Hayazg - Մասնակցի ներդրում [hy]

Տաթևյան Գրիգոր Շավարշի

2017-05-05T15:25:47Z

MKhacatryan: Նոր էջ «{{Person | name-am = Տաթևյան Գրիգոր Շավարշի | name-am-aliases = | name-ru = Татевян Григор Шаваршович | name-ru-aliase...»:

{{Person
| name-am = Տաթևյան Գրիգոր Շավարշի
| name-am-aliases =
| name-ru = Татевян Григор Шаваршович
| name-ru-aliases =
| name-lat =
| name-en = Tatevyan Grigor
| name-fr =
| image = Grigor Tatevyan.jpg
| birth-date = 19.08.1912
| birth-place = Տեկոր, Օսմանյան կայսրություն
| death-date = 13.05.1977
| death-place = Մոսկվա, ԽԱՀՄ
| description = Գեներալ-ճարտարագետ:
}}
=Կենսագրություն=
Ծնվել է 1912թ. օգոստոսի 19-ին Օսմանյան կայսրության գյուղ Տեկորում (Կարսի նահանգ):
Մահացել է 1977թ. մայիսի 13-ին Խորհրդային միության մայրաքաղաք Մոսկվայում:

==Կրթություն==
*1939թ. ավարտել է Պետերբուրգի Նիկոլայ Ժուկովսկու անվան ռազմաօդային ինժեներական ակադեմիան:

==Աշխատանքային գործունեություն==
*1939-1941թթ.՝ դասախոսել է Մոսկվայի ավիացիոն ինստիտուտում:
*1961թ.-ից՝ 6-րդ վարչության ղեկավարի տեղակալ:
*Աշխատանքները վերաբերում են զինամթերքի նոր տեսակների ստեղծմանը:

==Ձեռքբերումներ==
*1950թ.՝ տեխնիկական գիտությունների թեկնածու:
*1971թ.՝ ԽՍՀՄ պետական մրցանակ:
*Կարմիր դրոշի շքանշան
*Հայրենական պատերազմի երկրորդ աստիճանի շքանշան
*Կարմիր աստղի 2 շքանշան
*«Պատվո նշան» շքանշան

==Այլ==
*Արշավիր Տաթևյանի եղբայրը:
*Եղել է զինամթերքի վարչության պետ:

=Տե՛ս նաև=
*Ով ով է.հայեր (կենսագրական հանրագիտարան:Երկու հատորով),ՀՀ խմբ. հանձնաժողով՝ Հ. Մ. Այվազյան (գլխ. խմբագիր) և ուրիշներ,Երևան,Հայկական հանրագիտարան հրատ., Հ.1, Աբալյան-Ղուշչյան, 2005:
*[http://avproduction.am/?ln=am&page=person&id=3197&name=%25D4%25B3%25D6%2580%25D5%25AB%25D5%25A3%25D5%25B8%25D6%2580_%25D5%258F%25D5%25A1%25D5%25A9%25D6%2587%25D5%25B5%25D5%25A1%25D5%25B6 Գրիգոր Տաթևյանի կենսագրությունը AV Production կայքում:]

[[Category:Գիտնականներ]] [[Category:Ճարտարագետներ]] [[Category:Ինժեներներ]] [[Category:]]

Պատկեր:Grigor Tatevyan.jpg

2017-05-05T15:20:51Z

MKhacatryan:

Վահրամյան Աշոտ Տիգրանի

2016-12-26T16:17:54Z

MKhacatryan: Նոր էջ «{{Person | name-am = Վահրամյան Աշոտ Տիգրանի | name-am-aliases = | name-ru = Ваграмян Ашот Тигранович | name-ru-aliases ...»:

{{Person
| name-am = Վահրամյան Աշոտ Տիգրանի
| name-am-aliases =
| name-ru = Ваграмян Ашот Тигранович
| name-ru-aliases =
| name-lat =
| name-en = Vahramyan Ashot
| name-fr =
| image = Boy.jpg
| birth-date = 23.03.1908
| birth-place = Կաղզվան, Հայաստան
| death-date = 08.10.1973
| death-place = Մոսկվա, ԽՍՀՄ
| description = Ճարտարագետ-քիմիկոս:
}}
=Կենսագրություն=
Ծնվել է 1908թ. մարտի 23-ին Արևմտյան Հայաստանի քաղաք Կաղզվանում (Կարսի մարզ):

Մահացել է 1973թ. հոկտեմբերի 8-ին ԽՍՀՄ մայրաքաղաք Մոսկվայում:

==Կրթություն==
*1931թ. ավարտել է Երևանի պետական համալսարանը:

==Աշխատանքային գործունեություն==
*1932թ.-ից աշխատել է ԽՍՀՄ Գիտությունների ակադեմիայի Մոսկվայի ֆիզքիմիայի ինստիտուտում:
*1949-1973թթ.՝ մետաղների էլեկտրանստեցման լաբորատորիայի հիմնադիր-վարիչ:

==Ձեռքբերումներ==
*1944թ.՝ տեխնիկական գիտությունների դոկտոր:
**1945թ.՝ տեխնիկական գիտությունների պրոֆեսոր:
*1950թ.՝ ԽՍՀՄ Պետական մրցանակ:
*1969թ.՝ ՌԽՖՍՀ գիտությունների և տեխնիկայի վաստակավոր գործիչ:

==Այլ==
*Մետաղների էլեկտրանստեցման գիտության հիմնադիրներից:
*Զվարթ Վահրամյանի հայրը:
*Աշխատանքները վերաբերում են մետաղների էլեկտրանստեցման կինետիկայի մեխանիզմի ուսումնասիրությանը:
**Առաջարկել է մետաղների և համաձուլվածքների ստացման էլեկտրաքիմիական եղանակներ:
**Հայտաբերել է մակերևույթի պասիվացման և իոնի վերականգնման արագությունների փոխադարձ կապը:
**Մշակել է ջրային լուծույթներից երկաթի ենթախմբի մետաղների նստեցման բարձր ջերմաստիճանային եղանակը:

=Տե՛ս նաև=
*Ով ով է.հայեր (կենսագրական հանրագիտարան:Երկու հատորով),ՀՀ խմբ. հանձնաժողով՝ Հ. Մ. Այվազյան (գլխ. խմբագիր) և ուրիշներ,Երևան,Հայկական հանրագիտարան հրատ., Հ.1, Աբալյան-Ղուշչյան, 2005:

[[Category:Գիտնականներ]] [[Category:Ճարտարագետներ]] [[Category:Քիմիկոսներ]]

Վաղարշակ

2016-11-15T11:26:41Z

MKhacatryan:

{{Person
| name-am = Վաղարշակ
| name-am-aliases =
| name-ru = Вагаршак
| name-ru-aliases =
| name-lat =
| name-en = Vagharshak
| name-fr =
| image = Vagharshak.jpg
| birth-date =
| birth-place =
| death-date =
| death-place =
| description = Հայոց արքա:
}}
=Կենսագրություն=
Ծննդյան և մահվան թվականներն անհայտ են:

==Աշխատանքային գործունեություն==
*մ.թ.ա. 247-225թթ.՝ Հայոց արքա:

==Այլ==
*Ըստ հայ պատմագիրների՝ պարթև Արշակունի արքա Միհրդատ 1-ինի եղբայրը և հայ Արշակունիների արքայատոհմի հիմնադիրը:
*Գահակալել է 31 տարի:
*Նրա օրոք մայրաքաղաքն էր Մծբինը:
*Ըստ Մովսես Խորենացու՝ իրականացրել է վարչական, քաղաքական, ռազմական, տնտեսական և մշակութային բազմաթիվ բարենորոգումներ:
*Վաղարշակի պատմականությունը կասկածի տակ է առնվել 19-րդ դարի 2-րդ կեսից և գիտական տարակարծությունների ու վեճերի առարկա է:
**Ուսումնասիրողներից Կարապետ Բասմաջյանը, Խաչիկ Սամուելյանը և ուրիշներ Վաղարշակին նույնացնում են Տրդատ Ա-ի, Հակոբ Մանանդյանը՝ Վաղարշ Բ-ի հետ:

=Տե՛ս նաև=
*Ով ով է.հայեր (կենսագրական հանրագիտարան:Երկու հատորով),ՀՀ խմբ. հանձնաժողով՝ Հ. Մ. Այվազյան (գլխ. խմբագիր) և ուրիշներ,Երևան,Հայկական հանրագիտարան հրատ., Հ.1, Աբալյան-Ղուշչյան, 2005:
*Մովսես Խորենացի «Պատմություն Հայոց»-1968թ․:
*Լ․ Շահինյան «Հայաստանը և Առաջին Արշակունիները»-1993թ․:

[[Category:Պետական գործիչներ]] [[Category:Թագավորներ]]

Վաղարշակ

2016-11-15T11:25:57Z

MKhacatryan:

Վաղարշակ

2016-11-15T11:23:38Z

MKhacatryan:

Վաղարշակ

2016-11-15T11:21:41Z

MKhacatryan: Նոր էջ «{{Person | name-am = Վաղարշակ | name-am-aliases = | name-ru = Вагаршак | name-ru-aliases = | name-lat = | name-en = Vagharshak |...»:

Պատկեր:Vagharshak.jpg

2016-11-15T11:14:13Z

MKhacatryan:

Վաղարշ Բ

2016-11-14T14:50:08Z

MKhacatryan: Նոր էջ «{{Person | name-am = Վաղարշ Բ | name-am-aliases = | name-ru = Вагарш Б | name-ru-aliases = | name-lat = | name-en = Vagharsh B | n...»:

{{Person
| name-am = Վաղարշ Բ
| name-am-aliases =
| name-ru = Вагарш Б
| name-ru-aliases =
| name-lat =
| name-en = Vagharsh B
| name-fr =
| image = Boy.jpg
| birth-date =
| birth-place =
| death-date = 198
| death-place =
| description = Հայոց արքա:
}}
=Կենսագրություն=
*Ծննդյան թվականն անհայտ է:
*Մահացել է 198թ.:

==Աշխատանքային գործունեություն==
*186-198թթ.՝ Հայոց արքա:

==Այլ==
*Արշակունիների արքյատոհմից:
*186թ.՝ Հռոմի դրածո Սոհեմոսի մահից հետո, օգտվելով կայսրության ներքին գահակալական կռիվներից, Վաղարշ Բ երկրից դուրս է քշել հռոմեական կայազորը և հռչակվել Մեծ Հայքի թագավոր:
*193թ. Վաղարշ Բ հրաժարվել է օգնել Հռոմի արևելյան զորքերի հրամանատար և կայսերական գահի հավակնորդ Նիգերոսին, իսկ վերջինիս պարտությունից հետո (194թ.) բանակցել Սեպտիմիոս Սևերոս կայսեր հետ և կանխել նրա ներխուժման վտանգը:
** Հայերին սիրաշահելու և հայ–պարթևական հնարավոր դաշնակցությունը կանխելու նպատակով, կայսրը բարեկամության դաշնագիր է կնքել Վաղարշ Բ–ի հետ, ըստ որի Մեծ Հայքից դուրս են բերվել հռոմեական զորքերը, Հռոմը պարտավորվել է ամենամյա դրամական գումար վճարել հայկական հեծելազորին՝ կովկասյան լեռնանցքները հրոսակ ցեղերի ներխուժումից պաշտպանելու համար:
*Վաղարշ Բ-ի խոհեմ քաղաքականության շնորհիվ ոչ միայն ամրապնդվել է հայոց թագավորությունը, այլև պայմաններ են ստեղծվել Հայաստանի հետագա զարգացման համար:
*Վաղարշ Բ զոհվել է կովկասյան լեռնականների դեմ պայքարում:

=Հրապարակումներ մամուլում=
*[http://findarmenia.org/rus/history/18/109/112 Վաղարշ Բ-ն Մեծ Հայքի ժառանգական թագավոր:]

=Տե՛ս նաև=
*Ով ով է.հայեր (կենսագրական հանրագիտարան:Երկու հատորով),ՀՀ խմբ. հանձնաժողով՝ Հ. Մ. Այվազյան (գլխ. խմբագիր) և ուրիշներ,Երևան,Հայկական հանրագիտարան հրատ., Հ.1, Աբալյան-Ղուշչյան, 2005:

[[Category:Պետական գործիչներ]] [[Category:Արքաներ]]

Վաղարշ Ա

2016-11-07T14:32:41Z

MKhacatryan: Նոր էջ «{{Person | name-am = Վաղարշ Ա | name-am-aliases = | name-ru = Вагарш А | name-ru-aliases = | name-lat = | name-en = Vagharsh A | n...»:

{{Person
| name-am = Վաղարշ Ա
| name-am-aliases =
| name-ru = Вагарш А
| name-ru-aliases =
| name-lat =
| name-en = Vagharsh A
| name-fr =
| image = Boy.jpg
| birth-date =
| birth-place =
| death-date =
| death-place =
| description = Հայոց արքա:
}}
=Կենսագրություն=
Ծննդյան և մահվան թվականներն անհայտ են:

==Աշխատանքային գործունեություն==
*116-144թթ.՝ Հայոց արքա:
**116թ.՝ գլխավորելով հռոմեական նվաճողների դեմ հայերի ազատագրական պայքարը, վերականգնել է երկրի անկախությունը և Պարթևաց Խոսրով Ա արքայի աջակցությամբ հռչակվել Մեծ Հայքի թագավոր:
*Վաղարշ Ա-ն վերակառուցել է հին Վարդգեսավանը և իր անունով կոչել Վաղարշապատ:
**Բասենում հիմնել է Վաղարշավանը, Բագրևանդում՝ Վաղարշակերտը (Ալաշկերտ):

==Այլ==
*Արշակունիների արքայատոհմից:
**Սանատրուկի որդին:
*117թ. Տրայանոս կայսեր արկածախնդիր քաղաքականության ձախողումից և մահից հետո, նոր կայսր Հադրիանոսը հարկադրված է եղել Մեծ Հայքից դուրս բերել հռոմեական զորքերը և ճանաչել Վաղարշի անկախությունը:
*Վաղարշ Ա-ին գահընկեց է արել Հռոմի Անտոնիոս Պիոս կայսրը՝ Մեծ Հայքի թագավոր կարգելով Սոհեմոսին։

=Տե՛ս նաև=
*Ով ով է.հայեր (կենսագրական հանրագիտարան:Երկու հատորով),ՀՀ խմբ. հանձնաժողով՝ Հ. Մ. Այվազյան (գլխ. խմբագիր) և ուրիշներ,Երևան,Հայկական հանրագիտարան հրատ., Հ.1, Աբալյան-Ղուշչյան, 2005:

[[Category:Պետական գործիչներ]] [[Category:Թագավորներ]]

Վահունի Արա Սուրենի

2016-11-06T09:08:01Z

MKhacatryan: Նոր էջ «{{Person | name-am = Վահունի Արա Սուրենի | name-am-aliases = | name-ru = Вагуни Ара Суренович | name-ru-aliases = | name-lat ...»:

{{Person
| name-am = Վահունի Արա Սուրենի
| name-am-aliases =
| name-ru = Вагуни Ара Суренович
| name-ru-aliases =
| name-lat =
| name-en = Vahuny Ara
| name-fr =
| image = Ara Vahuny.jpg
| birth-date = 24.02.1938
| birth-place = Երևան, Հայաստանի Հանրապետություն
| death-date = 13.04.2006
| death-place = Երևան, Հայաստանի Հանրապետություն
| description = Կինոռեժիսոր:
}}
=Կենսագրություն=
Ծնվել է 1938թ. փետրվարի 24-ին Հայաստանի Խորհրդային Հանրապետության մայրաքաղաք Երևանում:

Մահացել է 2006թ. ապրիլի 13-ին Հայաստանի Հանրապետության մայրաքաղաք Երևանում:

==Կրթություն==
*1958-1960թթ. սովորել է Երևանի պետական գեղարվեստաթատերական ինստիտուտում:
*1960-1964թթ. սովորել է Երևանի պետական համալսարանում:
*1968թ. ավարտել է Մոսկվայի կինեմատոգրաֆիայի ինստիտուտը:

==Աշխատանքային գործունեություն==
*1969թ.-ից՝ Հայաստանի վավերագրական ֆիլմերի ստուդիայի (այժմ՝ «Հայկ») ռեժիսոր:

==Ձեռքբերումներ==
*1977թ.՝ ՀՀ Պետական մրցանակ:
*1982թ.՝ ՀՀ արվեստի վաստակավոր գործիչ:
*2006թ.՝ «Ոսկե ծիրան» կինոփառատոնի հատուկ մրցանակ:

==Այլ==
*Բանաստեղծ և թարգմանիչ Սուրեն Վահունու որդին է:
*Աշխատնքներից են՝ «Երգ հայրենյաց» (1970թ.), «Վարագույրը չի իջնում» (1973թ.), «Տոհմական ծառ» (1975թ.), «Կանչ» (1976թ., 11-րդ համամիութենական կինոփառատոնի (Երևան, 1978թ.) գլխավոր մրցանակ), «Զորավարը» (1998թ.), «Վաճառվում է» (1999թ.), «Խաչ և սուր» (2001թ.) վավերագրական, «Ծերունին և քամին» (1981թ.), «Անուշ մայրիկը» (1983թ.) գեղարվեստական ֆիլմերը, որոնց բնորոշ են վավերագրականի գեղարվեստական ընդհանրացումները, գրոտեսկային շեշտադրումները:
*Հեղինակ է «Վախենալու հեքիաթ» (2001թ.) վիպակի:

=Տեսանյութեր=
*[http://shoghakat.am/am/telecasts/62 Արա Վահունի. «Կադրից դուրս»:]
*[https://www.youtube.com/watch?v=wEz1Fhdp1Hs Արփեն Մովսեսյան Հայից Հայ - Արա Վահունի - 75:]

=Հրապարակումներ մամուլում=
*[https://arammm.wordpress.com/2013/06/03/%D5%A1%D6%80%D5%A1-%D5%BE%D5%A1%D5%B0%D5%B8%D6%82%D5%B6%D5%AB/ Արա Վահունին ոգի տվեց, աշխատավորի ու մտավորականի կուռքն էր:]

=Տե՛ս նաև=
*Ով ով է.հայեր (կենսագրական հանրագիտարան:Երկու հատորով),ՀՀ խմբ. հանձնաժողով՝ Հ. Մ. Այվազյան (գլխ. խմբագիր) և ուրիշներ,Երևան,Հայկական հանրագիտարան հրատ., Հ.1, Աբալյան-Ղուշչյան, 2005:
*[http://avproduction.am/?ln=am&page=person&id=2216 Արա Վահունու մասին AV Production կայքում:]

[[Category:Արվեստագետներ]] [[Category:Կինոռեժիսորներ]]

Պատկեր:Ara Vahuny.jpg

2016-11-06T08:50:33Z

MKhacatryan:

Վահրամ Րաբունի

2016-06-26T19:23:02Z

MKhacatryan: Նոր էջ «{{Person | name-am = Վահրամ Րաբունի | name-am-aliases = Վահրամ Վարդապետ Սևլեռնցի | name-ru = Ваграм Рабуни | name-r...»:

{{Person
| name-am = Վահրամ Րաբունի
| name-am-aliases = Վահրամ Վարդապետ Սևլեռնցի
| name-ru = Ваграм Рабуни
| name-ru-aliases =
| name-lat =
| name-en = Vahram Rabuny
| name-fr =
| image = Boy.jpg
| birth-date =
| birth-place =
| death-date =
| death-place =
| description = Աստվածաբան, իմաստասեր, պետական գործիչ:
}}
=Կենսագրություն=
Ապրել և ստեղծագործել է 13-րդ դարում՝ Կիլիկիայի զարգացման և հզորացման շրջանում:

==Կրթություն==
*Կրթվել և վարդապետի աստիճանի է հասել Սև լեռների դպրոցներից մեկում:

==Աշխատանքային գործունեություն==
*Գրել է Արիստոտելի «Կատեգորիաներ» (հրտ. «Լուծմունք» «Ստորոգութեանցն» Արիստոտէլի», 1967թ.), «Մեկնության մասին», Պորփյուրի «Ներածության», Դավիթ Անհաղթի մեկնության («Պորփյուրի ներածության վերլուծություն»), Գրիգոր Նյուսացու «Մարդու կազմության մասին», Դիոնիսիոս Արիոպագացու «Յաղագս երկնային քահանայապետութեանց» երկերի մեկնությունները (Մատենադարան, ձեռագիր համար 59, 631, 1683):
*Լևոն Գ թագավորի հանձնարարությամբ գրել է «Ոտանավոր պատմություն Ռուբէնեանց» պատմական երկը (հրտ. 1859թ.):
**0000-0000թթ.՝ իքս աշխատավայրում որպես 2իգրեկ:
*0000-0000թթ.՝ զեթ աշխատավայրում որպես իգրեկ:

==Այլ==
*Պաշտպանել է Հայ առաքելական և Հռոմի կաթոլիկ եկեղեցիների միավորման գաղափարը:
*Րաբունու անվան հետ է կապված 13-րդ դարում հայ իմաստասիրության մեջ Արիստոտելի և Դավիթ Անհաղթի տեսական ավնադույթների վերակենդանացումը:
*Ուշագրավ է Լևոն Գ-ի թագադրման կապակցությամբ արտասանած ընդարձակ ճառը («Արարատ», 1868թ., համար 7, 12, 1869թ., համար 1-5):
*Հեղինակ է նաև քարոզների և խրատների:
*Վահրամ Րաբունուն է վերագրվում նաև «Լուծմունք Սահմանաց գրոց Դաւիթ Անհաղթ փիլիսոփայի» և «Հարցմունք եւ պատասխանիք ի Գիրս Ծննդոց» աշխատությունները:
*Րաբունու կրոնաբնազանցական հայացքների հիմքում ընկած է միաստվածության և արարչագործության գաղափարը, ըստ որի՝ Աստված ոչնչից ստեղծել է ողջ տիեզերքը, կյանք պարգևել շնչավոր և անշունչ գոյացություններին:
**Աստված մարդուն օժտել է ճանաչողական կարողություններով: Նա բանական քննությամբ՝ զգայություններով և բանականությամբ, ճանաչում է զգալի նյութական աշխարհը, իսկ հավատի տեսությամբ՝ աստվածային աշխարհը:
**Իմաստասիրական-տրամաբանական բնությի հարցեր դիտարկելիս Վահրամ Րաբունին հետևել է Արիստոտելի և Դավիթ Անհաղթի տված լուծումներին: Նա ընդունում է ընդհանուրի եռակի կեցության բանաձևը, ըստ որի՝ ընդհանուրը գորյություն ունի Աստծո գիտության մեջ՝ իբրև արարվելիք իրերի աննյութական նախատիպ, իրերի մեջ՝ իբրև դրանց հատկություն, և մարդկային բանականության մեջ՝ իբրև ընդհանուր հասկացություն:
**Մարդաբանական հայացքների հիմքում մարդու անձնիշխանության մասին քրիստոնեության գաղափարն է: Արարածներից միայն մարդն է,որ օժտված է կամքի ազատությամբ, բարու և չարի միջև ընտրություն կատարելու հնարավորությամբ: Րաբունին տարբերակում է երկու կարգի թագավորություն՝ աստվածային և մարդկային: Աստված գերագույն թագավորն է, որի խնամքի տակ է գտնվում նաև մարդկային թագավորությունը:
**Րաբունու հայացքները մեծապես ազդել են հետագա դարերի հայ աստվածբանների ու իմաստասերների, հատկապես Հովհան Որոտնեցու և Գրիգոր Տաթևացու աշխարհայացքի ձևավորման վրա:

=Տե՛ս նաև=
*Ով ով է.հայեր (կենսագրական հանրագիտարան:Երկու հատորով),ՀՀ խմբ. հանձնաժողով՝ Հ. Մ. Այվազյան (գլխ. խմբագիր) և ուրիշներ,Երևան,Հայկական հանրագիտարան հրատ., Հ.1, Աբալյան-Ղուշչյան, 2005:
*[http://www.armenianreligion.am/am/Encyclopedia_vahram_rabuni ԵՊՀ Հայագիտական հետազոտությունների ինստիտուտ:]

[[Category:Պետական գործիչներ]] [[Category:Աստվածաբաններ]] [[Category:Իմաստասերներ]]

Բահրամ ալ Արմանի

2016-06-25T11:37:32Z

MKhacatryan: Նոր էջ «{{Person | name-am = Բահրամ ալ Արմանի | name-am-aliases = Վահրամ Պահլավունի | name-ru = Баграм ал Армани | name-ru-al...»:

{{Person
| name-am = Բահրամ ալ Արմանի
| name-am-aliases = Վահրամ Պահլավունի
| name-ru = Баграм ал Армани
| name-ru-aliases = Ваграм Паглавуни
| name-lat =
| name-en = Bahram al Armani
| name-fr =
| image = Boy.jpg
| birth-date =
| birth-place = Թլպաշար (Թելլ Պաշիր), Ասորիք
| death-date = 1140/1141
| death-place =
| description = Պետական գործիչ Եգիպտոսում:
}}
=Կենսագրություն=
Ծնվել է Ասորիքի քաղաք Թլպաշարում (Թելլ Պաշիր):

Մահացել է 1140/1141թ.:

==Աշխատանքային գործունեություն==
*1135թ.-ից՝ Ստորին Եգիպտոսի Ղարբիյյա նահանգի նահանգապետ:
**1135թ-1137թթ., 1139/1140թթ.՝ Ֆաթիմյան խալիֆա Հաֆիզը նշանակել է վեզիր Եգիպտոսի անկայուն վիճակի պայմաններում:

==Այլ==
*Գրիգոր Բ Վկայասերի քրոջ որդին:
*Ներսես Շնորհալու հորեղբայրը:
*Հավանաբար 9-րդ դարի վերջին տեղափոխվել է Եգիպտոս:
*1135թ. Ֆաթիմյան խալիֆա Հաֆիզը, Պահլավունուն վեզիր նշանակելով, ռազմական և հասարակական հենարան ունենալու համար Կիլիկիայից հրավիրել է բազմաթիվ հայերի (Եգիպտոսում հայերի թիվը հասել է 3000-ի), ստեղծել է հայկական զորաբանակ:
**Կառուցվել են եկեղեցիներ ու վանքեր:
**Քրիստոնյա վեզիրի ազդեցության ուժեղացումն առաջացրել է մահմեդական մոլեռանդ ավագանու դժգոհությունը:
**1137թ. հարկադրված հրաժարվել է պաշտոնից:
**Եգիպտոսում սկսվել է հայերի հալածանքը:
**Պահլավունու պաշտոնանկությունից հետո երկրի վիճակը վատթարացել է:
**1139/1140թ. խալիֆան դարձայլ Պահլավունուն արքունիք է հրավիրել՝ իբրև խորհրդական, սակայն շուտով վախճանվել է, թաղվել է մեծագույն պատիվներով:

=Հրապարակումներ մամուլում=
*[http://www.panarmenian.net/arm/details/204547/ Հայկական Եգիպտոս:]

=Տե՛ս նաև=
*Ով ով է.հայեր (կենսագրական հանրագիտարան:Երկու հատորով),ՀՀ խմբ. հանձնաժողով՝ Հ. Մ. Այվազյան (գլխ. խմբագիր) և ուրիշներ,Երևան,Հայկական հանրագիտարան հրատ., Հ.1, Աբալյան-Ղուշչյան, 2005:
*Գևորգ Մսըրլյան-Ականավոր հայերը Եգիպտոսում (արևմտահայերեն):
*Իբն Խալլիքան, «Ականվոր հայեր Եգիպտոսի մեջ», թարգ. արաբերենից Գ.Մըսրլեանի, Գահիրե 1947թ.:

[[Category:Պետական գործիչներ]]

Վահրամ Պահլավունի

2016-05-15T17:35:36Z

MKhacatryan: Նոր էջ «{{Person | name-am = Վահրամ Պահլավունի | name-am-aliases = | name-ru = Ваграм Паглавуни | name-ru-aliases = | name-lat = ...»:

{{Person
| name-am = Վահրամ Պահլավունի
| name-am-aliases =
| name-ru = Ваграм Паглавуни
| name-ru-aliases =
| name-lat =
| name-en = Vahram Pahlavouni
| name-fr =
| image = Boy.jpg
| birth-date =
| birth-place =
| death-date = 1045
| death-place = Մարմաշենի վանք, Հայաստան
| description = Ռազմական և պետական գործիչ:
}}
=Կենսագրություն=
Ծննդյան թվականն անհայտ է:

Մահացել է 1045թ. Հայաստանում: Թաղված է Մարմաշենի վանքում (Շիրակի մարզ):

==Աշխատանքային գործունեություն==
*980-1020-ական թթ.՝ Հայոց իշխանաց իշխան:
**998թ.՝ Ծումբի ճակատամարտում գլխավորել է հայոց զորքերը:
*988-1029թթ.՝ կառուցել է Մարմաշենի գլխավոր եկեղեցին:
**1026թ.՝ կառուցել է Ամբերդի գլխավոր եկեղեցին:

==Այլ==
*Պահլավունիների իշխանական տոհմից: Գրիգոր Համզայի որդին և Գրիգոր Մագիստրոսի հորեղբայրը:
*Բագրտունյանց Հայաստանի արքունիքում զբաղեցրել է բարձր պաշտոններ:
*Եղել է Հայոց սպարապետ:
*Պետական ծառայության դիմաց Բագրատունի տիրակալներից տիրույթներ է ստացել Շիրակում, Արագածոտնում:
*1041թ. Հովհննես-Սմբատի մահից հետո մերժել է Վեստ Սարգսի գահակալական հավակնությունները և օժանդակել Գագիկ Բ-ի գա բարձրանալուն:
*Ըստ Արիստակես Լաստիվերցու՝ հայոց բանակը՝ Պահլավունու գլխավորությամբ, Անիի մատույցներում չորս անգամ ետ է մղել այն նվաճել փորձող բյուզանդական բանակին:
*1045թ. Անին Բյուզանդիային անցնելուց հետո մասնակցել է կատապան Միքայել Իասիտեսի՝ Դվինի ամիրա Աբուլ-Ասվարի դեմ կազմակերպած արշավանքին և Գրիգոր որդու հետ զոհվել է մարտի ժամանակ:

=Նկարներ=
<gallery>
Պատկեր: Marmashen.jpg|Մարմաշենի վանք
</gallery>

=Տե՛ս նաև=
*Ով ով է.հայեր (կենսագրական հանրագիտարան:Երկու հատորով),ՀՀ խմբ. հանձնաժողով՝ Հ. Մ. Այվազյան (գլխ. խմբագիր) և ուրիշներ,Երևան,Հայկական հանրագիտարան հրատ., Հ.1, Աբալյան-Ղուշչյան, 2005:

[[Category:Պետական գործիչներ]] [[Category:Ռազմական գործիչներ]] [[Category:Սպարապետներ]]

Պատկեր:Marmashen.jpg

2016-05-15T17:30:26Z

MKhacatryan:

Վահրամ

2016-05-09T14:01:32Z

MKhacatryan: Նոր էջ «{{Person | name-am = Վահրամ | name-am-aliases = | name-ru = Ваграм | name-ru-aliases = | name-lat = | name-en = Vahram | name-fr ...»:

{{Person
| name-am = Վահրամ
| name-am-aliases =
| name-ru = Ваграм
| name-ru-aliases =
| name-lat =
| name-en = Vahram
| name-fr =
| image = Boy.jpg
| birth-date =
| birth-place =
| death-date =
| death-place =
| description = Քարգործ վարպետ:
}}
=Կենսագրություն=
Ծննդյան և մահվան թվականներն անհայտ են:

==Այլ==
*13-րդ դարի քարգործ վարպետ:
*Պահպանվել է նրա մի խաչքարը (1281թ.), որը գտնվում է Դսեղ գյուղի (ՀՀ Լոռու մարզում) գերեզմանատանը: Խաչքարը պատվանդանի վրա է, ճակատին՝ քիվը կազմող առանձին քարի վրա, քանդակված է Հիսուսի պատկերը՝ բազմած, աջը՝ բարձրացրած, ձախ ձեռքին՝ մագաղաթ: Կենտրոնում խաչելությունն է, մի կողմում՝ Հովհննեսի, Նիկոդեմոսի, մյուսում՝ Ս. Աստվածածնի և Հովսեփի պատկերները: Վահրամի կազմած խաչքարը եզակի է իր հարուստ պատկերաքանդակներով և կառուցվածքային ինքնատիպությամբ:

=Տե՛ս նաև=
*Ով ով է.հայեր (կենսագրական հանրագիտարան:Երկու հատորով),ՀՀ խմբ. հանձնաժողով՝ Հ. Մ. Այվազյան (գլխ. խմբագիր) և ուրիշներ,Երևան,Հայկական հանրագիտարան հրատ., Հ.1, Աբալյան-Ղուշչյան, 2005:

[[Category:Քարգործ վարպետներ]]

Վահե Վահյան

2016-04-28T17:53:25Z

MKhacatryan: Նոր էջ «{{Person | name-am = Վահե Վահյան | name-am-aliases = Ապդալյան Սարգիս Հակոբի | name-ru = Ваге Вагян | name-ru-aliases = Ап...»:

{{Person
| name-am = Վահե Վահյան
| name-am-aliases = Ապդալյան Սարգիս Հակոբի
| name-ru = Ваге Вагян
| name-ru-aliases = Апдалян Саркис Акопович
| name-lat =
| name-en = Vahe Vahian
| name-fr =
| image = Vahe Vahian.jpg
| birth-date = 28.10.1908
| birth-place = Կյուրին, Օսմանյան կայսրություն
| death-date = 19.08.1998
| death-place = Բեյրութ, Լիբանանի Հանրապետություն
| description = Բանաստեղծ, խմբագիր, հասարակական գործիչ, մանկավարժ:
}}
=Կենսագրություն=
Ծնվել է 1908թ. հոկտեմբերի 28-ին Օսմանյան կայսրության գյուղաքաղաք Կյուրինում (Սեբաստիայի նահանգ):

Մահացել է 1998թ. օգոստոսի 19-ին Լիբանանի հանրապետության մայրաքաղաք Բեյրութում:

==Կրթություն==
*Սովորել է Այնթապի Վարդանյան և Հալեպի հայկական բողոքական վարժարաններում:
*1930թ. ավարտել է Բեյրութի ամերիկյան համալսարանը:

==Աշխատանքային գործունեություն==
*1930թ.-ից՝ ուսուցչություն է արել Բրումմանայի անգլիական գիշերօթիկ երկրորդական վարժարանում, Անթիլիասի դպրևանքում, Կիպրոսի Մելգոնյան կրթական հաստատությունում:
*Պաշտոնավարել է Բեյրութի «Երվանֆ Հյուսիսյան» հայագիտական կենտրոնում:
*Աշխատակցել է «Անահիտ», «Զվարթնոց», «Արագած» և այլ պարբերականների:
*1946թ.՝ Բեյրութում հիմնել և գլխավորել է «Անի» ամսագիրը և համանուն հրատրակչությունը:

==Այլ==
*Գրականություն է մուտք գործել Սարգիս Մեհյան, Ս. Հ. Հարզվարթյան, 1933 թվականից` Վահե-Վահյան գրական կեղծանուններով:
*Բանաստեղծություններում արտահայտել է թախծի և վշտի տրամադրություններ («Արև-անձրև» ժողովածու, 1939թ.):
**«Ոսկի կամուրջ» (1946թ.) ժողովածուում Հայաստանն է՝ իր ներկայով:
**Հայաստանից ստացած տպավորությունների արդյունք է «Յարալէզներու հշտութիւնը» (1953թ.) ուղեգրությունը:
**«Մատեան սիրոյ եւ մորմոքի» (1968թ.) և «Յուշարձան Վահրամիս» (1977թ.) ժողովածուներում մարդ-անհատի հոգեկան տվայտանքներն ու խոհերն են:
*Հեղինակ է նաև գրաքննադտական հոդվածների («Բերքահավաք», հ. 1,2, 1978թ., ժող.):

=Տեսանյութեր=
*[https://www.youtube.com/watch?v=4wvNWa_z-VA Montreal Event Introduction.]
*[https://www.youtube.com/watch?v=0Dbo0EmMULw Վահէ-Վահեանի Գիրքի Ներկայացում:]

=Հրապարակումներ մամուլում=
*[http://asbarez.com/37108/famous-poet-editor-and-writer-vahe-vahian-dies/ Asbarez։ օգոստոսի 25, 1998:]

=Մատենագիտություն=
*[http://trove.nla.gov.au/work/21603549?q&versionId=25915344 «Բերքահավաք»:]

=Տե՛ս նաև=
*Ով ով է.հայեր (կենսագրական հանրագիտարան:Երկու հատորով),ՀՀ խմբ. հանձնաժողով՝ Հ. Մ. Այվազյան (գլխ. խմբագիր) և ուրիշներ,Երևան,Հայկական հանրագիտարան հրատ., Հ.1, Աբալյան-Ղուշչյան, 2005:
*[http://avproduction.am/?ln=am&page=person&id=2690 AV production:]
*[http://www.example.org Հեղինակի Ազգանուն Ա. Հ.,Հոդվածի վերնագիր, Պատմաբանասիրական հանդես, Երևան, 2005, թիվ 2, էջ 41-45:]
*[http://www.aaeurop.com/?p=13464 A Great Poet of Western Armenian Literature by Edwina Charles.]

[[Category:Բանաստեղծներ]] [[Category:Խմբագիրներ]] [[Category:Հասարակական գործիչներ]] [[Category:Մանկավարժներ]]

Պատկեր:Vahe Vahian.jpg

2016-04-28T17:44:34Z

MKhacatryan:

Վահանյան Ռաֆայել Արտյոմի

2016-04-23T16:24:09Z

MKhacatryan:

{{Person
| name-am = Վահանյան Ռաֆայել Արտյոմի
| name-am-aliases =
| name-ru = Ваганян Рафаел Артемович
| name-ru-aliases =
| name-lat =
| name-en = Vahanyan Rafael
| name-fr =
| image = Rafael Vahanyan.jpg
| birth-date = 15.07.1951
| birth-place = Երևան, Հայաստանի Հանրաետություն
| death-date =
| death-place =
| description = Շախմատիստ:
}}
=Կենսագրություն=
Ծնվել է 1951թ. հուլիսի 15-ին Հայաստանի Խորհրդային Հանրապետության մայրաքաղաք Երևանում:

==Ձեռքբերումներ==
*1971թ.՝ միջազգային գրոսմայստեր:
*1984-1986թթ.՝ օլիմպիական թիմային առաջնության չեմպիոն:
**1990թ.՝ աշխարհի թիմային առաջնության չեմպիոն:
***1980թ.Եվրոպայի թիմային առաջնության չեմպիոն:
***1983թ.Եվրոպայի թիմային առաջնության չեմպիոն:
***1990թ.Եվրոպայի թիմային առաջնության չեմպիոն:
*1972թ. ուսանողական համաշխարհային օլիմպիադայի չեմպիոն:
**1974թ. ուսանողական համաշխարհային օլիմպիադայի չեմպիոն:
**1976թ. ուսանողական համաշխարհային օլիմպիադայի չեմպիոն:
*1992թ՝ համաշխարհային օլիմպիադայում (Մանիլա) Հայաստանի հավաքականի կազմում դարձել է 3-րդ մրցանակակիր:
*2011թ.՝ «Հայրենիքին մատուցած ծառայությունների համար» 1-ին աստիճանի մեդալ:
*2012թ.՝ Երևանի պատվավոր քաղաքացի:

==Այլ==
*1992թ. տեղափոխվել է Գերմանիա:
*«Պորց» թիմի կազմում հինգ անգամ դարձել է Գերմանիայի չեմպիոն և գավաթակիր:

=Նկարներ=
<gallery>
Պատկեր: Rafael Vaganian 1983.jpg|Ռաֆայել Վահանյանը 1983 թվականին
</gallery>

=Հրապարակումներ մամուլում=
*[http://www.chess.am/am/player/rafael-vahanyan Ռաֆայել Վահանյան:]
*[http://www.chess.am/am/interview/rafael-vahanyan-interviview Ռաֆայել Վահանյանը` Տիգրան Պետրոսյանի տաղանդի, Արոնյանի շանսերի, հավաքականից օլիմպիական սպասումների մասին:]
*[http://www.aravot.am/tag/%D5%BC%D5%A1%D6%86%D5%A1%D5%B5%D5%A5%D5%AC-%D5%BE%D5%A1%D5%B0%D5%A1%D5%B6%D5%B5%D5%A1%D5%B6/ Ռաֆայել Վահանյանին առնչվող բոլոր նյութերը aravot.am կայքում:]

=Տե՛ս նաև=
*Ով ով է.հայեր (կենսագրական հանրագիտարան:Երկու հատորով),ՀՀ խմբ. հանձնաժողով՝ Հ. Մ. Այվազյան (գլխ. խմբագիր) և ուրիշներ,Երևան,Հայկական հանրագիտարան հրատ., Հ.1, Աբալյան-Ղուշչյան, 2005:
*[http://ratings.fide.com/card.phtml?event=13300016 Ռաֆայել Վահանյանի անձնական քարտը FIDE-ի կայքում:]
*[http://www.chessgames.com/perl/chessplayer?pid=13989 Շախմատային պարտիաներ «ChessGames» կայքում:]
*Շախմատ, Հանրագիտարանային բառարան, գլխավոր խմբագիր՝ Անատոլի Կարպով, էջեր 52-53, Մոսկվա, 1990. - ISBN 5-85270-005-3 (ռուսերեն):
*Ռաֆայել Չատինյան «Ռաֆայել Վահանյան. Անկրկնելի հաղթանակներ», Երևան, 2014:

[[Category:Շախմատիստներ]]

Վահանյան Ռաֆայել Արտյոմի

2016-04-23T16:23:30Z

MKhacatryan: Նոր էջ «{{Person | name-am = Վահանյան Ռաֆայել Արտյոմի | name-am-aliases = | name-ru = Ваганян Рафаел Артемович | name-ru-alia...»:

{{Person
| name-am = Վահանյան Ռաֆայել Արտյոմի
| name-am-aliases =
| name-ru = Ваганян Рафаел Артемович
| name-ru-aliases =
| name-lat =
| name-en = Vahanyan Rafael
| name-fr =
| image = Rafael Vahanyan.jpg
| birth-date = 15.07.1951
| birth-place = Երևան, Հայաստանի Հանրաետություն
| death-date =
| death-place =
| description = Շախմատիստ:
}}
=Կենսագրություն=
Ծնվել է 1951թ. հուլիսի 15-ին Հայաստանի Խորհրդային Հանրապետության մայրաքաղաք Երևանում:

==Կրթություն==
*0000թ. ավարտել է քաղաքի թիվ 00 դպրոցը:

==Աշխատանքային գործունեություն==
*0000-0000թթ.՝ իքս աշխատավայրում որպես իգրեկ:
**0000-0000թթ.՝ իքս աշխատավայրում որպես 2իգրեկ:
*0000-0000թթ.՝ զեթ աշխատավայրում որպես իգրեկ:

==Ձեռքբերումներ==
*1971թ.՝ միջազգային գրոսմայստեր:
*1984-1986թթ.՝ օլիմպիական թիմային առաջնության չեմպիոն:
**1990թ.՝ աշխարհի թիմային առաջնության չեմպիոն:
***1980թ.Եվրոպայի թիմային առաջնության չեմպիոն:
***1983թ.Եվրոպայի թիմային առաջնության չեմպիոն:
***1990թ.Եվրոպայի թիմային առաջնության չեմպիոն:
*1972թ. ուսանողական համաշխարհային օլիմպիադայի չեմպիոն:
**1974թ. ուսանողական համաշխարհային օլիմպիադայի չեմպիոն:
**1976թ. ուսանողական համաշխարհային օլիմպիադայի չեմպիոն:
*1992թ՝ համաշխարհային օլիմպիադայում (Մանիլա) Հայաստանի հավաքականի կազմում դարձել է 3-րդ մրցանակակիր:
*2011թ.՝ «Հայրենիքին մատուցած ծառայությունների համար» 1-ին աստիճանի մեդալ:
*2012թ.՝ Երևանի պատվավոր քաղաքացի:

==Այլ==
*1992թ. տեղափոխվել է Գերմանիա:
*«Պորց» թիմի կազմում հինգ անգամ դարձել է Գերմանիայի չեմպիոն և գավաթակիր:

=Նկարներ=
<gallery>
Պատկեր: Rafael Vaganian 1983.jpg|Ռաֆայել Վահանյանը 1983 թվականին
</gallery>

=Հրապարակումներ մամուլում=
*[http://www.chess.am/am/player/rafael-vahanyan Ռաֆայել Վահանյան:]
*[http://www.chess.am/am/interview/rafael-vahanyan-interviview Ռաֆայել Վահանյանը` Տիգրան Պետրոսյանի տաղանդի, Արոնյանի շանսերի, հավաքականից օլիմպիական սպասումների մասին:]
*[http://www.aravot.am/tag/%D5%BC%D5%A1%D6%86%D5%A1%D5%B5%D5%A5%D5%AC-%D5%BE%D5%A1%D5%B0%D5%A1%D5%B6%D5%B5%D5%A1%D5%B6/ Ռաֆայել Վահանյանին առնչվող բոլոր նյութերը aravot.am կայքում:]

=Տե՛ս նաև=
*Ով ով է.հայեր (կենսագրական հանրագիտարան:Երկու հատորով),ՀՀ խմբ. հանձնաժողով՝ Հ. Մ. Այվազյան (գլխ. խմբագիր) և ուրիշներ,Երևան,Հայկական հանրագիտարան հրատ., Հ.1, Աբալյան-Ղուշչյան, 2005:
*[http://ratings.fide.com/card.phtml?event=13300016 Ռաֆայել Վահանյանի անձնական քարտը FIDE-ի կայքում:]
*[http://www.chessgames.com/perl/chessplayer?pid=13989 Շախմատային պարտիաներ «ChessGames» կայքում:]
*Շախմատ, Հանրագիտարանային բառարան, գլխավոր խմբագիր՝ Անատոլի Կարպով, էջեր 52-53, Մոսկվա, 1990. - ISBN 5-85270-005-3 (ռուսերեն):
*Ռաֆայել Չատինյան «Ռաֆայել Վահանյան. Անկրկնելի հաղթանակներ», Երևան, 2014:

[[Category:Շախմատիստներ]]

Պատկեր:Rafael Vaganian 1983.jpg

2016-04-23T16:18:57Z

MKhacatryan:

Պատկեր:Rafael Vahanyan.jpg

2016-04-23T16:16:42Z

MKhacatryan:

Վահանյան Հովհաննես Սարգսի

2016-04-21T20:18:46Z

MKhacatryan: Նոր էջ «{{Person | name-am = Վահանյան Հովհաննես Սարգսի | name-am-aliases = | name-ru = Ваганян Оганнес Саркисович | name-r...»:

{{Person
| name-am = Վահանյան Հովհաննես Սարգսի
| name-am-aliases =
| name-ru = Ваганян Оганнес Саркисович
| name-ru-aliases =
| name-lat =
| name-en = Vahanyan Hovhannes
| name-fr =
| image = Boy.jpg
| birth-date = 1832
| birth-place = Կ. Պոլիս, Օսմանյան կայսրություն
| death-date = 1891
| death-place = Կ. Պոլիս, Օսմանյան կայսրություն
| description = Բնագետ, հասարակական գործիչ:
}}
=Կենսագրություն=
Ծնվել է 1832թ. Օսմանյան կայսրության մայրաքաղաք Կ. Պոլսում:

Մահացել է 1891թ. Օսմանյան կայսրության մայրաքաղաք Կ. Պոլսում:

==Կրթություն==
*Սովորել է Փարիզում:

==Աշխատանքային գործունեություն==
*1853թ.՝ Պոլսում հրատարակել է «Սկզբունք քիմիական գիտության» հայկական առաջին քիմիական աշխատությունը:

==Այլ==
*Արևմտահայ գրող, բանաստեղծ Սրբուհի Տյուսաբի եղբայրը:
*«Սկզբունք քիմիական գիտության» աշխատության մեջ արծարծել է ընդհանուր և անօրգանական քիմիայի հարցեր, տվել հայտնի 62 քիմիական տարրերի նկարագրությունն ու ֆիզիկաքիմիական հատկությունները: Վերջում տրված են նկարագրված փորձերի, սարքավորումների գծագերեը և օգտագործված քիմիական տերմինների հայ-ֆրանսիական բառարան:

=Հրապարակումներ մամուլում=
*[http://168.am/2013/02/28/189143.html Հովհաննես Վահանյան. քիմիկոսն ու օսմանյան պետական գործիչը:]

=Տե՛ս նաև=
*Ով ով է.հայեր (կենսագրական հանրագիտարան:Երկու հատորով),ՀՀ խմբ. հանձնաժողով՝ Հ. Մ. Այվազյան (գլխ. խմբագիր) և ուրիշներ,Երևան,Հայկական հանրագիտարան հրատ., Հ.1, Աբալյան-Ղուշչյան, 2005:

[[Category:Հասարակական գործիչներ]] [[Category:Գիտնականներ]] [[Category:Բնագետներ]] [[Category:Քիմիկոսներ]]

Վահան Մամիկոնյան

2016-04-20T21:16:08Z

MKhacatryan: Նոր էջ «{{Person | name-am = Վահան Մամիկոնյան | name-am-aliases = | name-ru = Ваган Мамиконян | name-ru-aliases = | name-lat = | na...»:

{{Person
| name-am = Վահան Մամիկոնյան
| name-am-aliases =
| name-ru = Ваган Мамиконян
| name-ru-aliases =
| name-lat =
| name-en = Vahan Mamikonyan
| name-fr =
| image = Vahan Mamikonyan.jpg
| birth-date =
| birth-place =
| death-date =
| death-place =
| description = Հայոց սպարապետ, մարզպան:
}}
=Կենսագրություն=
Ծնվել է 440-ական թթ.:

Մահվան թվականն անհայտ է:

==Աշխատանքային գործունեություն==
*481-484թթ.՝ Վահանանց պատերազմ:
**482թ.՝ Ակոռի ճակատամարտ:
**482թ.՝ Ներսեհապատի ճակատամարտ:
**482թ.՝ Ճարմանայի ճակատամարտ:
***484թ.՝ Նվարսակի հաշտության պայմանագիր:
*մոտ 487-505թթ.՝ Հայոց մարզպան:

==Այլ==
*Վահան Մամիկոնյանը Վարդան Մամիկոնյանի եղբոր՝ Ավարայրի ճակատամարտում զոհված Հմայակի և Ձվիկ իշխանուհու (Արծրունյաց տոհմից) ավագ որդին է, վարդ Մամիկոնյանի եղբայրը:
*451թ.՝ Ավարայրի ճակատամարտից հետո նրան եղբայրների՝ Վասակի ու Արտաշեսի հետ պատանդ են վերցրել և տարել Պարսից արքունիք:
*455թ.՝ Գուգարաց Աշուշա բդեշխն ազատել է նրանց և կրթել ու դաստիարակել է իր տանը:
*Հետագայում Վահանը հաստատվել է իր հայրական ոստանում, դարձել տոհմի նահապետը և, իր շուրջը հավաքելով հայրենասեր նախարարներին, նախապատրաստվել է ապստամբության պարսիկների դեմ:
*484թ. ամռանը պարսից բանակը պարտվել է միջինասիական քոչվորական ցեղերին՝ հեփթաղներին. կռվում սպանվել է Պարսից Պերոզ արքան: Գահ է բարձրացել նրա եղբայր Վաղարշը: Արքունիքը համոզվել է, որ անհնար է բռնությամբ ճնշել հայոց ապստամբությունը և ընտրել է զիջումների ուղին:
*Հաստատվելով Հայոց մարզպան՝ ձեռնամուխ է եղել երկրի բարեկարգմանը: Նորոգել է Էջմիածնի Մայր տաճարը, աքսորից վերադարձրել Ղազար Փարպեցուն, որն էլ Վահան Մամիկոնյանի պատվերով ու հովանավորությամբ գրել է իր նշանավոր «Հայոց պատմություն» երկը:

=Նկարներ=
<gallery>
Պատկեր: Vahan-Mamikonyan.jpg|ասպազեն Վահան Մամիկոնյանը
</gallery>

=Տե՛ս նաև=
*Ով ով է.հայեր (կենսագրական հանրագիտարան:Երկու հատորով),ՀՀ խմբ. հանձնաժողով՝ Հ. Մ. Այվազյան (գլխ. խմբագիր) և ուրիշներ,Երևան,Հայկական հանրագիտարան հրատ., Հ.1, Աբալյան-Ղուշչյան, 2005:
*Ղազար Փարպեցի, Հայոց պատմություն, Թուղթ Վահան Մամիկոնյանին, Ե., 1982թ.:

[[Category:Մարզբաններ]] [[Category:Սպարապետներ]]

Պատկեր:Vahan-Mamikonyan.jpg

2016-04-20T21:10:17Z

MKhacatryan:

Պատկեր:Vahan Mamikonyan.jpg

2016-04-20T21:07:37Z

MKhacatryan:

Վահան Գողթնացի

2016-03-30T17:21:03Z

MKhacatryan: Նոր էջ «{{Person | name-am = Վահան Գողթնացի | name-am-aliases = | name-ru = Ваган Гогтнаси | name-ru-aliases = | name-lat = | name-en ...»:

{{Person
| name-am = Վահան Գողթնացի
| name-am-aliases =
| name-ru = Ваган Гогтнаси
| name-ru-aliases =
| name-lat =
| name-en = Vahan Goghtnacy
| name-fr =
| image = Boy.jpg
| birth-date = 700
| birth-place =
| death-date = 737
| death-place =
| description = Իշխան:
}}
=Կենսագրություն=
Ծնվել է մոտ 700թ.:

Մահացել է 737թ.:

==Այլ==
*705թ.՝ Նախճավանի և Խրամի կոտորածների ժամանակ, հոր՝ Խոսրով Գողթնացու զոհվելուց հետո, մանուկ Վահան Գողթնացին բռնի տարվել է Ասորիք, դաստիարակվել իսլամական ոգով, վերանվանվել Վահապ, դարձել արքունի դպրապետ:
*717թ. Գողթնի իր հայրենի կալվածներին տիրելու, այնտեղ գործակալներ կարգելու նպատակով եկել է Հայաստան և այլևս չի վերադարձել Արաբական խալիֆայություն:
*720թ. Օմար II խալիֆայի մահից հետո դարձել է քրիստոնյա, վերստին կոչվել Վահան, ամուսնացել Սյունյաց իշխանի դստեր հետ: Սակայն արաբները հետապնդել են նրան, կանչել Ռուսաֆա, որտեղ Հիշամ խալիֆան պահանջել է հրաժարվել քրիստոնեությունից և վերադառնալ արքունիք:
*Վահան Գողնթացուն հավատարիմ է մնացել իր հայրենիքին և նահատակվել:
*744թ. Վահան Գողթնացու վարքը գրի է առել Երաշխավոր վանքի վանահայր Արտավազդ վարդապետը:
*Քույրը՝ Խոսրովիդուխտը, նրան նվիրել է «Զարմանալի է ինձ» շարականը:

=Տե՛ս նաև=
*Ով ով է.հայեր (կենսագրական հանրագիտարան:Երկու հատորով),ՀՀ խմբ. հանձնաժողով՝ Հ. Մ. Այվազյան (գլխ. խմբագիր) և ուրիշներ,Երևան,Հայկական հանրագիտարան հրատ., Հ.1, Աբալյան-Ղուշչյան, 2005:
*[http://www.armenianreligion.am/am/Encyclopedia_vahan_goghtnatsi ԵՊՀ Հայագիտական հետազոտությունների ինստիտուտ:]

[[Category:Իշխաններ]]

Վահան Ա Սյունեցի

2016-02-28T13:11:45Z

MKhacatryan: Նոր էջ «{{Person | name-am = Վահան Ա Սյունեցի | name-am-aliases = | name-ru = Ваган А Сюнеци | name-ru-aliases = | name-lat = | name-e...»:

{{Person
| name-am = Վահան Ա Սյունեցի
| name-am-aliases =
| name-ru = Ваган А Сюнеци
| name-ru-aliases =
| name-lat =
| name-en = Vahan A Syunetsy
| name-fr =
| image = Boy.jpg
| birth-date =
| birth-place =
| death-date = 972
| death-place = Ձորովանք, Հայաստան
| description = Ամենայն հայոց կաթողիկոս:
}}
=Կենսագրություն=
Ծննդյան թվականն անհայտ է:

Մահացել է 972թ. Վասպուրական նահանգի Տոսպ գավառի Ձորովանք գյուղում:

==Կրթություն==
*Կրթությունն ստացել է Վահանավանքի դպրոցում՝ հորեղբոր՝ Վահանի հովանավորությամբ, ապա, ընդունելով հոգևոր կոչում՝ օծվել է եպիսկոպոս, դարձել վանահայր (Վահանավանքում):

==Աշխատանքային գործունեություն==
*958-964թթ.՝ գլխավորել է Սյունյաց աթոռը՝
*968–969թթ.՝ Ամենայն հայոց կաթողիկոս:

==Այլ==
*Սյունիքի Բաղք գավառի գահակալ իշխան Ջևանշերի որդին, Ձագիկի թոռը:
*Կաթողիկոսական գահին հաջորդել է Անանիա Ա Մոկացուն, նախորդել՝ Խաչիկ Ա Արշարունուն:
*Սյունիքում շինարարական լայն գործունեություն է ծավալել՝ հիմնովին վերակառուցելով Վահանավանքի գլխավոր՝ Սբ. Գրիգոր եկեղեցին, կառուցելով գավիթն ու սյունասրահը, սեղանատունը։ Նա նաև ընդլայնել է Տաթևի ու մյուս վանքերի կալվածային տնտեսությունները՝ հատկապես իշխանական նվիրատվությունների միջոցով:
*969թ. Անիում, Աշոտ Գ Ողորմած թագավորի մասնակցությամբ, տեղի է ունեցել եկեղեցական ժողով, որը քննարկել է Վահան Ա Սյունեցուն հասցեագրված՝ քաղկեդոնականությանը հարելու մեղադրանքները: Կաթողիկոսը չի մասնակցել ժողովին և մեկնել է Վասպուրական՝ հանգրվան գտնելով Գագիկ Արծրունու որդի Համազասպ-Ապուսահլ թագավորի տանը: Եկեղեցական ժողովը գահընկեց է արել Վահան Ա-ին և նոր կաթողիկոս ընտրել Սևանի միաբանության վանահայր Ստեփանոսին (Ստեթանոս Գ Սևանցի):
*972թ. վախճանվել են երկու կաթողիկոսները: Հայոց կաթողիկոս է օծվել Խաչիկ Ա Արշարունին:

=Տե՛ս նաև=
*Ով ով է.հայեր (կենսագրական հանրագիտարան:Երկու հատորով),ՀՀ խմբ. հանձնաժողով՝ Հ. Մ. Այվազյան (գլխ. խմբագիր) և ուրիշներ,Երևան,Հայկական հանրագիտարան հրատ., Հ.1, Աբալյան-Ղուշչյան, 2005:
*[http://www.armenianreligion.am/am/Encyclopedia_vahan_a_syunetsi ԵՊՀ Հայագիտական հետազոտությունների ինստիտուտ:]

[[Category:Հոգևոր գործիչներ]] [[Category:Կաթողիկոսներ]]

Վահան Մանվելյան

2016-02-23T17:59:13Z

MKhacatryan: Նոր էջ «{{Person | name-am = Վահան Մանվելյան | name-am-aliases = Կարապետ Տուղրամաճյան | name-ru = Ваган Манвелян | name-ru-a...»:

{{Person
| name-am = Վահան Մանվելյան
| name-am-aliases = Կարապետ Տուղրամաճյան
| name-ru = Ваган Манвелян
| name-ru-aliases = Карапет Туграматшян
| name-lat =
| name-en = Vahan Manvelyan
| name-fr =
| image = Boy.jpg
| birth-date = 1870-ական թթ.
| birth-place = Բուլղարիա
| death-date = 1904
| death-place = Գելիեգուզան-Մուշ ճանապարհին
| description = Հայ ազգային-ազատագրական շարժման գործիչ, ֆիդայի:
}}
=Կենսագրություն=
Ծնվել է 1870-ական թթ. առսջին կեսին Բուլղարիայում:

Մահացել է 1904թ. Գելիեգուզան-Մուշ ճանապարհին:

==Աշխատանքային գործունեություն==
*1902-1904թթ.՝ Դաշնակցության Սասունի լիազոր ներկայացուցիչ:
*1904թ.՝ Սասունի ապստամբության փաստացի հրամանատարներից:

==Այլ==
*Հայ հեղափոխական դաշնակցություն կուսակցության անդամ:
*Գործել է Կոստանդնուպոլսում:
*1896թ. օգոստոսին «Բանկ Օտոմանի» միջադեպից հետո մեկնել է Բուլղարիա և աշխատել որպես ուսուցիչ:
*1901թ. եկել է Արևմտյան Հայաստան (Վան, Սասուն):
*Լինելով ընդհանուր ապստամբության կողմնակից՝ ձգտել է յուրաքանչյուր գյուղում ստեղծել մարտական ջոկատներ, որոնք անհրաժեշտության դեպքում կապահովեին գյուղի ինքնապաշտպանությունը:
*Զոհվել է ապստամբությունից հետո, Գելիեգուզան-Մուշ ճանապարհին:

=Մատենագիտություն=
*«Նշխարներ» (Վահան Մանվելյան), «Ֆիլիպե», 1907:

=Տե՛ս նաև=
*Ով ով է.հայեր (կենսագրական հանրագիտարան:Երկու հատորով),ՀՀ խմբ. հանձնաժողով՝ Հ. Մ. Այվազյան (գլխ. խմբագիր) և ուրիշներ,Երևան,Հայկական հանրագիտարան հրատ., Հ.1, Աբալյան-Ղուշչյան, 2005:

[[Category:Ռազմական գործիչներ]] [[Category:Ֆիդայիներ]]

Փարեմուզովա Նատալյա

2016-02-15T18:32:51Z

MKhacatryan:

{{Person
| name-am = Փարեմուզովա ֆեոդորի Նատալյա
| name-am-aliases =
| name-ru = Паремузова Наталья Федоровна
| name-ru-aliases =
| name-lat =
| name-en = Paremuzova Natalia
| name-fr =
| image = Natalya Paremuzova.jpg
| birth-date = 1907
| birth-place = Թիֆլիս, Վրաստան
| death-date = 1991
| death-place = Թբիլիսի, Վրաստան
| description = Ճարտարապետ:
}}
=Կենսագրություն=
Ծնվել է 1907թ. Խորհրդային Վրաստանի Թիֆլիս քաղաքում:

Մահացել է 1991թ. Վրաստանի Հանրապետության մայրաքաղաք Թբիլիսիում:

==Կրթություն==
*1934թ.-ին ավարտել է Թիֆլիսի գեղարվեստի ակադեմիան:

==Այլ==
*Նատալյա Փարեմուզովայի նախագծերով իրականացվել են Բաթում, Ախալցխա քաղաքների հատակագծերն ու կառուցապատումները, Գորիում՝ մանկավարժական ինստիտուտը և այլն։ Կազմել է Վրաստանում կառուցվելիք հյուրանոցների տիպային նախագծեր, Էջմիածնի Զվարթնոց տաճարի վերականգնման նախագիծ։:
Նատալյա Փարեմուզովայի նախագծով (Լևոն Վարդանովի հետ) կառուցվել է Երևանի Հանրապետության հրապարակում մինչև 1990 թվականը կանգուն Լենինի արձանի (1940, քանդակագործ՝ Սերգեյ Մերկուրով) պատվանդանը (1937-1940, ՀԽՍՀ պետական մրցանակ՝ 1970, քանդվել է 1996 թվականին)։
*Ճարտարապետ Լևոն Վարդանովի կինը։

=Նկարներ=
<gallery>
Պատկեր: HAYAZG ENCI.jpg|նկարի նկարագրության տեքստ
</gallery>

=Հրապարակումներ մամուլում=
*[http://www.mediamax.am/ru/news/yerevan-XX-century/6339/ :]

=Տե՛ս նաև=
*Ով ով է.հայեր (կենսագրական հանրագիտարան:Երկու հատորով),ՀՀ խմբ. հանձնաժողով՝ Հ. Մ. Այվազյան (գլխ. խմբագիր) և ուրիշներ,Երևան,Հայկական հանրագիտարան հրատ., Հ.1, Աբալյան-Ղուշչյան, 2005:
*[http://uaa.am/members/1930-1934/paremuzova-natalya-fedorovna.HTML/Հայաստանի ճարտարապետների միություն :]
[http://ru.hayazg.info/%D0%9F%D0%B0%D1%80%D0%B5%D0%BC%D1%83%D0%B7%D0%BE%D0%B2%D0%B0_%D0%9D%D0%B0%D1%82%D0%B0%D0%BB%D1%8C%D1%8F_%D0%A4%D0%B5%D0%B4%D0%BE%D1%80%D0%BE%D0%B2%D0%BD%D0%B0:]

[[Category:ճարտարապետներ]]

Պատկեր:Natalya Paremuzova.jpg

2016-02-15T18:32:33Z

MKhacatryan: MKhacatryan բեռնվեց «Պատկեր:Natalya Paremuzova.jpg» նիշքի նոր տարբերակ

Պատկեր:Natalya Paremuzova.jpg

2016-02-15T18:30:56Z

MKhacatryan:

Վահան (աղանդապետ)

2016-02-15T15:28:19Z

MKhacatryan: Նոր էջ «{{Person | name-am = Վահան (աղանդապետ) | name-am-aliases = | name-ru = Ваган | name-ru-aliases = | name-lat = | name-en = Vah...»:

{{Person
| name-am = Վահան (աղանդապետ)
| name-am-aliases =
| name-ru = Ваган
| name-ru-aliases =
| name-lat =
| name-en = Vahan
| name-fr =
| image = Boy.jpg
| birth-date =
| birth-place =
| death-date =
| death-place =
| description = Պավլիկյան աղանդավորական շարժման առաջնորդներից:
}}
=Կենսագրություն=
Ծննդյան և մահվան թվականներն անհայտ են:

==Աշխատանքային գործունեություն==
Գործել է 8-րդ դարի վերջին և 9-րդ դարի սկզբին Փոքր Հայքում:

==Այլ==
*Պավլիկյան շարժման թվով 6-րդ աղանդապետն է:
*Վահանը ապավինել է իր նախորդի՝ Հովսեփ Լպափրոդիակոսի գաղափարներին, և գլխավորել պահպանողականների թևը Սերգիոս Տյուքիկոսի գաղափարական նորամուծությունների դեմ պայքարում:
*Վահանը և նրա կողմնակիցները՝ «վահանյանները», այդ պայքարում պարտություն են կրել։ Աղանդապետ է դարձել Սերգիոս Տյուքիկոսը:

=Տե՛ս նաև=
*Ով ով է.հայեր (կենսագրական հանրագիտարան:Երկու հատորով),ՀՀ խմբ. հանձնաժողով՝ Հ. Մ. Այվազյան (գլխ. խմբագիր) և ուրիշներ,Երևան,Հայկական հանրագիտարան հրատ., Հ.1, Աբալյան-Ղուշչյան, 2005:
*[http://www.armenianreligion.am/am/Encyclopedia_of_armenian_religion_pavlikyanner Պավլիկյաններ, ԵՊՀ Հայագիտական հետազոտությունների ինստիտուտ:]

[[Category:Աղանդապետներ]]

Վահան Ստրատելատ

2016-02-15T15:11:23Z

MKhacatryan: Նոր էջ «{{Person | name-am = Վահան | name-am-aliases = Վահան Ստրատելատ | name-ru = Ваган | name-ru-aliases = Ваган Стрателат | name-...»:

{{Person
| name-am = Վահան
| name-am-aliases = Վահան Ստրատելատ
| name-ru = Ваган
| name-ru-aliases = Ваган Стрателат
| name-lat =
| name-en = Vahan
| name-fr =
| image = Boy.jpg
| birth-date =
| birth-place =
| death-date = 20.08.636
| death-place =
| description = Բյուզանդացի զորավար:
}}
=Կենսագրություն=
Ծննդյան թվականն անհայտ է:

Մահացել է 636թ. օգոստոսի 20-ին:

==Աշխատանքային գործունեություն==
*626թ.՝ Նինվեի մոտ ջախջախել է պարսկական բանակը:
*634\635թ.՝ Ասորիքում և Պաղեստինում պատերազմել է արաբների դեմ:

==Այլ==
*Մասնակցել է Սասանյան Իրանի դեմ պատերազմին:
*Վահանի հրամանատարության տակ գտնվող զինվորներն ապստամբել են բյուզանդական կայսր Հերակլիոսի դեմ, կայսր հռչակել Վահանին, սակայն 636թ. Յարմուքի (Պաղեստինում) արաբների դեմ ճակատամարտում բյուզանդական զորքը պարտվել է, իսկ Վահանը սպանվել:

=Տե՛ս նաև=
*Ով ով է.հայեր (կենսագրական հանրագիտարան:Երկու հատորով),ՀՀ խմբ. հանձնաժողով՝ Հ. Մ. Այվազյան (գլխ. խմբագիր) և ուրիշներ,Երևան,Հայկական հանրագիտարան հրատ., Հ.1, Աբալյան-Ղուշչյան, 2005:

[[Category:Ռազմական գործիչներ]] [[Category:Զորավարներ]]

Փարաջանով

2016-02-14T19:00:42Z

MKhacatryan:

{{Person
| name-am = Սերգեյ Փարաջանով
| name-am-aliases = Սարգիս Հովսեփի Փարաջանյան
| name-ru = Параджанов, Сергей Иосифович
| name-ru-aliases =
| name-lat =
| name-en = Parajanov Sergei
| name-fr =
| image = Parajanov.jpg
| birth-date = 09.01.1924
| birth-place = Թբիլիսի, Վրաստան
| death-date = 21.07.1990
| death-place = Երևան, Հայաստան
| description = Կինոռեժիսոր, սցենարիստ:
}}
=Կենսագրություն=
Ծնվել է 1924թ. հունվարի 9-ին Խորհրդային Վրաստանի Թբիլիսի քաղաքում:

Մահացել է 1990թ. հուլիսի 21-ին Խորհրդային Հայաստանի Երևան քաղաքում:

==Կրթություն==
*1942թ.-ին,ավարտելով միջնակարգ դպրոցը, ընդունվում Թիֆլիսի երկաթուղային տրանսպորտի ինժեներական ինստիտուտի շինարարական ֆակուլտետ:
*1942-1945թթ.`Թբիլիսիի կոնսերվատորիայի վոկալի բաժնում:
*1943թ.-ին ընդունվեց Օպերային թատրոնին կից գործող պարային ուսումնարանը։
*1945թ.-ին տեղափոխվեց Մոսկվայի կոնսերվատորիա(Նինա Դորլիակի դասարան)։
*1946-1951թթ.ՎԳԻԿ-ի ռեժիսուրայի ֆակուլտետ (Դիպլոմային աշխատանքը կարճամետրաժ «Անդրիեշ» ժապավենն էր):

==Աշխատանքային գործունեություն==
*1949-1960 թթ. սկսեց աշխատել Կիևի Դովժենկոյի անվան ստուդիայում `որպես ռեժիսորի օգնական:

==Ձեռքբերումներ==
*1990թ.`Հայաստանի Խորհրդային Սոցիալիստական Հանրապետության ժողովրդական արտիստ:
*1990թ.`Ուկրաինական Խորհրդային Սոցիալիստական Հանրապետության ժողովրդական արտիստ։
*1990թ.`Հայկական ԽՍՀ ժողովրդական արտիստ (1990)
*1965թ.`«Հարավային խաչ» մրցանակի դափնեկիր՝ Մար դել Պլատայի 7-րդ միջազգային կինոփառատոնում՝ օպերատորական աշխատանքի, լույսի և էֆեկտների համար:
*1966թ.`Կիևի Համամիութենական կինոփառատոնում հանձնաժողովի հատուկ մրցանակ՝ տաղանդավոր փնտրումների և նորարաության համար:
*1966թ.`Սալոնիկի I միջազգային կինոփառատոնի ոսկե մեդալ՝ լավագույն բեմադրման համար:
*1965թ.`Հռոմի միջազգային կինոփառատոնի գավաթակիր:
*1965թ.`Բրիտանական կինոակադեմիայի մրցանակակիր լավագույն օտարերկրյա ֆիլմի համար:
*1986թ.`Իսպանիայի "Caixa de Catalunya" մրցանակի դափնեկիր:
*1987թ.`Սան Պաուլուի միջազգային կինոփառատոնի մրցանակի դափնեկիր:
*1987թ.`Ռոտերդամի միջազգային կինոփառատոնի մրցանակի դափնեկիր:
*1989թ.`Ստամբուլի միջազգային կինոփառատոնում հանձնաժողովի հատուկ մրցանակ:
*1990թ.`Նիկա մրցանակի դափնեկիր:
*1991թ.` Տ․ Շևչենկոյի անվան Ուկրաինական ԽՍՀ պետական մրցանակի դափնեկիր(հետմահու):

==Այլ==
*Ծնվել է հնավաճառի ընտանիքում:
*Հայրը՝ Իոսիֆ Փարաջանովը, մինչհեղափոխական շրջանի Թիֆլիսի ամենահարուստ մարդկանցից մեկն էր․ բացի հնավաճառական խանութից, ուներ նաև մի քանի այլ հաստատություններ։Երբ սկսվեց հեղափոխությունը, Իոսիֆը զրկվեց գրեթե իր ողջ ունեցվածքից, սակայն հնավաճառի բիզնեսը չթողեց։ 1920-ական թվականների վերջին նրան առաջին անգամ ձերբակալեցին։ Սակայն ոչ մի անգամ նա իրեն հասանելիք ժամկետը չէր նստում․ երբեմն նրան ազատ էին արձակում օրինակելի վարքի համար, երբեմն էլ՝ համաներում էր շնորհվում։
*Սկզբնական շրջանում սովորում էր Իգոր Սավչենկոյի, իսկ վերջինիս մահից հետո՝ Ալեքսանդր Դովժենկոյի արվեստանոցում։ Այս արվեստանոցում են սովորել նաև շատ այլ հայտնի ռեժիսորներ՝ Ալեքսանդր Ալով, Վլադիմիր Նումով, Յուրի Օզերով, Մարլեն Խուցիև, Ֆելիքս Միրոներ, Հենրիխ Գաբայ, Նիկոլայ Ֆիգուրովսկի, Լատիֆ Ֆայզիև և Գրիգոր Մելիք-Ավագյան։
*Մասնակցում է ուսուցչի՝ Ի․ Սավչենկոյի ֆիլմերի նկարահանումներին՝
**1948 թ.՝ «Երրորդ հարվածը»
** 1951 թ.՝ «Տարաս Շևչենկո»
*Ռեժիսորական աշխատանքներ`
**1951թ.` <<Մոլդավական հեքիաթ>>
**1954թ.` <<Անդրիեշ>>
**1957թ.` <<Ոսկի ձեռքեր>>
**1957թ.` <<Նատալյա Ուժվի>>
**1957թ.` <<Դումկա>>
**1959թ.` <<Առաջին տղա>>
**1961թ.` <<Ուկրաինական ռապսոդիա>>
**1962թ.` <<Ծաղիկ քարի վրա>>
**1964թ.` <<Մոռացված նախնիների ստվերները>>
**1966թ.` <<Կիևի որմնանկարներ>>
**1967թ.` <<Հակոբ Հովնաթանյան>>
**1968թ.` <<Նռան գույնը>>
**1968թ.` <<Երեխաները - Կոմիտասին>>
**1984թ.` <<Սուրամի ամրոցի լեգենդը>>
**1985թ.` <<Արաբեսկներ Փիրոսմանի թեմայով>>
**1988թ.` <<Աշուղ ղարիբը>>
**1992թ.` <<Խոստովանանք>> (անավարտ, ժապավենը 1991թ. օգտագործած է Նարինե Մկրտչյանի և Արսեն Ազատյանի «Բոբո» լիամետրաժ ֆիլմում, որտեղ հեղինակների կողմից առաջին անգամ ներառվեց եւ մոնտաժվեց վարպետի «Խոստովանանք» անավարտ ֆիլմից մի քանի փոքրիկ տեսարաններ՝ մոտ 8 րոպե)։

*Սցենարիստ`
**1964թ.` <<Մոռացված նախնիների ստվերները>>
**1965թ.` <<Կիևի որմնանկարներ>>
**1968թ.` <<Նռան գույնը>>
**1969-1989թթ.` <<Խոստովանանք>>
**1969թ.` <<Քնած դեղյակը>>
**1970թ.` <<Իկարոս>>
**1970թ.` <<Ոսկե կտրվածք>>
**1970թ.` <<Ինտերմեցո>>
**1971թ.` <<Սատանան>>
**1972թ.` <<Սասունցի Դավիթ>>
**1972թ.` <<Արա Գեղեցիկ>>
**1973թ.` <<Հրաշք Օդենսեում>>
**1986թ.` <<Շուշանիկի տանջանքները>>
**1986թ.` <<Արարատ լեռան գանձերը>>
**1989թ.` <<Էտյուդներ Վրուբելի մասին>>
**1990թ.` <<Կարապի լիճը․ բերդ>>

=Նկարներ=
<gallery>
Պատկեր: Sergueï Paradjanov.jpg|Փարաջանովի արձանը Թբիլիսիում
</gallery>
<gallery>
Պատկեր: Փարաջանով.jpg|Փարաջանովի արձանը իր տուն-թանգարանի շեմին
</gallery>

=Տեսանյութեր=
*[https://www.youtube.com/watch?v=nmTpc2Y6sGM/Հեռուստատեսային ծրագիր Լոս Անջելեսում Փարաջանովի մասին:]
*[https://www.youtube.com/user/parajanovtv#p/a/u/0/-hE1qjns098/Ռուսաստանի առաջին ալիք - Կինո հաղորդում - Սերգեյ Փարաջանովի մասին:]
=Հրապարակումներ մամուլում=
*[http://www.armin.am Մամուլի նյութի նկարագրության տեքստ:]
*[http://svidetel.su/audio/1817/Փարաջանովի հարցազրույցի ձայնագրություն]

=Մատենագիտություն=
*[http://www.example.org Հեղինակի Ազգանուն Ա. Հ.,Գրքի վերնագիր, Երևան, ԵՊՀ հրատ., 2005:]
*[http://www.example.org Հեղինակի Ազգանուն Ա. Հ.,Հոդվածի վերնագիր, Պատմաբանասիրական հանդես, Երևան, 2005, թիվ 2, էջ 41-45:]

=Տե՛ս նաև=
*Ով ով է.հայեր (կենսագրական հանրագիտարան:Երկու հատորով),ՀՀ խմբ. հանձնաժողով՝ Հ. Մ. Այվազյան (գլխ. խմբագիր) և ուրիշներ,Երևան,Հայկական հանրագիտարան հրատ., Հ.1, Աբալյան-Ղուշչյան, 2005:
*[http://www.parajanov.com/Փարաջանովին նվիրված վեբ կայք:]
*[http://parajanovmuseum.am/?ckattempt=1/Փարաջանովի տուն-թանգարան:]

[[Category:ռեժիսորներ]] [[Category:սցենարիստներ]]

Պատկեր:Parajanov.jpg

2016-02-14T19:00:21Z

MKhacatryan:

Պատկեր:Փարաջանով.jpg

2016-02-14T18:58:22Z

MKhacatryan:

Պատկեր:Sergueï Paradjanov.jpg

2016-02-14T18:56:34Z

MKhacatryan:

Վախթանգով

2016-02-14T17:21:18Z

MKhacatryan: Նոր էջ «{{Person | name-am = Վախթանգով | name-am-aliases = Վախթանգով Եվգենի Բագրատի | name-ru = Вахтангов | name-ru-aliases = В...»:

{{Person
| name-am = Վախթանգով
| name-am-aliases = Վախթանգով Եվգենի Բագրատի
| name-ru = Вахтангов
| name-ru-aliases = Вахтангов Евгений Багратионович
| name-lat =
| name-en = Vakhtangov
| name-fr =
| image = Vakhtangov.jpg
| birth-date = 01.02.1883
| birth-place = Վլադիկավկազ, Ռուսական կայսրություն
| death-date = 29.05.1922
| death-place = Մոսկվա, ԽՍՀՄ
| description = Ռեժիսոր, դերասան, թատերական գործիչ, մանկավարժ:
}}
=Կենսագրություն=
Ծնվել է 1883թ. փետրվարի 1 (13)-ին Ռուսական կայսրության քաղաք Վլադիկավակազում:

Մահացել է 1922թ. մայիսի 29-ին ԽՍՀՄ մայրաքաղաք Մոսկվայում:

==Կրթություն==
*1893-1903թթ. սովորել է Թիֆլիսի, ապա՝ Վլադիկավկազի գիմնազիաներում:
*1903թ. ընդունվել է Մոսկվայի պետական համալսարանի բնագիտության, ապա տեղափոխվել իրավաբանության ֆակուլտետ:
*1909-1911թթ. սովորել է Ալեքսանդր Ադաշևի թատերական դպրոցում:
*1911թ.՝ ընդունվել է Մոսկվայի գեղարվեստական թատրոն:

==Աշխատանքային գործունեություն==
*1901թ.՝ թղթակցել է «Թերեք» թերթին:
*1910թ.՝ Լեոպոլդ Սուլերժիցկու հետՓարիզի «Ռեժան» թատրոնում բեմադրել է Մորիս Մետեռլինկի «Կապույտ թռչուն» պիեսը:
*1919թ.՝ Մոսկվայում ղեկավարել է լուսժողկոմատի ռեժիսուրայի բաժինը:
*1931թ.՝ Մոսկվայում հիմնադրել է ուսանողական թատերական ստուդիան (1917-1920թթ.՝ Վախթանգովի ստուդիա, 1920թ.-ից՝ Մոսկվայի գեղարվեստական թատրոնի 3-րդ ստուդիա, 1926թ.-ից՝ Մոսկվայի Վախթանգովի անվան թատրոն):

==Այլ==
*1910-ական թթ. Մոսկվայում շփվել է Սևումյանի, Շահխաթունու, Զարիֆյանի, Բեկնազարյանի, Մամուլյանի հետ:
*1912թ. եղել է Շվեդիայում, Դանիայում, Նորվեգիայում:
*Ստուդիական գործունեության շրջանում Ստանիսլավսկու համակարգի սկզբունքներով, խաղացել է Գնչու (Տոլստոյի «Կենդանի դիակ»), Կրաֆտ (Անդրեևի «Միտք»), Թեկլտոն (Դիկենսի «Օջախի ճռիկը»), Բրենդել (Իբսենի «Ռոսմերսհոլմ») և այլ դերեր:
*Բռնակալության դատապարտումն ու մերկացումը, քաղքենիական բարքերի սուր քննադատությունն առավելապես դրսևորվել են Վախթանգովի ռեժիսորական արվեստում: Հաուպտմանի «Հաշտության տոնը» (1913թ.), Բերգերի «Ջրհեղեղ» (1919թ.) և այլն:
*Իր նորարարական մտահղացումներն իրականացրել են Չեխովի «Հարսանիք» (1920թ.), Մետեռլինկի «Սուրբ Անտոնիոսի հրաշագործությունը» (1921թ.), Սթրինդբերգի «Էրիկ 14-րդ» (1921թ.), Անսկու «Հադիբուկ», Գոցցիի «Արքայադուստր Տուրանդոտ» (երկուսն էլ՝ 1922թ.) բեմադրություններում (վերջինս Ստանիսլավսկին և Նեմիրովիչ-Դանչենկոն համարել են թատրունում նոր ուղիներ հարթող խոշոր հաղթանակ):
**Այդ շրջանից ժամանակակից բեմարվեստում հիմք է դրվել վախթանգովյան ուղղությանը:
*Դերասանական արվեստում Վախթանգովը դիմելով հոգեբանական ծաղրանկարի, վարպետորեն օգտագործելով իտալական դիմակների թատրոնի իմպրովիզացիոն միջոցները, ստեղծել է իր գեղարվեստական ուղղությունը՝ ֆանտաստիկ ռեալիզմը:
**Նրա ռեժիսորական արվեստի հիմունքներից էին թատրոնի դերի էթիկական և գեղագիտական անքակտելի միասնության գաղափարը, արվեստագետի և ժողովրդի միասնությունը, արդիականության սուր զգացողությունը և այլն, որոնք շարունակել և զարգացրել են Վախթանգովի աշակերտները:
*Վլադիկավկազում դիտել է Սիրանույշի, Հովհաննես Աբելյանի ներկայացումները:
*Ստանիսլավսկու ուսմունքը հայ թատրոն մուտք է գործել շնորհիվ Վախթանգովի և նրա սաների՝ Սիմոնովի, Զախավայի հայկական բեմադրությունների միջոցով:
*Վախթանգովի ռեժիսորական արվեստը բարերար ազդեցություն է ունեցել Բուրջալյանի, Գուլակյանի և հատկապես Աճեմյանի թատերական գործունեության վրա:

=Նկարներ=
<gallery>
Պատկեր: Академический русский театр.jpg|Академический русский театр
</gallery>

=Տեսանյութեր=
*[http://tvkultura.ru/video/show/brand_id/20882/episode_id/232814/video_id/232814/ Острова / Евгений Вахтангов.]

=Տե՛ս նաև=
*Ով ով է.հայեր (կենսագրական հանրագիտարան:Երկու հատորով),ՀՀ խմբ. հանձնաժողով՝ Հ. Մ. Այվազյան (գլխ. խմբագիր) և ուրիշներ,Երևան,Հայկական հանրագիտարան հրատ., Հ.1, Աբալյան-Ղուշչյան, 2005:
*[http://avproduction.am/?ln=am&page=person&id=109 AV Production:]

[[Category:Արվեստագետներ]] [[Category:Մանկավարժներ]] [[Category:Թատերական գործիչներ]] [[Category:Ռեժիսորներ]] [[Category:Դերասաններ]]

Պատկեր:Академический русский театр.jpg

2016-02-14T17:17:16Z

MKhacatryan:

Պատկեր:Vakhtangov.jpg

2016-02-14T16:21:34Z

MKhacatryan:

Փարամազ

2016-02-12T19:05:45Z

MKhacatryan:

{{Person
| name-am = Փարամազ
| name-am-aliases = Մատթես Սարգիսյան
| name-ru = Парамаз
| name-ru-aliases = Матвей Саркисян
| name-lat = Paramaz
| name-en =
| name-fr =
| image = Paramaz.jpg
| birth-date = 1863
| birth-place = Մեղրի, Հայաստան
| death-date = 15.06.1915
| death-place = Կ.Պոլիս, Թուրքիա
| description = Հայ ազգային-ազատագրական շարժման գործիչ, գրող, Սոցիալ-դեմոկրատական հնչակյան կուսակցության անդամ:
}}
=Կենսագրություն=
Ծնվել է 1863թ. Հայաստանի Մեղրի քաղաքի:

Մահացել է 1915թ. հունիսի 15-ին Թուրքիայի Կ.Պոլիս քաղաքում:

==Կրթություն==
*1878-1883 թթ. սովորել է Էջմիածնի Գևորգյան ճեմարանում։:

==Աշխատանքային գործունեություն==
* 1884 թ.-ից զբաղվել է ուսուցչությամբ։
*1992-94-ին մասնակցել է ՀՀ Մեղրիի (Ագարակ, Նյուվադի), Կապանի (Դավիթ Բեկ, Ներքին Հանդ, Ճակատեն) և ԼՂՀ Կուբաթլուի, Զանգելանի և այլ շրջանների ինքնապաշտպանական և ազատագրական մարտերին։ Հրամանատար՝ Վ. Ազատյան։

==Այլ==
* 1897 թվականին իր ստեղծած ֆիդայիների խմբով անցել է Վան, սակայն ձերբակալվել է և դատապարտվել մահվան։ Բայց Վանի ռուսական փոխհյուպատոսի միջնորդությամբ ազատվել է կալանքից և ուղարկվել Կովկաս։
*Փարամազը կազմակերպել է Կովկասի փոխարքա Գոլիցինի ահաբեկումը:
*1908 թվականին երիտթուրքերի հեղաշրջումից հետո անցել է Թուրքիա, քարոզել Օսմանյան սուլթանությունում ապրող ժողովուրդների միջև բարեկամություն հաստատելու գաղափարը։ Հետագայում անվստահություն է հայտնել երիտթուրքերի նկատմամբ, նրանց անվանել «հայոց դահիճներ»։
*Հեղինակել է պիեսներ, հայկական մամուլում հանդես եկել հոդվածներով։
*1914 թվականի հուլիսի 14-ին թուրքական իշխանությունների կողմից հնչակյանների ձերբակալությունների ժամանակ բանտարկվել է նաև Փարամազը և 19 հոգու հետ կախաղան բարձացվել Կ. Պոլսում։
*2001թ. ծննդավայրում կանգնեցվել է հուշարձանը:

=Նկարներ=
<gallery>
Պատկեր: Par.jpg|Փարամազի հուշարձանը Մեղրիում
</gallery>

=Հրապարակումներ մամուլում=
*[http://asbarez.com/arm/227028/%D5%80%D5%A1%D5%B5-%D5%85%D5%A5%D5%B2%D5%A1%D6%83%D5%B8%D5%AD%D5%A1%D5%AF%D5%A1%D5%B6-%D5%93%D5%A1%D6%80%D5%A1%D5%B4%D5%A1%D5%A6-%D4%B3%D5%AB%D6%80%D6%84%D5%AB-%D5%86%D5%A5%D6%80%D5%AF/ «Հայ Յեղափոխական Փարամազ» Գիրքի Ներկայացումը Ալֆորվիլի Մէջ:]
*[http://civilnet.am/2014/10/23/paramaz-killed-kobani-hnchak-party-agos/#.Vr4of4hEnIU:]

=Տե՛ս նաև=
*Ով ով է.հայեր (կենսագրական հանրագիտարան:Երկու հատորով),ՀՀ խմբ. հանձնաժողով՝ Հ. Մ. Այվազյան (գլխ. խմբագիր) և ուրիշներ,Երևան,Հայկական հանրագիտարան հրատ., Հ.1, Աբալյան-Ղուշչյան, 2005:
*[http://meghrinews.com/famous-people/paramaz/:]
* [http://hanragitaran.razm.info/wiki/%D5%93%D5%A1%D6%80%D5%A1%D5%B4%D5%A1%D5%A6_(%D5%AF%D5%A1%D5%B4%D5%A1%D5%BE%D5%B8%D6%80%D5%A1%D5%AF%D5%A1%D5%B6_%D5%BB%D5%B8%D5%AF%D5%A1%D5%BF)]

[[Category:= Հայ ազգային-ազատագրական շարժման գործիչներ]] [[Category:=գրողներ]] [[կուսակցականներ ]]

Պատկեր:Par.jpg

2016-02-12T19:05:31Z

MKhacatryan:

Պատկեր:Paramaz.jpg

2016-02-12T19:04:12Z

MKhacatryan:

Վալմար

2016-02-12T15:34:27Z

MKhacatryan:

{{Person
| name-am = Վալմար
| name-am-aliases = Մարգարյան Վոլոդյա Մամիկոնի
| name-ru = Валмар
| name-ru-aliases = Маргарян Володя Мамиконович
| name-lat =
| name-en = Valmar.jpg
| name-fr =
| image = Valmar.jpg
| birth-date = 21.04.1948
| birth-place = Լենինական, Հայաստանի Հանրապետություն
| death-date =
| death-place =
| description = Նկարիչ:
}}
=Կենսագրություն=
Ծնվել է 1948թ. ապրիլի 21-ին Հայաստանի Խորհրդային Հանրապետության քաղաք Լենինականում (այժմ՝ Գյումրի):

==Կրթություն==
*1966թ. ավարտել է Լենինականի նկարչական դպրոցը:
*1972թ. ավարտել է Երևանի գեղարվեստաթատերական ինստիտուտը:

==Աշխատանքային գործունեություն==
*1977թ.՝ անհատական ցուցահանդես Երևանում:
**1985թ.՝ անհատական ցուցահանդես Երևանում:
**1998թ.՝ անհատական ցուցահանդես Երևանում:
***2002թ.՝ անհատական ցուցահանդես Աթենքում:
*1994թ.-ից՝ ՅՈՒնեկՕ-ին կից նկարիչների միջազգային ընկերակցության անդամ:

==Ձեռքբերումներ==
*2006թ.՝ ՀՀ վաստակավոր նկարիչ:
*2007թ.՝ «Ամենայն Հայոց Կաթողիկոս Վազգեն Առաջին» ոսկե մեդալ:
*2008թ.՝ ՀՀ Մշակույթի նախարարության ոսկե մեդալ:
*2011թ.՝ ՀՀ Վարչապետի հուշամեդալ:
*2011թ.՝ պատվավոր «ՎԱՐՊԵՏ» ոսկյա կրծքամեդալ:
*2013թ.՝ ՀՀ Մշակույթի նախարարության «Գրիգոր Նարեկացի» հուշամեդալ:
*2015թ.՝ Հայաստանի Հանրապետության ժողովրդական նկարիչ:

==Այլ==
*Աշակերտել է Երվանդ Քոչարին:
*Կտավներում («Ինքնանկար», 1973թ., ՀՀ Մշակույթի նախարարության ֆոնդ, «Մանկաբույժը», 1976թ., Հայաստանի ազգային պատկերասրահ, «Իմ պատուհանից», 1977, Ժամանակակից արվեստի թանգարին, «Հայտնություն», 1981թ., Երուսաղեմի հայկական եկեղեցի, «Հայելիներով նատյուրմորտ», 1986թ., Տրետյակովյան պատկերասրահ, «Տեսարան Լենինականից», 1987թ.և այլն) ու նկարաշարերում («Երաժշտություն», 1972թ.-ից, «XX դարի ռիթմեր», 1976փթ.-ից, «Պայքար», 1980թ.-ից, «Արհավիրք», 1988թ-ից, «Իրավիճակ», 1994թ.-ից, «Գեղուհիներ», 2002-2003թթ., «1915 թվական», 2005թ., «Տարիներ», «Չգրված երգ», երկուսն էլ՝ 2006թ.) Վալմարը հարուստ երանգներով գույների զուգորդութայմբ դիմել է գեղարվեստական արտահայտչաձևերի բազմաշերտ ընդհանրացումների:
*2004թ.-ից Երևանում գործում է «Վալմար» արվեստի սրահը»:
*Գործերից պահվում են աշխարհի տարբեր թանգարաններում ու պատկերասրահներում:

=Նկարներ=
<gallery>
Պատկեր: Valmar-Art-Gallery.jpg|
</gallery>

=Տեսանյութեր=
*[https://www.youtube.com/watch?v=VLyh2ytvqF0 Վալմարի նվերն ինքն իրեն:]
*[http://www.1tv.am/hy/videos/2015/05/02/%D5%89%D5%A1%D5%AF%D5%A5%D6%80%D5%BF%D5%B6%D5%A5%D6%80-%D5%8E%D5%A1%D5%AC%D5%B4%D5%A1%D6%80/15542 «Չակերտներ», Հայաստանի հանրային հեռուստաընկերություն:]

=Հրապարակումներ մամուլում=
*[http://armenpress.am/arm/news/715954/ Վալմարի 65-ամյակին նվիրված ցուցահանդես կբացվի Երևանում (Արմենպրես):]
*[http://www.president.am/hy/decrees/item/1983/%D5%8E. President.am:]

=Տե՛ս նաև=
*Ով ով է.հայեր (կենսագրական հանրագիտարան:Երկու հատորով),ՀՀ խմբ. հանձնաժողով՝ Հ. Մ. Այվազյան (գլխ. խմբագիր) և ուրիշներ,Երևան,Հայկական հանրագիտարան հրատ., Հ.1, Աբալյան-Ղուշչյան, 2005:
*[http://avproduction.am/?ln=am&page=person&id=1667 AV Production:]
*[http://valmargallery.com/?page_id=834&lang=hy/ Վալմարի կայքը:]
*[http://valmargallery.com/?lang=hy «Վալմար» արվեստի սրահ:]

[[Category:Արվեստագետներ]] [[Category:Նկարիչներ]]

Վալմար

2016-02-12T15:33:43Z

MKhacatryan: Նոր էջ «{{Person | name-am = Վալմար | name-am-aliases = Մարգարյան Վոլոդյա Մամիկոնի | name-ru = Валмар | name-ru-aliases = Маргар...»:

{{Person
| name-am = Վալմար
| name-am-aliases = Մարգարյան Վոլոդյա Մամիկոնի
| name-ru = Валмар
| name-ru-aliases = Маргарян Володя Мамиконович
| name-lat =
| name-en = Valmar.jpg
| name-fr =
| image = Boy.jpg
| birth-date = 21.04.1948
| birth-place = Լենինական, Հայաստանի Հանրապետություն
| death-date =
| death-place =
| description = Նկարիչ:
}}
=Կենսագրություն=
Ծնվել է 1948թ. ապրիլի 21-ին Հայաստանի Խորհրդային Հանրապետության քաղաք Լենինականում (այժմ՝ Գյումրի):

==Կրթություն==
*1966թ. ավարտել է Լենինականի նկարչական դպրոցը:
*1972թ. ավարտել է Երևանի գեղարվեստաթատերական ինստիտուտը:

==Աշխատանքային գործունեություն==
*1977թ.՝ անհատական ցուցահանդես Երևանում:
**1985թ.՝ անհատական ցուցահանդես Երևանում:
**1998թ.՝ անհատական ցուցահանդես Երևանում:
***2002թ.՝ անհատական ցուցահանդես Աթենքում:
*1994թ.-ից՝ ՅՈՒնեկՕ-ին կից նկարիչների միջազգային ընկերակցության անդամ:

==Ձեռքբերումներ==
*2006թ.՝ ՀՀ վաստակավոր նկարիչ:
*2007թ.՝ «Ամենայն Հայոց Կաթողիկոս Վազգեն Առաջին» ոսկե մեդալ:
*2008թ.՝ ՀՀ Մշակույթի նախարարության ոսկե մեդալ:
*2011թ.՝ ՀՀ Վարչապետի հուշամեդալ:
*2011թ.՝ պատվավոր «ՎԱՐՊԵՏ» ոսկյա կրծքամեդալ:
*2013թ.՝ ՀՀ Մշակույթի նախարարության «Գրիգոր Նարեկացի» հուշամեդալ:
*2015թ.՝ Հայաստանի Հանրապետության ժողովրդական նկարիչ:

==Այլ==
*Աշակերտել է Երվանդ Քոչարին:
*Կտավներում («Ինքնանկար», 1973թ., ՀՀ Մշակույթի նախարարության ֆոնդ, «Մանկաբույժը», 1976թ., Հայաստանի ազգային պատկերասրահ, «Իմ պատուհանից», 1977, Ժամանակակից արվեստի թանգարին, «Հայտնություն», 1981թ., Երուսաղեմի հայկական եկեղեցի, «Հայելիներով նատյուրմորտ», 1986թ., Տրետյակովյան պատկերասրահ, «Տեսարան Լենինականից», 1987թ.և այլն) ու նկարաշարերում («Երաժշտություն», 1972թ.-ից, «XX դարի ռիթմեր», 1976փթ.-ից, «Պայքար», 1980թ.-ից, «Արհավիրք», 1988թ-ից, «Իրավիճակ», 1994թ.-ից, «Գեղուհիներ», 2002-2003թթ., «1915 թվական», 2005թ., «Տարիներ», «Չգրված երգ», երկուսն էլ՝ 2006թ.) Վալմարը հարուստ երանգներով գույների զուգորդութայմբ դիմել է գեղարվեստական արտահայտչաձևերի բազմաշերտ ընդհանրացումների:
*2004թ.-ից Երևանում գործում է «Վալմար» արվեստի սրահը»:
*Գործերից պահվում են աշխարհի տարբեր թանգարաններում ու պատկերասրահներում:

=Նկարներ=
<gallery>
Պատկեր: Valmar-Art-Gallery.jpg|
</gallery>

=Տեսանյութեր=
*[https://www.youtube.com/watch?v=VLyh2ytvqF0 Վալմարի նվերն ինքն իրեն:]
*[http://www.1tv.am/hy/videos/2015/05/02/%D5%89%D5%A1%D5%AF%D5%A5%D6%80%D5%BF%D5%B6%D5%A5%D6%80-%D5%8E%D5%A1%D5%AC%D5%B4%D5%A1%D6%80/15542 «Չակերտներ», Հայաստանի հանրային հեռուստաընկերություն:]

=Հրապարակումներ մամուլում=
*[http://armenpress.am/arm/news/715954/ Վալմարի 65-ամյակին նվիրված ցուցահանդես կբացվի Երևանում (Արմենպրես):]
*[http://www.president.am/hy/decrees/item/1983/%D5%8E. President.am:]

=Տե՛ս նաև=
*Ով ով է.հայեր (կենսագրական հանրագիտարան:Երկու հատորով),ՀՀ խմբ. հանձնաժողով՝ Հ. Մ. Այվազյան (գլխ. խմբագիր) և ուրիշներ,Երևան,Հայկական հանրագիտարան հրատ., Հ.1, Աբալյան-Ղուշչյան, 2005:
*[http://avproduction.am/?ln=am&page=person&id=1667 AV Production:]
*[http://valmargallery.com/?page_id=834&lang=hy/ Վալմարի կայքը:]
*[http://valmargallery.com/?lang=hy «Վալմար» արվեստի սրահ:]

[[Category:Արվեստագետներ]] [[Category:Նկարիչներ]]

Պատկեր:Valmar-Art-Gallery.jpg

2016-02-12T15:31:28Z

MKhacatryan:

Պատկեր:Valmar.jpg

2016-02-12T15:20:31Z

MKhacatryan:

Վալեսյան Լեմվել Հակոբի

2016-02-11T15:59:20Z

MKhacatryan: Նոր էջ «{{Person | name-am = Վալեսյան Լեմվել Հակոբի | name-am-aliases = | name-ru = Валесян Лемвел Акопович | name-ru-aliases = ...»:

{{Person
| name-am = Վալեսյան Լեմվել Հակոբի
| name-am-aliases =
| name-ru = Валесян Лемвел Акопович
| name-ru-aliases =
| name-lat =
| name-en = Valesyan Lemvel
| name-fr =
| image = Lemvel Valesyan.jpg
| birth-date = 30.04.1929
| birth-place = Ազատան, Հայաստանի Հանրապետություն
| death-date =
| death-place =
| description = Աշխարհագետ:
}}
=Կենսագրություն=
Ծնվել է 1929թ. ապրիլի 30-ին Հայաստանի Խորհրդային Հանրապետության գյուղ Ազատանում (ՀՀ Շիրակի մարզ):

==Կրթություն==
*1952թ. ավարտել է Երևանի պետական համալսարանը:

==Աշխատանքային գործունեություն==
*1979-1987թթ.՝ Հայկական պետական մանկավարժական համալսարանի ռեկտոր:
*1975թ.-ից՝ Հայկական աշխարհագրական ընկերության նախագահ:
*1987թ.-ից՝ ԵՊՀ տնտեսական և սոցիալական աշխարհագրության ամբիոնի վարիչ:

==Ձեռքբերումներ==
*1968թ.՝ աշխարհագրական գիտությունների դոկտոր:
**1972թ.՝ աշխարհագրական գիտությունների պրոֆեսոր:
*1995թ.՝ Միջազգային էկոլոգների ակադեմիայի անդամ:
**1999թ.՝ Ռուսաստանի Դաշնության կրթության ակադեմիայի անդամ:

==Այլ==
*Հայկական հանրագիտարանիգիտաճյուղային հանձնաժողովի նախագահ:
*Աշխատանքները վերաբերում են հասարակական աշխարհագրության տեսության, արտադրության տեղաբաշխման և տարածքային կազմակերպման, բնական պաշարների գնահատման ու օգտագործման, երկրաէկոլոգիայի, քաղաքական աշխարհագրության, թեմատիկ քարտեզագրության հարցերին:
*Մասնակցել է ՀՀ աշխարհագրության համալիր և ճյուղային ատլասների կազմման աշխատանքներին
*«Հայկական ԽՍՀ գյուղատնտեսական ատլաս» (ռուս. 1984թ.), «Աշխարհը և Հայաստանը» (2003թ.), «Հայաստնի ազգային ատլաս» (հ. 1, 2007թ.) ատլասների համահեղինակ և պատասխանատու խմբագիր:
**«Ազխարհագրական գիտությունների մեթոդաբանական և տեսական հիմունքներ» (2004թ.) բուհական դասագրքի հեղինակ:

=Մատենագիտություն=
*[https://www.goodreads.com/book/show/18302450 Լեմվել Վալեսյան, Արմեն Վալեսյան, Քաղաքական աշխարհագրություն:]
*[http://opac.flib.sci.am/cgi-bin/koha/opac-authoritiesdetail.pl?authid=6223 ՀՀ Գիտությունների ազգային ակադեմիայի Հիմնարար գիտական գրադարան:]

=Տե՛ս նաև=
*Ով ով է.հայեր (կենսագրական հանրագիտարան:Երկու հատորով),ՀՀ խմբ. հանձնաժողով՝ Հ. Մ. Այվազյան (գլխ. խմբագիր) և ուրիշներ,Երևան,Հայկական հանրագիտարան հրատ., Հ.1, Աբալյան-Ղուշչյան, 2005:

[[Category:Աշխարհագետներ]]