyan:

Պատկեր:Витя Айвазян.jpg

2014-06-10T06:48:21Z

Snersesyan:

Այվազյան Վարուժան Սերգեյի

2014-03-18T16:25:07Z

Snersesyan: Նոր էջ «{{Person | name-am = Այվազյան Վարուժան Սերգեյի | name-am-aliases = | name-ru = Аивазян Варужан Сергеевич | name-ru...»:

{{Person
| name-am = Այվազյան Վարուժան Սերգեյի
| name-am-aliases =
| name-ru = Аивазян Варужан Сергеевич
| name-ru-aliases =
| name-lat =
| name-en = Ayvazyan Varujan
| name-fr =
| image =
| birth-date = 29.05.1958
| birth-place = Այազմա, Վրաստան
| death-date =
| death-place =
| description = Արձակագիր:
}}
=Կենսագրություն=
Ծնվել է 1958թ. մայիսի 29-ին Վրաստանի Ծալկայի շրջանի Այազմա գյուղում:

==Կրթություն==
1958թ. ավարտել է ԵՊՀ:

==Աշխատանքային գործունեություն==
*1987թ.` աշխատել Է «Գարուն» ամսագրի խմբագրությունում:
*1993թ.` «Ապոլոն» հրատարակչության գլխավոր խմբագիր:
*2002թ.` «Գարուն» ամսագրի գլխավոր խմբագիր:

=Մատենագիտություն=
*«Հին ահ» (1991), «Առավոտ պայծառ, զվարթ ծիրանի»(2004) պամվածքների ժողովածուներ, Երևան:
*«Ճանճի ամիսը» (1998), «Համեմատական կենսագրություններ» (2004) վեպեր, Երևան:

=Տե՛ս նաև=
*Ով ով է.հայեր (կենսագրական հանրագիտարան:Երկու հատորով),ՀՀ խմբ. հանձնաժողով՝ Հ. Մ. Այվազյան (գլխ. խմբագիր) և ուրիշներ,Երևան,Հայկական հանրագիտարան հրատ., Հ.1, Աբալյան-Ղուշչյան, 2005:

[[Category:Արձակագիրներ]]

Այվազյան Վարդան Գեորգիի

2014-03-18T16:08:53Z

Snersesyan: Նոր էջ «{{Person | name-am = Այվազյան Վարդան Գեորգիի | name-am-aliases = | name-ru = Аивазян Вардан Георгевич | name-ru-alias...»:

{{Person
| name-am = Այվազյան Վարդան Գեորգիի
| name-am-aliases =
| name-ru = Аивазян Вардан Георгевич
| name-ru-aliases =
| name-lat =
| name-en = Ayvazyan Vardan
| name-fr =
| image =
| birth-date = 24.11(07.12).1906
| birth-place = Ստավրոպոլ
| death-date = 14.03.1971
| death-place = Մոսկվա
| description = Հիդրոտեխնիկ:
}}
=Կենսագրություն=
Ծնվել է 1906թ. նոյեմբերի 24-ին Ռուսաստանի Ստավրոպոլ քաղաքում:Մահացել է 1971թ. մարտի 14-ին Մոսկվայում:

==Կրթություն==
1930թ. ավարտել Է ՄԲՏՈՒ:

==Աշխատանքային գործունեություն==
*1949-1957թթ.՝ Հիդրոտեխնիկայի ՀամԳՀի-ի Մոսկվայի մասնաճյուղի տնօրեն:
*1948-1953թթ.՝ Համամիութենականհեռակա էներգետիկայի ինստիտուտի հիդրոէներգետիկայի ամբիոնի վարիչ:
*1953-1960թթ.՝ Սոսկվայի Էներգետիկ ինստիտուտի հիդրոկառույցների ամբիոնի վարիչ:

==Ձեռքբերումներ==
*1944թ.՝ Տեխնիկական գիտությունների դոկտոր:
*1946թ.՝ Տեխնիկական գիտությունների պրոֆեսոր:

==Այլ==
Աշխատանքները վերաբերում են հիդրոկառույցների ստատիկական և հիդրավլիկական հաշվարկների նոր մեթոդների մշակմանը և արդյունավետության տնտեսական հետազոտություններին:

==Տե՛ս նաև==
Ով ով է.հայեր (կենսագրական հանրագիտարան:Երկու հատորով),ՀՀ խմբ. հանձնաժողով՝ Հ. Մ. Այվազյան (գլխ. խմբագիր) և ուրիշներ,Երևան,Հայկական հանրագիտարան հրատ., Հ.1, Աբալյան-Ղուշչյան,2005:

[[Category:Հիդրոտեխնիկներ]]

Այվազյան Վաչագան Պետրոսի

2014-02-14T11:19:58Z

Snersesyan: Նոր էջ «{{Person | name-am = Այվազյան Վաչագան Պետրոսի | name-am-aliases = | name-ru = Аивазян Вачаган Петрович | name-ru-al...»:

{{Person
| name-am = Այվազյան Վաչագան Պետրոսի
| name-am-aliases =
| name-ru = Аивазян Вачаган Петрович
| name-ru-aliases =
| name-lat =
| name-en = Ayvazyan Vachagan
| name-fr =
| image = Ayvazyan Vachagan.jpg
| birth-date = 20.11.1949
| birth-place = Կիրովաբադ, Ադրբեջան
| death-date =
| death-place =
| description = Վնասվածքաբան-օրթոպեդ:
}}
=Կենսագրություն=
Ծնվել է 1949թ. նոյեմբերի 20-ին Խորհրդային Ադրբեջանում Կիրովաբադում այժմ՝ Գյանջայում:Այվազյան Պետրոս Կարապետի որդին և Գ.Պետրոսի Այվազյանի եղբայրը:

==Կրթություն==
*1972թ.՝ ավարտել է ԵԲԻ:

==Աշխատանքային գործունեություն==
*1970-1971թթ. աշխատել է ԵրՎՕԳՀԻ-ում բուժակ:
*1973թ-ից աշխատել է Երևանի Երկաթգծի Հիվանդանոցի վիրաբուժության բաժանմունքի վնասվածքաբան:
*1978թ-ին ընդունվել է աշխատանքի ԵրՎՕԳՀԻ սուր վնասվածքի բաժանմունք որպես կրտսեր գիտաշխատող:
*1989-1990թթ՝ Վնասվածքաբանության և օրթոպեդիայի ԳՀԻ բաժանմունքի վարիչ:
*1990-ից՝ Վնասվածքաբանության և օրթոպեդիայի ԳՀԻ բաժանմունքի տնօրեն:
*1992-ից՝ միաժամանակ՝ ԱԱԻ վնասվածքաբանության և օրթոպեդիայի ամբիոնի վարիչ:

==Ձեռքբերումներ==
*1987թ.՝ Բժշկական գիտությունների դոկտոր:
*1988թ.՝ ՀՀ առողջապ. նախարարության գլխավոր վնասվածքաբան-օրթոպեդ:
*1989թ.՝«Անձնական արիության» շքանշան:
*1990թ.՝ՀՀ վնասվածքաբանների և օրթոպեդների ընկերակցության նախագահ:
*1995թ.՝Վիրաբուժական օրթոպեդիայի և վնասվածքաբանության միջազգային ընկերակցության անդամ:
*2001թ.՝ՀՀ Արիության մեդալ:
*2001թ.՝ՌԴ բժշկատեխնիկական ակադեմիայի անդամ:
*2002թ.՝ Բժշկական գիտությունների պրոֆեսոր:
*2002թ.՝ ՀՀ ԲԳԱ:

==Այլ==
Աշխատանքները վերաբերում են ոսկրածուծաբորբի (օսթեոմիելիտ) վիրաբուժության, խոշոր հոդերի ներքին պրոթեզավորման և ողնաշարի վիրաբուժության, ոսկրային հյուսվածքի վերականգնող, հատկությունների, ոսկրային պակասի բուժման, ֆունկցիոնալ կայուն ոսկրամիացման հարցերի մշակմանը: ՀՀ-ում ներդրել է հոդերի ներքին պրոթեզավորման մեթոդը:

=Տե՛ս նաև=
*Ով ով է.հայեր (կենսագրական հանրագիտարան:Երկու հատորով), ՀՀ խմբ. հանձնաժողով՝ Հ. Մ. Այվազյան (գլխ. խմբագիր) և ուրիշներ,Երևան,Հայկական հանրագիտարան հրատ., Հ.1, Աբալյան-Ղուշչյան,2005:

[[Category:Բժիշկներ]]

Պատկեր:Ayvazyan Vachagan.jpg

2014-02-14T11:18:01Z

Snersesyan:

Աղայան Հենրի Ծատուրի

2014-02-14T10:44:45Z

Snersesyan: Նոր էջ «{{Person | name-am = Այվազյան Սուրեն Բախշիի | name-am-aliases = | name-ru = Аивазяан Сурен Бахшович | name-ru-aliases ...»:

{{Person
| name-am = Այվազյան Սուրեն Բախշիի
| name-am-aliases =
| name-ru = Аивазяан Сурен Бахшович
| name-ru-aliases =
| name-lat =
| name-en = Ayvazyan Suren
| name-fr =
| image =
| birth-date = 01.09.1915
| birth-place = Խնձորեսկ. Հայաստանի Հանրպետություն
| death-date = 20.05.1981
| death-place = Երևան, Հայաստանի Հանրապետություն
| description = Գրող:
}}
=Կենսագրություն=
Ծնվել է 1915թ. սեպտեմբերի 1-ին Հայաստանի Հանրապետության Սյունիքի մարզի Խնձորեսկ գյուղում:Մահացել է 1981թ. մայիսի 5-ին Երևանում՝ ՀԽՍՀ:

==Կրթություն==
1942թ.՝ ավարտել Է Բաքվի համալսարանի բանասիրական ֆակուլտետի հայկական բաժինը:

=Մատենագիտություն=

*Անավարտ գորգը (1947):
*Խորաձորցիք (1951):
*Լեռնցիներ վեպ (1955):
*Ճակատագիրն հայոց պատմավեպ (1966):
*Կա և հետմահու կյանք (ժողովածու), Երևան (1971):
*Առավոտ լուսո, Երևան (1976):
*Խնձորեսկ, Երևան (1982):
*Ասուր, հեյ Ասուր, Երևան (1985):

=Տե՛ս նաև=
*Ով ով է.հայեր (կենսագրական հանրագիտարան:Երկու հատորով),ՀՀ խմբ. հանձնաժողով՝ Հ. Մ. Այվազյան (գլխ. խմբագիր) և ուրիշներ,Երևան,Հայկական հանրագիտարան հրատ.,Հ.1,Աբալյան-Ղուշչյան,2005:

[[Category:Գրողներ]]

Այվազյան Սարգիս Ազատի

2014-02-14T10:11:45Z

Snersesyan: Նոր էջ «{{Person | name-am = Այվազյան Սարգիս Ազատի | name-am-aliases = | name-ru = Аивазян Саркис Азатович | name-ru-aliases = ...»:

{{Person
| name-am = Այվազյան Սարգիս Ազատի
| name-am-aliases =
| name-ru = Аивазян Саркис Азатович
| name-ru-aliases =
| name-lat =
| name-en = Ayvazyan Sargis
| name-fr =
| image =
| birth-date = 23.02.1926
| birth-place = Գոգարան,Հայաստանի Հանրապետություն
| death-date =
| death-place =
| description = Նկարիչ, քանդակագործ:
}}
=Կենսագրություն=
Ծնվել է 1926թ. փետրվարի 23-ին Հայաստանի Հանրապետության Լոռու մարզի Գոգարան գյուղում:

==Աշխատանքային գործունեություն==
*1960-1970թթ.՝ստեղծել է նկարաշարեր Պ. Սևակի «Անլռելի զանգակատուն» պոեմի և Սեծ եղեռնի թեմաներով:
*1976-1977թթ.՝ կերտել է զորավար Անդրանիկի կիսանդրին:
*Կերտել է Ֆաշիստական Գերմանիայի ու ԽՍՀՄ միջև ընթացող պատերազմում զոհված համագյուղացիների հուշարձանը:
*1988-90թթ.՝կերտել է «Զորավար Անդրանիկ» պղնձակոփ 16 մետրանոց ձիարձանը,որը կանգնեցվել է ՀՀ Տավուշի մարզի Նավուր գ-ի մոտակա բլրի վրա:
==Այլ==
Ստեղծել է «Սայաթ-Նովա», «Կոմիտաս», «Պարույր Սևակ», «Հովհաննես Շիրազ» և այլ դիմանկարներ, հայկական բնապատկերներ:

=Տե՛ս նաև=
*Ով ով է.հայեր (կենսագրական հանրագիտարան:Երկու հատորով), ՀՀ խմբ. հանձնաժողով՝ Հ. Մ. Այվազյան (գլխ. խմբագիր) և ուրիշներ,Երևան,Հայկական հանրագիտարան հրատ., Հ.1, Աբալյան-Ղուշչյան,2005:

[[Category:Նկարիչներ]] [[Category:Քանդակագործներ]]

Այվազովսկի Հովհաննես

2014-02-04T09:06:13Z

Snersesyan:

{{Person
| name-am = Այվազովսկի Հովհաննես Կոստանդինի
| name-am-aliases = Այվազովսկի Իվան Գևորգի
| name-ru = Аивазовский Оганнес Костантинович
| name-ru-aliases = Аивазовский Иван Геворкович
| name-lat =
| name-en = Ayvazovski Hovhannes
| name-fr =
| image = Aivazovksi Hovhannes.jpg
| birth-date = 17(29).07.1817
| birth-place = Թեոդոսիա, Ղրիմ(Ռուսաստանի Կայսրություն)
| death-date = 05(19).05. 1900
| death-place =Թեոդոսիա, Ղրիմ(Ռուսաստանի Կայսրություն)
| description =Ծովանկարիչ:
}}
=Կենսագրություն=
Ծնվել է 1817թ. Հունիսի 17(29)-ին Թեոդոսիա քաղաքում, Ղրիմում, աղքատ հայ ընտանիքում։ Գաբրիել Կոստանդինի Այվազովսկու եղբայրն է: Թեոդոսիայի հայկական եկեղեցու մատյանում գրանցված է՝ «Գևորգ Այվազյանի որդի Հովհաննես»: :Մահացել է 1900թ. մայիսի 5(19)-ին Թեոդոսիա քաղաքում,թաղված է տեղի Սուրբ Սարգիս հայկական եկեղեցու բակում:Նրա շիրմաքարին մակագրված է՝ «Մահկանացու ծնեալ անմահ զիւրն յիշատակ եթող»՝ քաղված Խորենացու «Հայոց պատմությունից»:

==Կրթություն==
*Սովորել է Թեոդոսիայի հայկական ծխական դպրոցում:
*1830-1833թթ.՝ Սիմֆերոպոլի ռուսական գիմնազիա:
* 1833-1837թթ՝ Ս. Պետերբուրգի գեղարվեստի ակադեմիա:

==Աշխատանքային գործունեություն==
*1844թ.՝ Ռուսաստանում նշանակվել է ծովային գլխավոր շտաբի գեղանկարիչ:
*1869թ.Թիֆլիսում բացել է հայ իրականության մեջ առաջին գեղանկարչական ցուցահանդեսը:
*1880թ.՝Ղրիմում բացել է պատկերասրահ:
*1865թ. Ղրիմում բացել է գեղարվեստի դպրոց:
==Ձեռքբերումներ==
*1844թ.՝ Ռուսաստանի Գեղարվեստի ակադեմիայի ակադեմիկոս:
*1847թ.՝ Ռուսաստանի Գեղարվեստի ակադեմիայի Պրոֆեսոր:
*1857թ.՝ Փարիզում Պատվո լեգեոն շքանշան:
*1887-ից՝ Ռուսաստանի Գեղարվեստի ակադեմիայի պատվավոր անդամ:
*Հռոմի, Ֆլորեևցիւսյի, Շտուտգարտի, Ամստերդամի գեղարվեստական ակադեմիաների, Ռուսական աշխարհագրական ընկերության անդամ:
==Այլ==
*Մինչև 1843թ. նկարները ստորագրել է հայերեն՝ Հովհ. Հայվազովսկի, ապա՝ երբեմն Հովհ. Այվազովսկի կամ Օվաննես Այվազեան:
*1840թ. եղել է Իտալիայում (նաև՝ Ս. Ղազար կղզում), Իսպանիայում, Ֆրանսիայում, Հոլանդիայում, Անգլիայում, մասնակցել ցուցահանդեսների, Փարիզում արժանացել ոսկե մեդալի:
*1844թ.՝ վերադարձել է Ռուսաստան:
*1845թ.-ից՝ բնակվել է Թեոդոսիայում:
*Ստեղծել 1853-56-ի Ղրիմի պատերազմին նվիրված մի շարք մարտանկարներ:
*Եղել է Աֆրիկայում, ԱՄՆ-ում, Ռուսաստանի ծայրամասերում, 1868թ.-ին՝ Կովկասում:
*Նյութապես օժանդակել է հույների, իտալացիների ազգային-ազատագրկան պայքարին, Գեղարվեստի ակադեմիայի աշակերտներին, բելոռուս ուսանողներին:
*Օգնել է հայկական ազգային կազմակերպություններին, դպրոցներին նվիրել նկարներ, կազմակերպել ցուցահանդեսներ:
*Ապաստան տվել և նյութապես օգնել է Ղրիմ փախած հայ գաղթականներին:
*Ստեղծել է շուրջ 6000 կտավ:
*Հայկական թեմաներով ստեղծել է տասնյակ կտավներ ու դիմանկարներ, պատկերել, Թիֆլիսի կենցաղը, Սևանա լիճը, Արարատը:
*Սկիզբ Է դրել և խթանել բնանկարչության զարգացմանը հայ կերպարվում:
*Ստեղծել է Աստվածաշնչի ու հայոց պատմության կարևոր իրադարձություններին նվիրված գործեր:
*1900թ.-ին Ս. Պետերբուրգի գեղարվեստի ակադեմիայում հաստատվել է Այվազովսկու անվան կրթաթոշակ:

=Նկարներ=
<gallery>
Պատկեր: Aivazovskiy sinopskii chakatamarty1853.jpg|Սինոպսկիի ճակատամարտը, 1853
Պատկեր: Apastaran odessayumsev covi koxqin.jpg|Ապաստարան Օդդեսայում, Սև ծովի կողքին
Պատկեր: Api mot hoxmaxac.jpg|Ափի մոտ հողմաղաց
Պատկեր: Chernomorskiy navatormy teodosiyayum 1839.jpg|Չերնոմորսկիի նավատորմը Թեոդոսիայում, 1839
Պատկեր: Chesmenskiyi paterazmy 1848.jpg|Չեշմենսկի պատերազմը, 1848
Պատկեր: Ciacan.jpg|Ծիածան
Պատկեր: Covayin chakatamartnavarinoyi mot 1846.jpg|Ծովային ճակատամարտ Նավարինյի մոտ, 1846
Պատկեր: Covayin paterazm vyborg 1846.jpg|Ծովային Ճակատամարտ, 1846
Պատկեր: Crimi tesaran.jpg|Կռիմի տեսարան
Պատկեր: Erkkaymanav mercurin 1892.jpg|Երկկայմանավ Մերկուրին 1892
Պատկեր: Gorgievyan menastan kabo violent.jpg|Գիորգիևյան Մենաստան Կաբո Ֆիոլենտ
Պատկեր: Harbori dzknorsakan navery 1854.jpg|Հարբորի ձկնորսական նավերը, 1854
Պատկեր: Hiosskiy straiti chaktamaty 1848.jpg|Հիոսկի սթրայթի ճակատամարտը
Պատկեր: Hoxmaxac apin mot 1860.jpg|Հողմաղաց ափի մոտ 1860
Պատկեր: Hrajesht 1869.jpg|Հրաժեշտ 1869
Պատկեր: Jreri vra qayloxy 2.jpg|Ջրերի վրա քայլողը 2
Պատկեր: Jri vra qayloxy.jpg|Ջրի վրա քայլողը
Պատկեր: Kerch 1839.jpg|Կեռչ 1839
Պատկեր: Lusni tesaran bosphoric 1884.jpg|Լուսնի տեսարանը Բոսֆորից
Պատկեր: Mec kaskadi tesaran petergofic.jpg|Մեծ կասկադի տեսարանը Պետերհոֆից
Պատկեր: Mercurii gravumy oaterazmic heto 1848.jpg|Մերկուրիի գրավումը պատերազմից հետո, 1848
Պատկեր: Messinayi kalanavory 1877.jpg|Մեսսինայի կալանավորը, 1877
Պատկեր: Nav covum.jpg|Նավը Ծովում
Պատկեր: Navarkutyunvessel.jpg|Նավարկություն Վեսսել
Պատկեր: Qylox mardik apamerdz shrjanum mayramutin.jpg|Քայլող մարդիկ մայրամուտին
Պատկեր: Sinopskiyi paterazme gisherov 1853.jpg|Սինոփսկի պատերազմը գիշերով, 1853
Պատկեր: Naveri xortakumy 1871.jpg|Նավերի խորտակումը
Պատկեր: Paxust.jpg|Փախուստ
Պատկեր: Rusakan eskadron 1846.jpg|Ռուսական Էսկադրոն, 1846
Պատկեր: Teveri parzum 1890.jpg|Թևերեի պարզում
Պատկեր: Petros arajini arajin ayce neva.jpg|Պետրոս Առաջինի այցը Նևա
Պատկեր: Saylaknery stepum.jpg|Սայլակները ստեպում
Պատկեր: Vayrejq raevi matuycnerum.jpg|Կայանում Ռաևի մատույցներում
Պատկեր: Prkutyuny 1849.jpg|Փրկություն
Պատկեր:Shogenavei krivy vesta 1877.jpg|Շոգենավերի կռիվ Վեստա, 1877
Պատկեր: 9-rd aliq.jpg|9-րդ ալիք
</gallery>

=Տե՛ս նաև=
*Ով ով է.հայեր (կենսագրական հանրագիտարան:Երկու հատորով),ՀՀ խմբ. հանձնաժողով՝ Հ. Մ. Այվազյան (գլխ. խմբագիր) և ուրիշներ,Երևան,Հայկական հանրագիտարան հրատ., Հ.1, Աբալյան-Ղուշչյան,2005:
*Շիշմանյան Ռ., Բնանկարն ու հայ նկարիչները, Երևան, 1958 թիվ էջ 32-76:
*Սարգսյան Մ., Հովհաննես Այվազովսկի, Երևան, 1967 թիվ:
*Մարտիկյան Ե., Հայ կերպարվեստի պատմություն, հատոր 2, Երևան, 1975 թիվ:
*Այվազովսկի (ալբոմ), Երևան, 1984 թիվ:
* Барсамов Н. С., И. К. Айвазовский, М„ 1967;
*Айвазовский. Документы и материалы, Е., 1967.

[[Category:Նկարիչներ]]

Այվազովսկի Հովհաննես

2014-02-04T09:05:01Z

Snersesyan: Նոր էջ «{{Person | name-am = Այվազովսկի Հովհաննես Կոստանդինի | name-am-aliases = Այվազովսկի Իվան Գևորգի | name-ru = А...»:

{{Person
| name-am = Այվազովսկի Հովհաննես Կոստանդինի
| name-am-aliases = Այվազովսկի Իվան Գևորգի
| name-ru = Аивазовский Оганнес Костантинович
| name-ru-aliases = Аивазовский Иван Геворкович
| name-lat =
| name-en = Ayvazovski Hovhannes
| name-fr =
| image = Aivazovksi Hovhannes.jpg
| birth-date = 17(29).07.1817
| birth-place = Թեոդոսիա, Ղրիմ(Ռուսաստանի Կայսրություն)
| death-date = 05(19).05. 1900
| death-place =Թեոդոսիա, Ղրիմ(Ռուսաստանի Կայսրություն)
| description =Ծովանկարիչ:
}}
=Կենսագրություն=
Ծնվել է 1817թ. Հունիսի 17(29)-ին Թեոդոսիա քաղաքում, Ղրիմում, աղքատ հայ ընտանիքում։ Գաբրիել Կոստանդինի Այվազովսկու եղբայրն է: Թեոդոսիայի հայկական եկեղեցու մատյանում գրանցված է՝ «Գևորգ Այվազյանի որդի Հովհաննես»: :Մահացել է 1900թ. մայիսի 5(19)-ին Թեոդոսիա քաղաքում,թաղված է տեղի Սուրբ Սարգիս հայկական եկեղեցու բակում:Նրա շիրմաքարին մակագրված է՝ «Մահկանացու ծնեալ անմահ զիւրն յիշատակ եթող»՝ քաղված Խորենացու «Հայոց պատմությունից»:

==Կրթություն==
*Սովորել է Թեոդոսիայի հայկական ծխական դպրոցում:
*1830-1833թթ.՝ Սիմֆերոպոլի ռուսական գիմնազիա:
* 1833-1837թթ՝ Ս. Պետերբուրգի գեղարվեստի ակադեմիա:

==Աշխատանքային գործունեություն==
*1844թ.՝ Ռուսաստանում նշանակվել է ծովային գլխավոր շտաբի գեղանկարիչ:
*1869թ.Թիֆլիսում բացել է հայ իրականության մեջ առաջին գեղանկարչական ցուցահանդեսը:
*1880թ.՝Ղրիմում բացել է պատկերասրահ:
*1865թ. Ղրիմում բացել է գեղարվեստի դպրոց:
==Ձեռքբերումներ==
*1844թ.՝ Ռուսաստանի Գեղարվեստի ակադեմիայի ակադեմիկոս:
*1847թ.՝ Ռուսաստանի Գեղարվեստի ակադեմիայի Պրոֆեսոր:
*1857թ.՝ Փարիզում Պատվո լեգեոն շքանշան:
*1887-ից՝ Ռուսաստանի Գեղարվեստի ակադեմիայի պատվավոր անդամ:
*Հռոմի, Ֆլորեևցիւսյի, Շտուտգարտի, Ամստերդամի գեղարվեստական ակադեմիաների, Ռուսական աշխարհագրական ընկերության անդամ:
==Այլ==
*Մինչև 1843թ. նկարները ստորագրել է հայերեն՝ Հովհ. Հայվազովսկի, ապա՝ երբեմն Հովհ. Այվազովսկի կամ Օվաննես Այվազեան:
*1840թ. եղել է Իտալիայում (նաև՝ Ս. Ղազար կղզում), Իսպանիայում, Ֆրանսիայում, Հոլանդիայում, Անգլիայում, մասնակցել ցուցահանդեսների, Փարիզում արժանացել ոսկե մեդալի:
*1844թ.՝ վերադարձել է Ռուսաստան:
*1845թ.-ից՝ բնակվել է Թեոդոսիայում:
*Ստեղծել 1853-56-ի Ղրիմի պատերազմին նվիրված մի շարք մարտանկարներ:
*Եղել է Աֆրիկայում, ԱՄՆ-ում, Ռուսաստանի ծայրամասերում, 1868թ.-ին՝ Կովկասում:
*Նյութապես օժանդակել է հույների, իտալացիների ազգային-ազատագրկան պայքարին, Գեղարվեստի ակադեմիայի աշակերտներին, բելոռուս ուսանողներին:
*Օգնել է հայկական ազգային կազմակերպություններին, դպրոցներին նվիրել նկարներ, կազմակերպել ցուցահանդեսներ:
*Ապաստան տվել և նյութապես օգնել է Ղրիմ փախած հայ գաղթականներին:
*Ստեղծել է շուրջ 6000 կտավ:
*Հայկական թեմաներով ստեղծել է տասնյակ կտավներ ու դիմանկարներ, պատկերել, Թիֆլիսի կենցաղը, Սևանա լիճը, Արարատը:
*Սկիզբ Է դրել և խթանել բնանկարչության զարգացմանը հայ կերպարվում:
*Ստեղծել է Աստվածաշնչի ու հայոց պատմության կարևոր իրադարձություններին նվիրված գործեր:
*1900թ.-ին Ս. Պետերբուրգի գեղարվեստի ակադեմիայում հաստատվել է Այվազովսկու անվան կրթաթոշակ:

=Նկարներ=
<gallery>
Պատկեր: Aivazovskiy sinopskii chakatamarty1853.jpg|Սինոպսկիի ճակատամարտը, 1853
Պատկեր: Apastaran odessayumsev covi koxqin.jpg|Ապաստարան Օդդեսայում, Սև ծովի կողքին
Պատկեր: Api mot hoxmaxac.jpg|Ափի մոտ հողմաղաց
Պատկեր: Chernomorskiy navatormy teodosiyayum 1839.jpg|Չերնոմորսկիի նավատորմը Թեոդոսիայում, 1839
Պատկեր: Chesmenskiyi paterazmy 1848.jpg|Չեշմենսկի պատերազմը, 1848
Պատկեր: Ciacan.jpg|Ծիածան
Պատկեր: Covayin chakatamartnavarinoyi mot 1846.jpg|Ծովային ճակատամարտ Նավարինյի մոտ, 1846
Պատկեր: Covayin paterazm vyborg 1846.jpg|Ծովային Ճակատամարտ, 1846
Պատկեր: Crimi tesaran.jpg|Կռիմի տեսարան
Պատկեր: Erkkaymanav mercurin 1892.jpg|Երկկայմանավ Մերկուրին 1892
Պատկեր: Gorgievyan menastan kabo violent.jpg|Գիորգիևյան Մենաստան Կաբո Ֆիոլենտ
Պատկեր: Harbori dzknorsakan navery 1854.jpg|Հարբորի ձկնորսական նավերը, 1854
Պատկեր: Hiosskiy straiti chaktamaty 1848.jpg|Հիոսկի սթրայթի ճակատամարտը
Պատկեր: Hoxmaxac apin mot 1860.jpg|Հողմաղաց ափի մոտ 1860
Պատկեր: Hrajesht 1869.jpg|Հրաժեշտ 1869
Պատկեր: Jreri vra qayloxy 2.jpg|Ջրերի վրա քայլողը 2
Պատկեր: Jri vra qayloxy.jpg|Ջրի վրա քայլողը
Պատկեր: Kerch 1839.jpg|Կեռչ 1839
Պատկեր: Lusni tesaran bosphoric 1884.jpg|Լուսնի տեսարանը Բոսֆորից
Պատկեր: Mec kaskadi tesaran petergofic.jpg|Մեծ կասկադի տեսարանը Պետերհոֆից
Պատկեր: Mercurii gravumy oaterazmic heto 1848.jpg|Մերկուրիի գրավումը պատերազմից հետո, 1848
Պատկեր: Messinayi kalanavory 1877.jpg|Մեսսինայի կալանավորը, 1877
Պատկեր: Nav covum.jpg|Նավը Ծովում
Պատկեր: Navarkutyunvessel.jpg|Նավարկություն Վեսսել
Պատկեր: Qylox mardik apamerdz shrjanum mayramutin.jpg|Քայլող մարդիկ մայրամուտին
Պատկեր: Sinopskiyi paterazme gisherov 1853.jpg|Սինոփսկի պատերազմը գիշերով, 1853
Պատկեր: Naveri xortakumy 1871.jpg|Նավերի խորտակումը
Պատկեր: Paxust.jpg|Փախուստ
Պատկեր: Rusakan eskadron 1846.jpg|Ռուսական Էսկադրոն, 1846
Պատկեր: Teveri parzum 1890.jpg|Թևերեի պարզում
Պատկեր: Petros arajini arajin ayce neva.jpg|Պետրոս Առաջինի այցը Նևա
Պատկեր: Saylaknery stepum.jpg|Սայլակները ստեպում
Պատկեր: Vayrejq raevi matuycnerum.jpg|Կայանում Ռաևի մատույցներում
Պատկեր: Prkutyuny 1849.jpg|Փրկություն
Պատկեր:Shogenavei krivy vesta 1877.jpg|Շոգենավերի կռիվ Վեստա, 1877
Պատկեր: 9-rd aliq.jpg|9-րդ ալիք
</gallery>

=Տեսանյութեր=
*[http://www.example.org տեսանյութի նկարագրության տեքստ:]

=Հրապարակումներ մամուլում=
*[http://www.armin.amմամուլի նյութի նկարագրության տեքստ:]

=Մատենագիտություն=
*Շիշմանյան Ռ., Բնանկարն ու հայ նկարիչները, Երևան, 1958 թիվ էջ 32-76:
*Սարգսյան Մ., Հովհաննես Այվազովսկի, Երևան, 1967 թիվ:
*Մարտիկյան Ե., Հայ կերպարվեստի պատմություն, հատոր 2, Երևան, 1975 թիվ:
*Այվազովսկի (ալբոմ), Երևան, 1984 թիվ:
* Барсамов Н. С., И. К. Айвазовский, М„ 1967;
*Айвазовский. Документы и материалы, Е., 1967.

=Տե՛ս նաև=
*Ով ով է.հայեր (կենսագրական հանրագիտարան:Երկու հատորով),ՀՀ խմբ. հանձնաժողով՝ Հ. Մ. Այվազյան (գլխ. խմբագիր) և ուրիշներ,Երևան,Հայկական հանրագիտարան հրատ., Հ.1, Աբալյան-Ղուշչյան,2005:

[[Category:Նկարիչներ]]

Պատկեր:9-rd aliq.jpg

2014-02-04T09:04:20Z

Snersesyan:

Պատկեր:Shogenavei krivy vesta 1877.jpg

2014-02-04T09:01:42Z

Snersesyan:

Պատկեր:Prkutyuny 1849.jpg

2014-02-04T09:00:46Z

Snersesyan:

Պատկեր:Vayrejq raevi matuycnerum.jpg

2014-02-04T08:59:43Z

Snersesyan:

Պատկեր:Saylaknery stepum.jpg

2014-02-04T08:59:07Z

Snersesyan:

Պատկեր:Petros arajini arajin ayce neva.jpg

2014-02-04T08:58:28Z

Snersesyan:

Պատկեր:Teveri parzum 1890.jpg

2014-02-04T08:57:47Z

Snersesyan:

Պատկեր:Rusakan eskadron 1846.jpg

2014-02-04T08:57:07Z

Snersesyan:

Պատկեր:Paxust.jpg

2014-02-04T08:56:34Z

Snersesyan: