Hayazg - Մասնակցի ներդրում [hy]

Մաթևոսյան Ռուբեն Մացակի

2017-03-20T08:43:49Z

Aaltunyan: Aaltunyan տեղափոխեց էջը «Մաթևոսյան Ռուբեն»-ից «Մաթևոսյան Ռուբեն Մացակի»

{{Person
| name-am = Մաթևոսյան Ռուբեն Մացակի
| name-am-aliases =
| name-ru = Матевосян Рубен Мацакович
| name-ru-aliases =
| name-lat =
| name-en = Matevosyan Ruben
| name-fr =
| image = Ruben matevosyan1.jpg
| birth-date = 12.01.1942
| birth-place = Սպիտակ, Հայկական ԽՍՀ
| death-date =
| death-place =
| description = Երգիչ:
}}
=Կենսագրություն=
Ծնվել է 1942թ. հունվարի 12-ին Հայկական ԽՍՀ, [[Սպիտակ քաղաք]]ում:

==Կրթություն==
*1967թ. ավարտել է [[Երևանի կոնսերվատորիա]]ն:

==Աշխատանքային գործունեություն==
*1961-1992թթ.՝ ՀՀ հեռուստառադիոպետկոմի ժողովրդական գործիքների անսամբլի մենակատար:
*1996թ.՝ ՀՀ հեռուստառադիոպետկոմի ժողովրդական գործիքների անսամբլի գեղարվեստի ղեկավար:
*1992-1996թթ.՝ «[[Աստղեր» անսամբլ]]ի գեղարվեստի ղեկավար և մենակատար:
*1986թ.` դասավանդում է [[Երևանի էստրադային և ջազային արվեստի քոլեջ]]ում:
*1990թ.՝ դասավանդում է [[Երևանի կոնսերվատորիա]]յում:

==Ձեռքբերումներ==
*1961թ.` Շերամի երգերի լավագույն կատարողների հանրապետական մրցույթի 1-ին մրցանակակիր:
*1978թ.` ՀԽՍՀ ժողովրդական արտիստ:
*1996թ.` Պրոֆեսոր:
*1999թ.` Հայ երգարվեստի միության նախագահ:
*2011թ.` [[Սուրբ Մեսրոպ Մաշտոցի շքանշան]]:
*2015թ.` Երևանի պատվավոր քաղաքացի:
*2016թ.` Պատվո շքանշան:

=Նկարներ=
===[[/Ռուբեն Մաթևոսյան|Ռուբեն Մաթևոսյան]]===
<gallery>
Պատկեր: Ruben matevosian.jpg|
Պատկեր: Ruben matevosyan7.jpg|
Պատկեր: Ruben matevosyan2.jpg|
Պատկեր: Ruben matevosyan3.jpg|
Պատկեր: Ruben matevosyan4.jpg|
Պատկեր: Ruben matevosyan5.jpg|
Պատկեր: Ruben matevosyan6.jpg|
Պատկեր: Ruben matevosyan8.jpg|Մոսկվա 2014թ.
Պատկեր: Ruben matevosyan9.jpg|Մոսկվա 2014թ.
</gallery>

=Տեսանյութեր=
*[https://www.youtube.com/watch?v=OXj3oIWpUL8 Երգ երգոց. Ռուբեն Մաթևոսյան:]
*[https://www.youtube.com/watch?v=rKbFSzTJS-g Ռուբեն Մաթևոսյան:]
*[https://www.youtube.com/watch?v=sWJ5IhlwC4M ՄԵՆՔ "ՌՈՒԲԵՆ ՄԱԹԵՎՈՍՅԱՆ" 25.01.2016:]
*[https://www.youtube.com/watch?v=1kwkqXKsZUo ՀԱՇՎԵՏՈՒ ԵՄ N 66 ՌՈՒԲԵՆ ՄԱԹԵՎՈՍՅԱՆ:]

=Երգացանկ=
*[https://www.youtube.com/watch?v=t4vPoUTbL4w Հովհաննես Բադալյան, Ռուբեն Մաթեվոսյան և Գագիկ Բադալյան - Հորովել:]
*[https://www.youtube.com/watch?v=Ab73vIKx4UI Պարտեզում վարդ էր բացված - Ռուբեն Մաթևոսյան:]
*[https://www.youtube.com/watch?v=cTNiBDQkLsU Դու իմ մուսան ես (Du im musan es) - Ռուբեն Մաթևոսյան:]
*[https://www.youtube.com/watch?v=0z0ZRGeolvk Ռուբէն Մաթեւոսեան - Ձախորդ օրերը:]
*[https://www.youtube.com/watch?v=7J0FHDmg1hQ Չքնաղ երազ (Chqnakh eraz) - Ռուբեն Մաթևոսյան (Ruben Matevosyan):]
*[https://www.youtube.com/watch?v=0BewJkRsHMU Բարի Արագիլ (Bari Aragil) - Ռուբեն Մաթևոսյան (Ruben Matevosyan):]
*[https://www.youtube.com/watch?v=bcFoG07QUv4 Սիրելիս (Sirelis) - Ռուբեն Մաթևոսյան (Ruben Matevosyan):]
*[https://www.youtube.com/watch?v=sjqKI-H-i50 Կանչում եմ (Kanchum em) - Ռուբեն Մաթևոսյան:]

=Նկարահանված ֆիլմեր=
*[https://www.youtube.com/watch?v=Gw6YI68Pp8o Եռանկյունի:]
*[https://www.youtube.com/watch?v=ep1t6BQ1w40 Саят-Нова / Սայաթ-Նովա / Sayat-Nova (1960) (ARM):]
*[https://www.youtube.com/watch?v=WI42op04vvY Մեր Բակը / Mer Bake / Our Yard (1997):]

=Հարցազրույցներ=
*[http://www.asparez.am/ruben_matevosyan-hy/#.WMxFwoGLTIV Ռուբեն Մաթեւոսյան.«Գյումրին ինձ համար առանձին գիտակցություն է»:]
*[http://ladynews.am/arm/news/440/ Կինը չէ թույլ սեռը. ՌՈւԲԵՆ ՄԱԹԵՎՈՍՅԱՆ:]

=Տե՛ս նաև=
*Ով ով է.հայեր (կենսագրական հանրագիտարան: Երկու հատորով), ՀՀ խմբ. հանձնաժողով՝ Հ. Մ. Այվազյան (գլխ. խմբագիր) և ուրիշներ, Երևան, Հայկական հանրագիտարան հրատ., Հ.2, Ճաղարյան-Ֆրիկ, 2007:

[[Category:Երգիչներ]]

Մաթևոսյան Ռուբեն

2017-03-20T08:43:49Z

Aaltunyan: Aaltunyan տեղափոխեց էջը «Մաթևոսյան Ռուբեն»-ից «Մաթևոսյան Ռուբեն Մացակի»

#ՎԵՐԱՀՂՈՒՄ [[Մաթևոսյան Ռուբեն Մացակի]]

Մարտիրոսյան Հարություն

2017-03-19T11:55:51Z

Aaltunyan: /* Կենսագրություն */

{{Person
| name-am = Մարտիրոսյան Հարություն Արտաշեսի
| name-am-aliases = Մարտիրոսյան Հարություն
| name-ru = Мартиросян Aрутюн Арташесович
| name-ru-aliases = Фамилия Имя Отчество2
| name-lat =
| name-en = Martirosyan Harutyun
| name-fr =
| image =
| birth-date = 01.05.1921
| birth-place = Ալեքսանդրապոլ, Հայկական ԽՍՀ
| death-date = 28.07.1977
| death-place = Երևան, Հայկական ԽՍՀ
| description = Պատմաբան, հնագետ:
}}

=Կենսագրություն=
Ծնվել է 1921թ. մայիսի 5-ին Հայկական ԽՍՀ Ալեքսանդրապոլ քաղաքում:

==Կրթություն==
*1938-1941թթ. սովորել է ԵՊՀ Պատմության ֆակուլտետում:
*1948թ` ասպիրանտուրա Լենինգրադում

==Աշխատանքային գործունեություն==
*1947-1958թթ.` Կարմիր բլուրի պեղումների մասնակից:
*1950թ.` Գոլովինոյի պեղումների մասնակից:
*1952թ.` Գառնու պեղումների մասնակից:
*1956թ.` Գեղարոտի պեղումների մասնակից:
*1957թ.` Նոր Արեշի պեղումների մասնակից:
*1960թ.՝ Գեղամա լեռների ժայռապատկերների ուսումնասիրության աշխատանքների ղեկավար:
*1962-1977թթ.` Արմավիրում պեղումների մասնակից:
**1962թ.՝ Արգիշտիխինիլի քաղաքի պեղումների ղեկավար:

==Ձեռքբերումներ==
*1965թ.՝ պատմական գիտությունների դոկտոր:
*1966թ.` պատմական գիտությունների պրոֆեսոր:

==Այլ==
*Աշխատությունները վերաբերում են Հայկական լեռնաշխարհի և Այսրկովկասի հնագույն մշակույթին, Վանի թագավորության պատմությանը, ինչպես նաև հնագույն դարաշրջանների ժամանակագրության գիտական պառբերականացման ր Հին Արևելքի ժողովուրդներիկ հետ Հայկական լեռնաշխարհի ու Կովկասի հնագույն ցեղերի փոխհարաբերություններին:
*Հարություն Մարտիրոսյանը 1951 թ. պաշտպանել է «Անդկովկասի մշակույթը մ. թ. ա. 7-6-րդ դդ.» թեմայով թեկնածուական դիսերտացիան, իսկ 1965 թ. «Հայաստանը բրոնզի և վաղ երկաթի դարաշրջանում» թեմայով դոկտորական դիսերտացիան` սովետական ականավոր հնագետ ակադեմիկոս Բ. Բ. Պիոտրովսկու ղեկավարությամբ:

=Մատենագիտություն=
*Мартросян А. А.,Раскопки в Головино, Ереван, 1954.
*Мартиросян А. А.,Город Тейшебаини, Ереван, 1961.
*Мартиросян А. А.,Армения в эпоху бронзы и раннего железа, Ереван, 1964.
*Ուշ բրոնզեդարյան բնակայավայրեր և դամբարանադաշտեր, Երևան, 1969 (Հայաստանի հնագիտական հուշարձանները հ. 2, պր. 2):
*Մարտիրոսյան Հ. Ա.,Քարի դարից Ուրարտու, Երևան, 1971:
*[http://www.armenianarchaeology.am/images/menus/53/6-Jayrapatkerner.pdf Մարտիրոսյան Հ. Ա., Իսրայելյան Հ. Ռ., Հայաստանի հնագիտական հուշարձանները, Երևան, 1971:]
*Հայաստանի նախնադարյան նշանագրերը և նրանց ուրարտահայկական կրկնակները, Երևան, 1973:
*Мартиросян А. А.,Аргиштихинили, Ереван, 1974.
*Մարտիրոսյան Հ. Ա.,Գիտությունը սկսում է նախնադարում, Երևան, 1978:
*[http://www.armenianarchaeology.am/images/menus/62/Geghama%20lerneri%20jayrapatkernery.pdf Մարտիրոսյան Հ. Ա.,Գեղամա լեռների ժայռապատկերները, Երևան, 1978:]

=Տե՛ս նաև=
*[http://hpj.asj-oa.am/4338/1/2001-3(172).pdf Քալանթարյան Ա., Բոբոխյան Ա., Հնագետ Հարություն Մարտիրոսյանի գիտական ժառանգության հարցի շուրջ (Ծննդյան 80-ամյակի առթիվ):]
*[http://lraber.asj-oa.am/5894/1/111.pdf Խանզադյան Է., Հարություն Արտաշեսի Մարտիրոսյան:]

[[Category:Պատմաբաններ‎]] [[Category:Հնագետներ‎]]

Մաթևոսյան Հրանտ Իգնատի

2017-03-18T19:38:49Z

Aaltunyan: /* Կենսագրություն */

{{Person
| name-am = Մաթևոսյան Հրանտ Իգնատի
| name-ru = Матевосян Грант Игнатиосович
| name-ru-aliases = Фамилия Имя Отчество2
| name-lat =
| name-en = Matevosyan Hrant
| name-fr =
| image = Hrant matevosyan.jpg
| birth-date = 12.02.1935
| birth-place = Ահնիձոր, ՀՀ
| death-date = 18.12.2002
| death-place = Երևան, ՀՀ
| description = Գրող, սցենարիստ, արձակագիր:
}}
=Կենսագրություն=
Ծնվել է 1935թ. փետրվարի 12-ին Հայաստանի Լոռվա մարզի Ահնիձոր գյուղում:

==Կրթություն==
*1962թթ. ավարտել է Երևանի մանկավարժական ինստիտուտի պատմա-լեզվաբանական ֆակուլտետը։
*1967թթ. ավարտել է Մոսկվայի բարձրագույն կինոսցենարական կուրսերը։
*1967թթ. ավարտել է Մոսկվայի բարձրագույն սցենարական դասընթացները:

==Աշխատանքային գործունեություն==
*1996-2001թթ.՝ Հայաստանի գրողների միության նախագահ:

==Ձեռքբերումներ==
*1967թ.` «Դրուժբա նարոդով» ամսագրի մրցանակ:
*1984թ.` Գրականության ՍՍՀՄ պետական և Հայաստանի նույնանուն մրցանակների դափնեկիր:
*1996թ.` Սուրբ Մեսրոպ Մաշտոցի շքանշանի ասպետ:

==Այլ==
*Ունի դուստր, որդի, առայժմ երեք աղջիկ թոռ:
*Հրանտ Մաթրոսյանի սցենարներով նկարահանվել են Մենք ենք - մեր սարերը, Աշնան արև, Տերը, Այս կանաչ - կարմիր աշխարհը կինոնկարները:
*2004թ. Հայաստանի գրողների միությունը սահմանել է Մաթևոսյանի անվան մրցանակ:
*Երևանում գործում է Հրանտ Մաթևոսյանի անվան թիվ 89 հիմնական դպրոցը:
*Մաթևոսյանի անունով Երևանում կոչվել է փողոց:

=Նկարներ=
<gallery>
Պատկեր: 11Матевосян Грант Игнатиосович.jpg
Պատկեր: 8Матевосян Грант Игнатиосович.jpg
Պատկեր: 17Матевосян Грант Игнатиосович.jpg
Պատկեր: 5Матевосян Грант Игнатиосович.jpg
Պատկեր: 20Матевосян Грант Игнатиосович.jpg
Պատկեր: Грант Матевосян93734.jpg
Պատկեր: Грантматевосян200008.jpg
Պատկեր: Грант Матевосян1551.jpg
Պատկեր: Матевосян Грант Игнатиосович926.jpg
Պատկեր: Матевосян_Грант_Игнатиосович739.jpg
Պատկեր: Матевосян_Грант_Игнатиосович635.jpg
Պատկեր: Матевосян_Грант_Игнатиосович319.jpg
Պատկեր: Матевосян_Грант_Игнатиосович745.jpg
</gallery>

=Գրքեր=
<gallery>
Պատկեր: Грант Матевосян3334.jpg
Պատկեր: Грант Матевосян3335.jpg
Պատկեր: 55Грант_Матевосян.jpg
Պատկեր: 56Грант_Матевосян.jpg
Պատկեր: 57Грант_Матевосян.jpg
</gallery>

=Հիշողություն=
<gallery>
Պատկեր: Памятник Гранту Матевосяну работы Саргиса Гарибяна на родине писателя.jpg
Պատկեր: Грант_Матевосян_открытка.jpg
Պատկեր: Матевосян_Грант_Игнатиосович491.jpg
</gallery>

=Տեսանյութեր=
*[https://www.youtube.com/watch?v=jRf02Z75KwQ Հրանտ Մաթևոսյան. աշխարհի մերկացած նյարդը:]
*[https://www.youtube.com/watch?v=w5tIi5lXIgo Աշնան արև:]
*[https://www.youtube.com/watch?v=xLlCchvnIac Հրանտ Մաթևոսյան. Խղճի ճարտարապետը:]
*[https://www.youtube.com/watch?v=aV9O64jdsoc 1998թ. Ռետրո PS. Հրանտ Մաթեւոսյան:]

=Մատենագիտություն=
*Օգոստոս, Երևան,1967, Հայաստան
** [http://hrantmatevossian.org/hy/works/id/arjy#tabcontent Արջը:]
** [http://hrantmatevossian.org/hy/works/id/bernadzier#tabcontent Բեռնաձիեր:]
** [http://hrantmatevossian.org/hy/works/id/takhic#tabcontent Թախիծ:]
** [http://hrantmatevossian.org/hy/works/id/menq-enq-mer-sarery#tabcontent Մենք ենք մեր սարերը:]
** [http://hrantmatevossian.org/hy/works/id/miamit_patmutiun#tabcontent Միամիտ պատմություն:]
** [http://hrantmatevossian.org/hy/works/id/shnery#tabcontent Շները:]
*Ծառերը, Երևան,1978, Սովետական գրող
** [http://hrantmatevossian.org/hy/works/id/ashnan-arev#tabcontent Աշնան արև:]
** [http://hrantmatevossian.org/hy/works/id/gomeshy#tabcontent Գոմեշը:]
** [http://hrantmatevossian.org/hy/works/id/khumhar#tabcontent Խումհար:]
** [http://hrantmatevossian.org/hy/works/id/tsarery#tabcontent Ծառերը:]
** [http://hrantmatevossian.org/hy/works/id/metsamor#tabcontent Մեծամոր:]
** [http://hrantmatevossian.org/hy/works/id/mesrop#tabcontent Մեսրոպ:]
** [http://hrantmatevossian.org/hy/works/id/skizby#tabcontent Սկիզբը:]
*Մեր վազքը, Երևան,978,Սովետական գրող
** [http://hrantmatevossian.org/hy/works/id/Bac_erknqi_tak_hin_lerner#tabcontent Բաց երկնքի տակ հին լեռներ:]
** [http://hrantmatevossian.org/hy/works/id/Bac_erknqi_tak_hin_lerner#tabcontent Իմ գայլը:]
** [http://hrantmatevossian.org/hy/works/id/kanach-dashty#tabcontent Կանաչ դաշտը:]
** [http://hrantmatevossian.org/hy/works/id/Hacy#tabcontent Հացը:]
** [http://hrantmatevossian.org/hy/works/id/mer-vazqy#tabcontent Մեր վազքը:]
** [http://hrantmatevossian.org/hy/works/id/patizhy#tabcontent Պատիժը:]
*Տերը, Երևան, 1983, Սովետական գրող
** [http://hrantmatevossian.org/hy/works/id/ays-kanach-karmir-ashkharhy#tabcontent Այս կանաչ կարմիր աշխարհը:]
** [http://hrantmatevossian.org/hy/works/id/ashnan_arev_scenar#tabcontent Աշնան արև:]
** [http://hrantmatevossian.org/hy/works/id/chezoq-goti#tabcontent Չեզոք գոտի (պիես):]
** [http://hrantmatevossian.org/hy/works/id/jaxacy#tabcontent Ջաղացը:]
** [http://hrantmatevossian.org/hy/works/id/tery#tabcontent Տերը:]
*Երկեր, հատոր առաջին, Երևան, 1985, Սովետական գրող
**Բեռնաձիեր
**Գոմեշը
**Երկու խոսք ընթերցողիս
**Իմ գայլը
**Կանաչ դաշտը
**Մեծամոր
**Մենք ենք մեր սարերը
**Մեր վազքը
**Պատիժը
*Երկեր հատոր երկրորդ I Երևան | 1985 | Սովետական գրող
**Աշնան արև
**Խումհար
**Ծառերը
**Տաշքենդ
**Տերը
*ՎԻՊԱԿՆԵՐ,Երևան,1990,Նաիրի
** [http://hrantmatevossian.org/hy/works/id/i-skzbane-er-bann#tabcontent Ի սկզբանե էր բանն․․․]
** [http://hrantmatevossian.org/hy/works/id/tashkent#tabcontent Սպիտակ թղթի առջև:]
*Սպիտակ թղթի առջև, Երևան, 2004, Հայագիտակ
**Գիրք ճանապարհի:
**Եղիշե Չարենց. ԸՆՏՐԱՆԻ:
**Ադամորդու պատվիրակը:
**Ահա Զահրատը:
**Ամենայն հայոց Թումանյանը:
**Ամենայն շնչավորի հանգրվանը:
**Ամենքիս և յուրաքանչյուրիս, բոլոր հայերիս:
**Այսպես կոչված գյուղագրության մասին:
**Այստեղ ապրել ենք մենք:
**Անդրանիկ Օզանյան:
**Անդրեյ Տարկովսկի:
**Անընդհատ, անվերջ վերադարձ:
**Աննկուն, հրաշալի Սարոյանը:
**Անվերջանալիորեն մեծ աշխարհ:
**Արվեստ նշանակում է ազգալյին:
**Բախտավորություն է աշխատել մի լեզվի մեջ, որ Չարենցն է արթնացրել:
**Բանաստեղծը:
**Բանի աշխարհը:
**Բեմի վրա և բեմից դուրս:
**Բոլորի առաջ, բաց մաքուր սիրտ:
**Գեղեցկություն ասված աստծու լույսը:
**Գեղեցկությունների պաշտպանը:
**Գերխիտ ժամանակի բանաստեղծը:
**Գիրք Թումանյանի մասին:
**Գնալու և հասնելու ճանապարհը:
**Գուրգեն Մահարի:
**Գրականությունը մասին չէ:
**Գրողի քաղաքացիությունը:
**Դեմք, որ դարձել է լեգենդ:
**Եզակի կառույց:
**Ես ես եմ:
**Ես, իմ հայրենիքը, իմ արվեստը:
**Եվ փառք իրեն ու իր սերնդին:
**Երանի այն զորագնդին, որի գլուխը ինքն էր:
**Երբ քունը փրկություն է թվում:
**Երկու խոսք:
**Երկու խոսք ընթերցողիս:
**Երկու խոսք Վասիլի Բելովի մասին:
**Երևանը հանգրվան է:
**Զորակցություն:
**Զորյանը:
**Ի ծնե ակադեմիկոս-գրականագետ:
**Ի սկզբանե էր բանն․․․
**Իջևան մեր բոլորիս ճանապարհին:
**Իր երկրի զավակը:
**Լավ չի, տղերք, շատ վատ է:
**Լինել:
**Լույս, որ անվանում ենք խիղճ:
**Խաղաղ բարի անձրև:
**Կամուրջ դեպի լեգենդների երկիրը:
**Կատարելություն:
**Հակոբ Մնձուրու աշխարհը:
**Հաղթանկը մեր անցյալի, ապագայի և համայն մարդկության առջև մեր առաքելությունն է:
**Համայն աշխարհի նահապետը:
**Համո Ոսկեբերան Սահյանը:
**Հայացք ժողովրդի ներսից:
**Հայացքը հայոց ապագային:
**Հայրենիք միշտ ունենալու ենք:
**Հանուն գեղարվեստական մտքի:
**Հավատավոր ջանք:
**Հարատևող համազգացում:
**Հենրիկ Մալյան:
**Հետնորդը և նախորդը:
**Հույս ունեմ, որ ժողովուրդը երկիրը ամայի չի թողնի:
**Հրանտ Թամրազյան:
**Ղողանջ՝ համազանգի արձագանքով:
**Ճշգրիտ բառերով ճշմարիտ պատմություններ:
**Մանուկ Մնացականյան:
**Մատենագիտական տեղեկանք («Սպիտակ թղթի առաջ»):
**Մարդասիրության մեծ առաքյալը:
**Մարո Մարգարյան:
**Մեզ սահմանադրություն է պետք ճանապարհ անցնելու և տեղ հասնելու համար:
**Մենք դեռ դարասկզբին ենք:
**Մեր պարտքը գրականությամբ:
**Մեր տան հավասար անդամը:
**Մեր տան տիրակալն ու մշակը:
**Մեր փրկիչն էլ, թշնամին էլ մեր մեջ են:
**Մեր քույրը, մեր թարգմանիչը, մեր բարեկամը:
**Մշտական հաշվետվություն ներկայի ու անցյալի մշակույթի առջև:
**Մուշեղ Գալշոյան:
**Նա ինքը Հայրենիքն էր:
**Նա իր կյանքը երգ դարձրեց:
**Նա կարողանում էր սիրել (Մինաս Ավետիսյան):
**Նա կոչված էր մտքեր հեղաբեկելու:
**Նա ստեղծել էր իր գեղարվեստական իրականությունը:
**Նրա ժխտումը վերաճում էր հաստատումի:
**Նրա կենարար շունչը:
**Նրանք՝ մեր մոր կանչի վրա զարթնածները:
**Ոչ ոք պիտի գիտենա, որ իր հետ չեմ:
**Պարույրը:
**Պիոն Հակոբյան:
**Սերո Խանզադյան:
**Սուրեն Աղաբաբյան:
**Սպասվող մարդ էր նա:
**Սպիտակ թղթի առջև:
**Ստեղծիչ ներկայություն:
**Ստեփան Զորյան:
**Ստիլիզացիայի մասին:
**Վազգեն առաջին:
**Վազգեն Սարգսյանին:
**Վազգենը:
**Վախթանգ Անանյան:
**Վաղը միմյանց վերքեր ենք լիզելու:
**Վերընթացի պահեր:
**Վիլյամ Սարոյան:
**Վիկտոր Համբարձումյան:
**Փոխհատուցենք հոգևոր արժեքներով:
*«Հատընտիր», հատոր առաջին, Երևան, 2005, Օգոստոս
**Ալխո:
**Աշնան արև:
**Գոմեշը:
**Թափանցիկ օր:
**Ի սկզբանե էր բանն․․․
**Խումհար:
**Ծառերը:
**Կայարան:
**Կանաչ դաշտը:
**Մեծամոր:
**Մենք ենք մեր սարերը:
**Նարինջ զամբիկը:
**Նժույգս, նժույգս:
**Պատիժը:
**Սկիզբը:
**Օգոստոս:
*Հատընտիր, հատոր երկրորդ, Երևան,2005, Օգոստոս
**Այս կանաչ կարմիր աշխարհը:
**Այսպես կոչված գյուղագրության մասին:
**Այստեղ ապրել ենք մենք:
**Այսօր և այստեղ:
**Անընդհատ, անվերջ վերադարձ:
**Աննկուն, հրաշալի Սարոյանը:
**Աշխարհում բոլորիս տեղը Հայաստանն է ցույց տալիս:
**Բանի աշխարհը:
**Գնալու և հասնելու ճանապարհը:
**Գրականությունը մասին չէ:
**Գրողի մասնագիտական պատվախնդրությունը:
**Ես ես եմ:
**Ես, իմ հայրենիքը, իմ արվեստը:
**Երանի այն զորագնդին, որի գլուխը ինքն էր:
**Զորյանը:
**Էս ժողովրդի, էս կյանքի մարգարեն էի լինելու․․․ հիմա դառնալու եմ սև տարեգիր։ Կյանքը ինձնից առաջ ընկավ․․․:
**Ինքնանկար:
**Լույս, որ անվանում ենք խիղճ:
**Կատարելություն:
**Համո Ոսկեբերան Սահյանը:
**Հայրենիքի իրական բովանդակությունը:
**Ղողանջ՝ համազանգի արձագանքով:
**Ճիշտ, կոպիտ, ճշմարիտ, շիտակ պիտի լինես...
**Մենք բոլորս անկրկնելի ենք:
**Մի ուրացեք ձեր եղբորը:
**Նա ինքը Հայրենիքն էր:
**Նրանք՝ մեր մոր կանչի վրա զարթնածները:
**Չեզոք գոտի (պիես):
**Սպիտակ թղթի առջև:
**Ստիլիզացիայի մասին:
**Տաշքենդ:
**Տերը:
*«Ես ես եմ» Երևան, 2005, Ոսկան Երևանցի
**... Որ էս երկիրը երկիր դառնա:
**«Այսօր ես չեմ իշխում ժամանակի վրա»:
**«Գյուտի հրճվանք է պետք, ճանաչման հրաշք»:
**«Եվ դժվար է շարունակելը, և անհրաժեշտ է շարունակելը»:
**«Իմ Ծմակուտը մեծ աշխարհի մի մասն է»:
**«Ինքդ պիտի որոշես՝ Իշխանն ես, թե Ավետիքը»:
**«Լույսը բացվելու է»:
**«Ծմակուտը ես եմ...»:
**Մեր գրականութեան բոլոր յաջողութիւնները ձուլուած են հայեցիութեան մաքուր ոսկուց եւ դա չի բախում այլ ազգերի հետ, քանի որ ինչքան հայեցիութիւն՝ այնքան մարդկայնութիւն:
**Մշակույթի պատասխանատվությունը աշխարհի ճակատագրի մեջ վիթխարի է:
**Պայքարի դեռ երկար ճանապարհ ունենք անցնելու:
**Քո ազատության սահմանները մինչև իմ ազատության սահմաններն են:
**Այսքան երկարատև լռություն:
**Այսօր և այստեղ:
**Աշխարհի վերջը չէ:
**Աշխարհում բոլորիս տեղը Հայաստանն է ցույց տալիս:
**Գրական աշխարհի հրճվանքն ու հոգսերը:
**Գրականության բաց դարպասներ. պաշարված ժողովուրդ:
**Գրականության մարդկայնությունը:
**Գրականությունը դավանանք է:
**Գրականությունը նոր ժամանակներում:
**Գրողի մասնագիտական պատվախնդրությունը:
**Դիմանալ և դիմակայել է պետք:
**Դիմանկար:
**Եվ Հրանտ Մաթևոսյանն ասաց:
**Զրույցներ Հրանտ Մաթևոսյանի հետ:
**Էս ժողովրդի, էս կյանքի մարգարեն էի լինելու․․․ հիմա դառնալու եմ սև տարեգիր։ Կյանքը ինձնից առաջ ընկավ․․․
**Ժողովուրդը կգտնի ճշմարիտ ուղին:
**Ի սկզբանե սքանչելի է մարդը:
**Ինքնանկար:
**Իսկ Հրանտ Մաթևոսյանն ասաց...
**Լեզվի պոեզիան:
**Կայանանք մշակութապես:
**Հայրենիքի իրական բովանդակությունը:
**Հիշողության մեջ ես՝ ուրեմն վառվում ես:
**Հրանտ Մաթևոսյանը կորցրել է ծաղուղու վերջում գիրք կարդացող աղջկան և չի կարողանում ձերբազատվել 88-ի աղմուկից:
**Ճիշտ, կոպիտ, ճշմարիտ, շիտակ պիտի լինես...
**Մարդ, որ անվանում է ժամանակը:
**Մենք բոլորս անկրկնելի ենք:
**Մենք մանկությունից երգել ենք ուրիշի ձայնով:
**Մեր նախնին հիմա մենք ենք:
**Մի ուրացեք ձեր եղբորը:
**Մշակույթը ապրելու կերպ է, ոչ թե կյանքի զարդարանք:
**Վարդան Մամիկոնյան, որ գոյում է մեր իսկ մարմնից:
*Նանա իշխանուհու կամուրջը, Երևան, 2006. Օգոստոս
**Թռուցիկ համբույրներս...:
**[http://hrantmatevossian.org/hy/works/id/caxracuneri_mer_tohmy#tabcontent Ծաղրածուների մեր տոհմը:]
**Նանա իշխանուհու կամուրջը:

=Տե՛ս նաև=
*Ով ով է.հայեր (կենսագրական հանրագիտարան: Երկու հատորով), ՀՀ խմբ. հանձնաժողով՝ Հ. Մ. Այվազյան (գլխ. խմբագիր) և ուրիշներ, Երևան, Հայկական հանրագիտարան հրատ., Հ.2, Ճաղարյան-Ֆրիկ, 2007:

=Հրանտ Մաթևոսյանի մասին=
*Андрей Битов
Я услышал о резне от своего друга – писателя Гранта Матевосяна, он объяснял мне все очень хорошо... но я ничего не понимал. Начал понимать через несколько лет, когда приехал к нему в Армению и заглянул в такую полузапрещенную книгу материалов о резне... Что меня тогда потрясло? Что ошеломило? Для размышлений, для анализа не оставалось места. Это была Книга. Самое большое, что меня поражает – когда человек ли, целый народ поднимают свою скорбь и свое достоинство до масштабов великой книги.История замалчивания скорби и достоинства с первого и до сегодняшнего дня продолжается, так или иначе.
*Յու. Կարաբչիևսկի
... Однажды мне позвонила приятельница из Киева и, минуя вопрос о здоровье детей, сходу сказала так:
— Я должна тебе сообщить, что в нашей стране, в наше время живет великий писатель, и ты наверняка о нем даже не знаешь.
— Знаю, — ответил я, почти не задумавшись, и назвал ей имя.
Она разочарованно подтвердила. И хотя я тоже узнал недавно, а прочел и вовсе месяца два назад, но добавил с важностью:
— Как же, как же не знать! — И повторил окончательно и с удовольствием. — Знаю — ГРАНТ МАТЕВОСЯН!...
*Սերգեյ Դովլաթով
....
— Իսկ հիմա, հայաստանյան իրադարձությունների հետ կապված, ձեր հայկական արյունն իրեն զգացնել տալի՞ս է...
— Ես գիտեմ, որ ոմանց համար սա ահավոր խայտառակություն է, բայց երբեք զգացողություն չեմ ունեցել, որ ես ինչ-որ ազգության եմ պատկանում: Ես չեմ խոսում հայերեն: Մյուս կողմից, եբրայերեն ես նույնպես չեմ խոսում, հրեական միջավայրում ես ինձ յուրային չեմ զգում: Ու միչև վերջերս ես հայերի դժբախտություններին նայում էի, ինչպես կնայեի ցանկացած այլ ազգերի՝ հնդիկների, չինացիների դժբախտություններին... Բայց վերջերս, մի գրական կոնֆերանսի ժամանակ ես ծանոթացա Հրանտ Մաթևոսյանի հետ: Նա ինձ բոլորովին նման չէ, նա իսկական հայ է, խելագարվում է այն ամենից, ինչ կատարվում է հայրենիքում: Նա այնքան ամաչկոտ, անկեղծ, բարի, հրեշտականման մարդ է, որ նրա հետ ընկերանալով, սկսեցի նայել այսպես ասած նրա աչքերով: Երբ կարդում եմ հայաստանյան իրադարձությունների մասին, ես պատկերացնում եմ, թե ինչ է զգում Մաթևոսյանը: Այ ասպես՝ նրա հանդեպ տածած սիրո միջոցով, իմ մեջ ինչ-որ հայկական զգացմունքներ առաջացան...
*Անդրեյ Բիտով
....Ես չգիտեմ մի ուրիշ մարդու, որ այդքան պատկաներ իր տեղին՝ իր ծծնդավայրին։ Ըստ իս՝ նա միշտ ամաչում էր, որ լքել է ծննդավայրը. սկզբում ամաչում էր, որ տեղափոխվել էր Երևան, ամաչում էր, որ հայտնվել էր Մոսկվայում... Ու միայն աշխատասենյակի ճգնակեցությունն էր, ուր նրա առջև ճերմակ թուղթն էր։ Այդ ճերմակ թուղթն այն տեղն էր, որը նա երբեք չլքեց...»
*Վիլյամ Սարոյան հատաված հեռուստաելույթից
Այստեղ դուք ունիք մեկը, որ մեծ անձնավորություն է համաշխարհային գրականության մեջ: Ան Հրանտ Մատթէոսյանն է: Որևէ ազգի մեջ իրմե լավ պատմություն գրող չկա: Անոր գրությունները խորունկ ձևով ցույց կուտան հայոց մասնակցություն մարդկության պատմության: Ուրիշ ազգության մեջ ուրիշ գրող Հրանտ Մատթէոսյանի պես չի կրնար գրել: Ես կարդացած եմ իր գործերը թարգմանությամբ: Ինքը հայության մասին կգրե, և այդ հայությունը այնքան ճիշտ է, որ ես կզարմանամ, կուրախանամ և հպարտ կզգամ: Շատ գրողներ, բանաստեղծներ ունիք, բայց պետք է ներեք ինձի, եթե ըսեմ, որ ան ուժը, որ անհրաժեշտ է, հսկայակա՜ն, Հրանտ Մատթէոսյանի մեջ է: Եվ կուրախանամ, որովհետև ազգ մը, պիտի ընդունիք աս, աշխարհին կճանչցվի իր արվեստով: Եվ որ արվեստը այդքան ահագին ըլլա, օտարին միտքին մեջ ազգն ալ կմեծնա:

[[Category:Գրողներ]] [[Category:Արձակագիրներ]] [[Category:Սցենարիստներ]]

Պատկեր:Hrant Matevosyan5.jpg

2017-03-18T19:31:52Z

Aaltunyan:

Մուրացան

2017-03-18T19:30:30Z

Aaltunyan: /* Նկարներ */

{{Person
| name-am = Մուրացան
| name-am-aliases = Տեր-Հովհաննիսյան Գրիգոր
| name-ru = Мурацан
| name-ru-aliases = Тер-Ованисян Григор
| name-lat =
| name-en = Muratsan
| name-fr =
| image = Ph138625417726.JPG
| birth-date = 13.12.1854
| birth-place = Շուշի
| death-date = 30.08.1908
| death-place = Թիֆլիս
| description = Գրող, արձակագիր:
}}
=Կենսագրություն=
Ծնվել է 1854թ. դեկտեմբերի 13-ին Ղարաբաղի (այժմ՝ Լեռնային Ղարաբաղի Հանրապետություն) Շուշի քաղաքում:

==Կրթություն==
*1873թ. ավարտել է Շուշիի թեմական դպրոցը:

==Աշխատանքային գործունեություն==
*1875-1876թթ.՝ Խ․Ստեփանեի դպրոցում դասավանդել է հայոց լեզու:
*1878թ․ Թիֆլիսում աշխատել է որպես հաշվապահ։

==Այլ==
*Գրական ճանաչման է արժանացել «Ռուզան կամ հայրենասեր օրիորդ»(1881) պատմական դրամայով, որն առաջին անգամ հրատարակվել է 1900-ին, «Թատրոն» հանդեսում։

=Նկարներ=

<gallery>
Պատկեր: Muratsan1.jpg
Պատկեր: Мурацан Почт марка.jpg
</gallery>

=Մատենագիտություն=
*Մուրացան,Հասան-Ջալալեան ազգի համառօտ տոհմագրութիւնը,1880։
==Պատմավեպեր==
*Մուրացան,Գևորգ Մարզպետունի,1896։
*Մուրացան,Անդրեաս երէց,1897-1898։
==Վեպեր==
*Մուրացան,Իմ կաթոլիկ հարսնացուն,1885։
*Մուրացան,Չհաս է,1886։
*Մուրացան,Խորհրդավոր միանձնուհի,1889։
==Վիպակ==
*Մուրացան,Հայ բողոքականի ընտանիքը,1882։
==Պատմվածքներ==
*Մուրացան,Հասարակաց որդեգիրը,1884։
*Մուարցան,Հարուստները զուարճանում են,1884։
*Մուրացան,Ի՞նչ լայնեղ է,1885։
*Մուրացան,Անպատճառ իշխանուհի,1886։
*Մուրացան,Տիկին Փիլարեանի վիշտը,1897։
*Մուրացան,Պսակների բողոքը,1899։
*Մուրացան,Հատուկ թղթակիցը,1902։
*Մուրացան,Թե ինչու իմ ստորագրությունը չընդունեցին,1902։
==Երկեր==
*Մուրացան,Լուսաւորութեան կենտրոնը,1892։
*Մուրացան,Նոյի ագռավը,1899։
*Մուրացան,Առաքեալը,1899։

=Տե՛ս նաև=
*Ով ով է.հայեր (կենսագրական հանրագիտարան: Երկու հատորով), ՀՀ խմբ. հանձնաժողով՝ Հ. Մ. Այվազյան (գլխ. խմբագիր) և ուրիշներ, Երևան, Հայկական հանրագիտարան հրատ., Հ.2, Ճաղարյան-Ֆրիկ, 2007:
*Երկերի ժողովածու հատոր 1, Երևան 1961։
*Երկերի ժողովածու հատոր 2, երևան 1965։
*Պարտիզունի Վ․, Մուրացան, Երևան 1955։
*Տերտերյան Ա․, Մուրացան, Երևան 1971։
*Սատինյան Ս․, Մուրացան (տիպաբանությունը, էթիկան, պատմության փիլիսոփայությունը) Երևան 1976։

[[Category:Գրողներ]] [[Category:Արձակագիրներ]]

Պատկեր:Մուրացան.jpg

2017-03-18T19:29:10Z

Aaltunyan:

Մաթևոսյան Հրանտ Իգնատի

2017-03-18T19:25:21Z

Aaltunyan: /* Մատենագիտություն */

{{Person
| name-am = Մաթևոսյան Հրանտ Իգնատի
| name-ru = Матевосян Грант Игнатиосович
| name-ru-aliases = Фамилия Имя Отчество2
| name-lat =
| name-en = Matevosyan Hrant
| name-fr =
| image = Hrant matevosyan.jpg
| birth-date = 12.02.1935
| birth-place = Ահնիձոր, ՀՀ
| death-date = 18.12.2002
| death-place = Երևան, ՀՀ
| description = Գրող, սցենարիստ, արձակագիր:
}}
=Կենսագրություն=
Ծնվել է 1935թ. փետրվարի 12-ին Հայաստանի Լոռվա մարզի Ահնիձոր գյուղում:

Մահացել է 2002թ. դեկտեմբերի 18-ին Հայաստանի Հանրապետության մայրաքաղաք Երևանում:

==Կրթություն==
*1962թթ. ավարտել է Երևանի մանկավարժական ինստիտուտի պատմա-լեզվաբանական ֆակուլտետը։
*1967թթ. ավարտել է Մոսկվայի բարձրագույն կինոսցենարական կուրսերը։
*1967թթ. ավարտել է Մոսկվայի բարձրագույն սցենարական դասընթացները:

==Աշխատանքային գործունեություն==
*1996-2001թթ.՝ Հայաստանի գրողների միության նախագահ:

==Ձեռքբերումներ==
*1967թ.` «Դրուժբա նարոդով» ամսագրի մրցանակ:
*1984թ.` Գրականության ՍՍՀՄ պետական և Հայաստանի նույնանուն մրցանակների դափնեկիր:
*1996թ.` Սուրբ Մեսրոպ Մաշտոցի շքանշանի ասպետ:

==Այլ==
*Ունի դուստր, որդի, առայժմ երեք աղջիկ թոռ:
*Հրանտ Մաթրոսյանի սցենարներով նկարահանվել են Մենք ենք - մեր սարերը, Աշնան արև, Տերը, Այս կանաչ - կարմիր աշխարհը կինոնկարները:
*2004թ. Հայաստանի գրողների միությունը սահմանել է Մաթևոսյանի անվան մրցանակ:
*Երևանում գործում է Հրանտ Մաթևոսյանի անվան թիվ 89 հիմնական դպրոցը:
*Մաթևոսյանի անունով Երևանում կոչվել է փողոց:

=Նկարներ=
<gallery>
Պատկեր: 11Матевосян Грант Игнатиосович.jpg
Պատկեր: 8Матевосян Грант Игнатиосович.jpg
Պատկեր: 17Матевосян Грант Игнатиосович.jpg
Պատկեր: 5Матевосян Грант Игнатиосович.jpg
Պատկեր: 20Матевосян Грант Игнатиосович.jpg
Պատկեր: Грант Матевосян93734.jpg
Պատկեր: Грантматевосян200008.jpg
Պատկեր: Грант Матевосян1551.jpg
Պատկեր: Матевосян Грант Игнатиосович926.jpg
Պատկեր: Матевосян_Грант_Игнатиосович739.jpg
Պատկեր: Матевосян_Грант_Игнатиосович635.jpg
Պատկեր: Матевосян_Грант_Игнатиосович319.jpg
Պատկեր: Матевосян_Грант_Игнатиосович745.jpg
</gallery>

=Գրքեր=
<gallery>
Պատկեր: Грант Матевосян3334.jpg
Պատկեր: Грант Матевосян3335.jpg
Պատկեր: 55Грант_Матевосян.jpg
Պատկեր: 56Грант_Матевосян.jpg
Պատկեր: 57Грант_Матевосян.jpg
</gallery>

=Հիշողություն=
<gallery>
Պատկեր: Памятник Гранту Матевосяну работы Саргиса Гарибяна на родине писателя.jpg
Պատկեր: Грант_Матевосян_открытка.jpg
Պատկեր: Матевосян_Грант_Игнатиосович491.jpg
</gallery>

=Տեսանյութեր=
*[https://www.youtube.com/watch?v=jRf02Z75KwQ Հրանտ Մաթևոսյան. աշխարհի մերկացած նյարդը:]
*[https://www.youtube.com/watch?v=w5tIi5lXIgo Աշնան արև:]
*[https://www.youtube.com/watch?v=xLlCchvnIac Հրանտ Մաթևոսյան. Խղճի ճարտարապետը:]
*[https://www.youtube.com/watch?v=aV9O64jdsoc 1998թ. Ռետրո PS. Հրանտ Մաթեւոսյան:]

=Մատենագիտություն=
*Օգոստոս, Երևան,1967, Հայաստան
** [http://hrantmatevossian.org/hy/works/id/arjy#tabcontent Արջը:]
** [http://hrantmatevossian.org/hy/works/id/bernadzier#tabcontent Բեռնաձիեր:]
** [http://hrantmatevossian.org/hy/works/id/takhic#tabcontent Թախիծ:]
** [http://hrantmatevossian.org/hy/works/id/menq-enq-mer-sarery#tabcontent Մենք ենք մեր սարերը:]
** [http://hrantmatevossian.org/hy/works/id/miamit_patmutiun#tabcontent Միամիտ պատմություն:]
** [http://hrantmatevossian.org/hy/works/id/shnery#tabcontent Շները:]
*Ծառերը, Երևան,1978, Սովետական գրող
** [http://hrantmatevossian.org/hy/works/id/ashnan-arev#tabcontent Աշնան արև:]
** [http://hrantmatevossian.org/hy/works/id/gomeshy#tabcontent Գոմեշը:]
** [http://hrantmatevossian.org/hy/works/id/khumhar#tabcontent Խումհար:]
** [http://hrantmatevossian.org/hy/works/id/tsarery#tabcontent Ծառերը:]
** [http://hrantmatevossian.org/hy/works/id/metsamor#tabcontent Մեծամոր:]
** [http://hrantmatevossian.org/hy/works/id/mesrop#tabcontent Մեսրոպ:]
** [http://hrantmatevossian.org/hy/works/id/skizby#tabcontent Սկիզբը:]
*Մեր վազքը, Երևան,978,Սովետական գրող
** [http://hrantmatevossian.org/hy/works/id/Bac_erknqi_tak_hin_lerner#tabcontent Բաց երկնքի տակ հին լեռներ:]
** [http://hrantmatevossian.org/hy/works/id/Bac_erknqi_tak_hin_lerner#tabcontent Իմ գայլը:]
** [http://hrantmatevossian.org/hy/works/id/kanach-dashty#tabcontent Կանաչ դաշտը:]
** [http://hrantmatevossian.org/hy/works/id/Hacy#tabcontent Հացը:]
** [http://hrantmatevossian.org/hy/works/id/mer-vazqy#tabcontent Մեր վազքը:]
** [http://hrantmatevossian.org/hy/works/id/patizhy#tabcontent Պատիժը:]
*Տերը, Երևան, 1983, Սովետական գրող
** [http://hrantmatevossian.org/hy/works/id/ays-kanach-karmir-ashkharhy#tabcontent Այս կանաչ կարմիր աշխարհը:]
** [http://hrantmatevossian.org/hy/works/id/ashnan_arev_scenar#tabcontent Աշնան արև:]
** [http://hrantmatevossian.org/hy/works/id/chezoq-goti#tabcontent Չեզոք գոտի (պիես):]
** [http://hrantmatevossian.org/hy/works/id/jaxacy#tabcontent Ջաղացը:]
** [http://hrantmatevossian.org/hy/works/id/tery#tabcontent Տերը:]
*Երկեր, հատոր առաջին, Երևան, 1985, Սովետական գրող
**Բեռնաձիեր
**Գոմեշը
**Երկու խոսք ընթերցողիս
**Իմ գայլը
**Կանաչ դաշտը
**Մեծամոր
**Մենք ենք մեր սարերը
**Մեր վազքը
**Պատիժը
*Երկեր հատոր երկրորդ I Երևան | 1985 | Սովետական գրող
**Աշնան արև
**Խումհար
**Ծառերը
**Տաշքենդ
**Տերը
*ՎԻՊԱԿՆԵՐ,Երևան,1990,Նաիրի
** [http://hrantmatevossian.org/hy/works/id/i-skzbane-er-bann#tabcontent Ի սկզբանե էր բանն․․․]
** [http://hrantmatevossian.org/hy/works/id/tashkent#tabcontent Սպիտակ թղթի առջև:]
*Սպիտակ թղթի առջև, Երևան, 2004, Հայագիտակ
**Գիրք ճանապարհի:
**Եղիշե Չարենց. ԸՆՏՐԱՆԻ:
**Ադամորդու պատվիրակը:
**Ահա Զահրատը:
**Ամենայն հայոց Թումանյանը:
**Ամենայն շնչավորի հանգրվանը:
**Ամենքիս և յուրաքանչյուրիս, բոլոր հայերիս:
**Այսպես կոչված գյուղագրության մասին:
**Այստեղ ապրել ենք մենք:
**Անդրանիկ Օզանյան:
**Անդրեյ Տարկովսկի:
**Անընդհատ, անվերջ վերադարձ:
**Աննկուն, հրաշալի Սարոյանը:
**Անվերջանալիորեն մեծ աշխարհ:
**Արվեստ նշանակում է ազգալյին:
**Բախտավորություն է աշխատել մի լեզվի մեջ, որ Չարենցն է արթնացրել:
**Բանաստեղծը:
**Բանի աշխարհը:
**Բեմի վրա և բեմից դուրս:
**Բոլորի առաջ, բաց մաքուր սիրտ:
**Գեղեցկություն ասված աստծու լույսը:
**Գեղեցկությունների պաշտպանը:
**Գերխիտ ժամանակի բանաստեղծը:
**Գիրք Թումանյանի մասին:
**Գնալու և հասնելու ճանապարհը:
**Գուրգեն Մահարի:
**Գրականությունը մասին չէ:
**Գրողի քաղաքացիությունը:
**Դեմք, որ դարձել է լեգենդ:
**Եզակի կառույց:
**Ես ես եմ:
**Ես, իմ հայրենիքը, իմ արվեստը:
**Եվ փառք իրեն ու իր սերնդին:
**Երանի այն զորագնդին, որի գլուխը ինքն էր:
**Երբ քունը փրկություն է թվում:
**Երկու խոսք:
**Երկու խոսք ընթերցողիս:
**Երկու խոսք Վասիլի Բելովի մասին:
**Երևանը հանգրվան է:
**Զորակցություն:
**Զորյանը:
**Ի ծնե ակադեմիկոս-գրականագետ:
**Ի սկզբանե էր բանն․․․
**Իջևան մեր բոլորիս ճանապարհին:
**Իր երկրի զավակը:
**Լավ չի, տղերք, շատ վատ է:
**Լինել:
**Լույս, որ անվանում ենք խիղճ:
**Խաղաղ բարի անձրև:
**Կամուրջ դեպի լեգենդների երկիրը:
**Կատարելություն:
**Հակոբ Մնձուրու աշխարհը:
**Հաղթանկը մեր անցյալի, ապագայի և համայն մարդկության առջև մեր առաքելությունն է:
**Համայն աշխարհի նահապետը:
**Համո Ոսկեբերան Սահյանը:
**Հայացք ժողովրդի ներսից:
**Հայացքը հայոց ապագային:
**Հայրենիք միշտ ունենալու ենք:
**Հանուն գեղարվեստական մտքի:
**Հավատավոր ջանք:
**Հարատևող համազգացում:
**Հենրիկ Մալյան:
**Հետնորդը և նախորդը:
**Հույս ունեմ, որ ժողովուրդը երկիրը ամայի չի թողնի:
**Հրանտ Թամրազյան:
**Ղողանջ՝ համազանգի արձագանքով:
**Ճշգրիտ բառերով ճշմարիտ պատմություններ:
**Մանուկ Մնացականյան:
**Մատենագիտական տեղեկանք («Սպիտակ թղթի առաջ»):
**Մարդասիրության մեծ առաքյալը:
**Մարո Մարգարյան:
**Մեզ սահմանադրություն է պետք ճանապարհ անցնելու և տեղ հասնելու համար:
**Մենք դեռ դարասկզբին ենք:
**Մեր պարտքը գրականությամբ:
**Մեր տան հավասար անդամը:
**Մեր տան տիրակալն ու մշակը:
**Մեր փրկիչն էլ, թշնամին էլ մեր մեջ են:
**Մեր քույրը, մեր թարգմանիչը, մեր բարեկամը:
**Մշտական հաշվետվություն ներկայի ու անցյալի մշակույթի առջև:
**Մուշեղ Գալշոյան:
**Նա ինքը Հայրենիքն էր:
**Նա իր կյանքը երգ դարձրեց:
**Նա կարողանում էր սիրել (Մինաս Ավետիսյան):
**Նա կոչված էր մտքեր հեղաբեկելու:
**Նա ստեղծել էր իր գեղարվեստական իրականությունը:
**Նրա ժխտումը վերաճում էր հաստատումի:
**Նրա կենարար շունչը:
**Նրանք՝ մեր մոր կանչի վրա զարթնածները:
**Ոչ ոք պիտի գիտենա, որ իր հետ չեմ:
**Պարույրը:
**Պիոն Հակոբյան:
**Սերո Խանզադյան:
**Սուրեն Աղաբաբյան:
**Սպասվող մարդ էր նա:
**Սպիտակ թղթի առջև:
**Ստեղծիչ ներկայություն:
**Ստեփան Զորյան:
**Ստիլիզացիայի մասին:
**Վազգեն առաջին:
**Վազգեն Սարգսյանին:
**Վազգենը:
**Վախթանգ Անանյան:
**Վաղը միմյանց վերքեր ենք լիզելու:
**Վերընթացի պահեր:
**Վիլյամ Սարոյան:
**Վիկտոր Համբարձումյան:
**Փոխհատուցենք հոգևոր արժեքներով:
*«Հատընտիր», հատոր առաջին, Երևան, 2005, Օգոստոս
**Ալխո:
**Աշնան արև:
**Գոմեշը:
**Թափանցիկ օր:
**Ի սկզբանե էր բանն․․․
**Խումհար:
**Ծառերը:
**Կայարան:
**Կանաչ դաշտը:
**Մեծամոր:
**Մենք ենք մեր սարերը:
**Նարինջ զամբիկը:
**Նժույգս, նժույգս:
**Պատիժը:
**Սկիզբը:
**Օգոստոս:
*Հատընտիր, հատոր երկրորդ, Երևան,2005, Օգոստոս
**Այս կանաչ կարմիր աշխարհը:
**Այսպես կոչված գյուղագրության մասին:
**Այստեղ ապրել ենք մենք:
**Այսօր և այստեղ:
**Անընդհատ, անվերջ վերադարձ:
**Աննկուն, հրաշալի Սարոյանը:
**Աշխարհում բոլորիս տեղը Հայաստանն է ցույց տալիս:
**Բանի աշխարհը:
**Գնալու և հասնելու ճանապարհը:
**Գրականությունը մասին չէ:
**Գրողի մասնագիտական պատվախնդրությունը:
**Ես ես եմ:
**Ես, իմ հայրենիքը, իմ արվեստը:
**Երանի այն զորագնդին, որի գլուխը ինքն էր:
**Զորյանը:
**Էս ժողովրդի, էս կյանքի մարգարեն էի լինելու․․․ հիմա դառնալու եմ սև տարեգիր։ Կյանքը ինձնից առաջ ընկավ․․․:
**Ինքնանկար:
**Լույս, որ անվանում ենք խիղճ:
**Կատարելություն:
**Համո Ոսկեբերան Սահյանը:
**Հայրենիքի իրական բովանդակությունը:
**Ղողանջ՝ համազանգի արձագանքով:
**Ճիշտ, կոպիտ, ճշմարիտ, շիտակ պիտի լինես...
**Մենք բոլորս անկրկնելի ենք:
**Մի ուրացեք ձեր եղբորը:
**Նա ինքը Հայրենիքն էր:
**Նրանք՝ մեր մոր կանչի վրա զարթնածները:
**Չեզոք գոտի (պիես):
**Սպիտակ թղթի առջև:
**Ստիլիզացիայի մասին:
**Տաշքենդ:
**Տերը:
*«Ես ես եմ» Երևան, 2005, Ոսկան Երևանցի
**... Որ էս երկիրը երկիր դառնա:
**«Այսօր ես չեմ իշխում ժամանակի վրա»:
**«Գյուտի հրճվանք է պետք, ճանաչման հրաշք»:
**«Եվ դժվար է շարունակելը, և անհրաժեշտ է շարունակելը»:
**«Իմ Ծմակուտը մեծ աշխարհի մի մասն է»:
**«Ինքդ պիտի որոշես՝ Իշխանն ես, թե Ավետիքը»:
**«Լույսը բացվելու է»:
**«Ծմակուտը ես եմ...»:
**Մեր գրականութեան բոլոր յաջողութիւնները ձուլուած են հայեցիութեան մաքուր ոսկուց եւ դա չի բախում այլ ազգերի հետ, քանի որ ինչքան հայեցիութիւն՝ այնքան մարդկայնութիւն:
**Մշակույթի պատասխանատվությունը աշխարհի ճակատագրի մեջ վիթխարի է:
**Պայքարի դեռ երկար ճանապարհ ունենք անցնելու:
**Քո ազատության սահմանները մինչև իմ ազատության սահմաններն են:
**Այսքան երկարատև լռություն:
**Այսօր և այստեղ:
**Աշխարհի վերջը չէ:
**Աշխարհում բոլորիս տեղը Հայաստանն է ցույց տալիս:
**Գրական աշխարհի հրճվանքն ու հոգսերը:
**Գրականության բաց դարպասներ. պաշարված ժողովուրդ:
**Գրականության մարդկայնությունը:
**Գրականությունը դավանանք է:
**Գրականությունը նոր ժամանակներում:
**Գրողի մասնագիտական պատվախնդրությունը:
**Դիմանալ և դիմակայել է պետք:
**Դիմանկար:
**Եվ Հրանտ Մաթևոսյանն ասաց:
**Զրույցներ Հրանտ Մաթևոսյանի հետ:
**Էս ժողովրդի, էս կյանքի մարգարեն էի լինելու․․․ հիմա դառնալու եմ սև տարեգիր։ Կյանքը ինձնից առաջ ընկավ․․․
**Ժողովուրդը կգտնի ճշմարիտ ուղին:
**Ի սկզբանե սքանչելի է մարդը:
**Ինքնանկար:
**Իսկ Հրանտ Մաթևոսյանն ասաց...
**Լեզվի պոեզիան:
**Կայանանք մշակութապես:
**Հայրենիքի իրական բովանդակությունը:
**Հիշողության մեջ ես՝ ուրեմն վառվում ես:
**Հրանտ Մաթևոսյանը կորցրել է ծաղուղու վերջում գիրք կարդացող աղջկան և չի կարողանում ձերբազատվել 88-ի աղմուկից:
**Ճիշտ, կոպիտ, ճշմարիտ, շիտակ պիտի լինես...
**Մարդ, որ անվանում է ժամանակը:
**Մենք բոլորս անկրկնելի ենք:
**Մենք մանկությունից երգել ենք ուրիշի ձայնով:
**Մեր նախնին հիմա մենք ենք:
**Մի ուրացեք ձեր եղբորը:
**Մշակույթը ապրելու կերպ է, ոչ թե կյանքի զարդարանք:
**Վարդան Մամիկոնյան, որ գոյում է մեր իսկ մարմնից:
*Նանա իշխանուհու կամուրջը, Երևան, 2006. Օգոստոս
**Թռուցիկ համբույրներս...:
**[http://hrantmatevossian.org/hy/works/id/caxracuneri_mer_tohmy#tabcontent Ծաղրածուների մեր տոհմը:]
**Նանա իշխանուհու կամուրջը:

=Տե՛ս նաև=
*Ով ով է.հայեր (կենսագրական հանրագիտարան: Երկու հատորով), ՀՀ խմբ. հանձնաժողով՝ Հ. Մ. Այվազյան (գլխ. խմբագիր) և ուրիշներ, Երևան, Հայկական հանրագիտարան հրատ., Հ.2, Ճաղարյան-Ֆրիկ, 2007:

=Հրանտ Մաթևոսյանի մասին=
*Андрей Битов
Я услышал о резне от своего друга – писателя Гранта Матевосяна, он объяснял мне все очень хорошо... но я ничего не понимал. Начал понимать через несколько лет, когда приехал к нему в Армению и заглянул в такую полузапрещенную книгу материалов о резне... Что меня тогда потрясло? Что ошеломило? Для размышлений, для анализа не оставалось места. Это была Книга. Самое большое, что меня поражает – когда человек ли, целый народ поднимают свою скорбь и свое достоинство до масштабов великой книги.История замалчивания скорби и достоинства с первого и до сегодняшнего дня продолжается, так или иначе.
*Յու. Կարաբչիևսկի
... Однажды мне позвонила приятельница из Киева и, минуя вопрос о здоровье детей, сходу сказала так:
— Я должна тебе сообщить, что в нашей стране, в наше время живет великий писатель, и ты наверняка о нем даже не знаешь.
— Знаю, — ответил я, почти не задумавшись, и назвал ей имя.
Она разочарованно подтвердила. И хотя я тоже узнал недавно, а прочел и вовсе месяца два назад, но добавил с важностью:
— Как же, как же не знать! — И повторил окончательно и с удовольствием. — Знаю — ГРАНТ МАТЕВОСЯН!...
*Սերգեյ Դովլաթով
....
— Իսկ հիմա, հայաստանյան իրադարձությունների հետ կապված, ձեր հայկական արյունն իրեն զգացնել տալի՞ս է...
— Ես գիտեմ, որ ոմանց համար սա ահավոր խայտառակություն է, բայց երբեք զգացողություն չեմ ունեցել, որ ես ինչ-որ ազգության եմ պատկանում: Ես չեմ խոսում հայերեն: Մյուս կողմից, եբրայերեն ես նույնպես չեմ խոսում, հրեական միջավայրում ես ինձ յուրային չեմ զգում: Ու միչև վերջերս ես հայերի դժբախտություններին նայում էի, ինչպես կնայեի ցանկացած այլ ազգերի՝ հնդիկների, չինացիների դժբախտություններին... Բայց վերջերս, մի գրական կոնֆերանսի ժամանակ ես ծանոթացա Հրանտ Մաթևոսյանի հետ: Նա ինձ բոլորովին նման չէ, նա իսկական հայ է, խելագարվում է այն ամենից, ինչ կատարվում է հայրենիքում: Նա այնքան ամաչկոտ, անկեղծ, բարի, հրեշտականման մարդ է, որ նրա հետ ընկերանալով, սկսեցի նայել այսպես ասած նրա աչքերով: Երբ կարդում եմ հայաստանյան իրադարձությունների մասին, ես պատկերացնում եմ, թե ինչ է զգում Մաթևոսյանը: Այ ասպես՝ նրա հանդեպ տածած սիրո միջոցով, իմ մեջ ինչ-որ հայկական զգացմունքներ առաջացան...
*Անդրեյ Բիտով
....Ես չգիտեմ մի ուրիշ մարդու, որ այդքան պատկաներ իր տեղին՝ իր ծծնդավայրին։ Ըստ իս՝ նա միշտ ամաչում էր, որ լքել է ծննդավայրը. սկզբում ամաչում էր, որ տեղափոխվել էր Երևան, ամաչում էր, որ հայտնվել էր Մոսկվայում... Ու միայն աշխատասենյակի ճգնակեցությունն էր, ուր նրա առջև ճերմակ թուղթն էր։ Այդ ճերմակ թուղթն այն տեղն էր, որը նա երբեք չլքեց...»
*Վիլյամ Սարոյան հատաված հեռուստաելույթից
Այստեղ դուք ունիք մեկը, որ մեծ անձնավորություն է համաշխարհային գրականության մեջ: Ան Հրանտ Մատթէոսյանն է: Որևէ ազգի մեջ իրմե լավ պատմություն գրող չկա: Անոր գրությունները խորունկ ձևով ցույց կուտան հայոց մասնակցություն մարդկության պատմության: Ուրիշ ազգության մեջ ուրիշ գրող Հրանտ Մատթէոսյանի պես չի կրնար գրել: Ես կարդացած եմ իր գործերը թարգմանությամբ: Ինքը հայության մասին կգրե, և այդ հայությունը այնքան ճիշտ է, որ ես կզարմանամ, կուրախանամ և հպարտ կզգամ: Շատ գրողներ, բանաստեղծներ ունիք, բայց պետք է ներեք ինձի, եթե ըսեմ, որ ան ուժը, որ անհրաժեշտ է, հսկայակա՜ն, Հրանտ Մատթէոսյանի մեջ է: Եվ կուրախանամ, որովհետև ազգ մը, պիտի ընդունիք աս, աշխարհին կճանչցվի իր արվեստով: Եվ որ արվեստը այդքան ահագին ըլլա, օտարին միտքին մեջ ազգն ալ կմեծնա:

[[Category:Գրողներ]] [[Category:Արձակագիրներ]] [[Category:Սցենարիստներ]]

Մուրացան

2017-03-18T19:06:36Z

Aaltunyan: /* Տե՛ս նաև */

{{Person
| name-am = Մուրացան
| name-am-aliases = Տեր-Հովհաննիսյան Գրիգոր
| name-ru = Мурацан
| name-ru-aliases = Тер-Ованисян Григор
| name-lat =
| name-en = Muratsan
| name-fr =
| image = Ph138625417726.JPG
| birth-date = 13.12.1854
| birth-place = Շուշի
| death-date = 30.08.1908
| death-place = Թիֆլիս
| description = Գրող, արձակագիր:
}}
=Կենսագրություն=
Ծնվել է 1854թ. դեկտեմբերի 13-ին Ղարաբաղի (այժմ՝ Լեռնային Ղարաբաղի Հանրապետություն) Շուշի քաղաքում:

==Կրթություն==
*1873թ. ավարտել է Շուշիի թեմական դպրոցը:

==Աշխատանքային գործունեություն==
*1875-1876թթ.՝ Խ․Ստեփանեի դպրոցում դասավանդել է հայոց լեզու:
*1878թ․ Թիֆլիսում աշխատել է որպես հաշվապահ։

==Այլ==
*Գրական ճանաչման է արժանացել «Ռուզան կամ հայրենասեր օրիորդ»(1881) պատմական դրամայով, որն առաջին անգամ հրատարակվել է 1900-ին, «Թատրոն» հանդեսում։

=Նկարներ=

<gallery>
Պատկեր: Muratsan1.jpg
Պատկեր: Image.jpg
Պատկեր: Muratsan.jpg
Պատկեր: Mouratsan_21.jpg
Պատկեր։ Image_4687.jpg| Մուրացանի կիսանդրին Երևանում՝ նրա անվան դպրոցի առջև։ Քանդակագործ՝ Արա Հարությունյան։
</gallery>

=Մատենագիտություն=
*«Հասան-Ջալալեան ազգի համառօտ տոհմագրութիւնը» 1880։
==Պատմավեպեր==
*«Գևորգ Մարզպետունի» 1896։
*«Անդրեաս երէց» 1897-1898։
==Վեպեր==
*«Իմ կաթոլիկ հարսնացուն» 1885։
*«Չհաս է» 1886։
*«Խորհրդավոր միանձնուհի» 1889։
==Վիպակ==
*Հայ բողոքականի ընտանիքը» 1882։
==Պատմվածքներ==
*«Հասարակաց որդեգիրը» 1884։
*«Հարուստները զուարճանում են» 1884։
*«Ի՞նչ լայնեղ է» 1885։
*«Անպատճառ իշխանուհի» 1886։
*«Տիկին Փիլարեանի վիշտը» 1897։
*«Պսակների բողոքը» 1899։
*«Հատուկ թղթակիցը» 1902։
*«Թե ինչու իմ ստորագրությունը չընդունեցին» 1902։
==Երկեր==
*«Լուսաւորութեան կենտրոնը» 1892։
*«Նոյի ագռավը» 1899։
*«Առաքեալը» 1899։

=Տե՛ս նաև=
*Ով ով է.հայեր (կենսագրական հանրագիտարան: Երկու հատորով), ՀՀ խմբ. հանձնաժողով՝ Հ. Մ. Այվազյան (գլխ. խմբագիր) և ուրիշներ, Երևան, Հայկական հանրագիտարան հրատ., Հ.2, Ճաղարյան-Ֆրիկ, 2007:
*Երկերի ժողովածու հատոր 1, Երևան 1961։
*Երկերի ժողովածու հատոր 2, երևան 1965։
*Պարտիզունի Վ․, Մուրացան, Երևան 1955։
*Տերտերյան Ա․, Մուրացան, Երևան 1971։
*Սատինյան Ս․, Մուրացան (տիպաբանությունը, էթիկան, պատմության փիլիսոփայությունը) Երևան 1976։

[[Category:Գրողներ]] [[Category:Արձակագիրներ]]

Մուրացան

2017-03-18T19:05:04Z

Aaltunyan: /* Երկեր */

{{Person
| name-am = Մուրացան
| name-am-aliases = Տեր-Հովհաննիսյան Գրիգոր
| name-ru = Мурацан
| name-ru-aliases = Тер-Ованисян Григор
| name-lat =
| name-en = Muratsan
| name-fr =
| image = Ph138625417726.JPG
| birth-date = 13.12.1854
| birth-place = Շուշի
| death-date = 30.08.1908
| death-place = Թիֆլիս
| description = Գրող, արձակագիր:
}}
=Կենսագրություն=
Ծնվել է 1854թ. դեկտեմբերի 13-ին Ղարաբաղի (այժմ՝ Լեռնային Ղարաբաղի Հանրապետություն) Շուշի քաղաքում:

==Կրթություն==
*1873թ. ավարտել է Շուշիի թեմական դպրոցը:

==Աշխատանքային գործունեություն==
*1875-1876թթ.՝ Խ․Ստեփանեի դպրոցում դասավանդել է հայոց լեզու:
*1878թ․ Թիֆլիսում աշխատել է որպես հաշվապահ։

==Այլ==
*Գրական ճանաչման է արժանացել «Ռուզան կամ հայրենասեր օրիորդ»(1881) պատմական դրամայով, որն առաջին անգամ հրատարակվել է 1900-ին, «Թատրոն» հանդեսում։

=Նկարներ=

<gallery>
Պատկեր: Muratsan1.jpg
Պատկեր: Image.jpg
Պատկեր: Muratsan.jpg
Պատկեր: Mouratsan_21.jpg
Պատկեր։ Image_4687.jpg| Մուրացանի կիսանդրին Երևանում՝ նրա անվան դպրոցի առջև։ Քանդակագործ՝ Արա Հարությունյան։
</gallery>

=Մատենագիտություն=
*«Հասան-Ջալալեան ազգի համառօտ տոհմագրութիւնը» 1880։
==Պատմավեպեր==
*«Գևորգ Մարզպետունի» 1896։
*«Անդրեաս երէց» 1897-1898։
==Վեպեր==
*«Իմ կաթոլիկ հարսնացուն» 1885։
*«Չհաս է» 1886։
*«Խորհրդավոր միանձնուհի» 1889։
==Վիպակ==
*Հայ բողոքականի ընտանիքը» 1882։
==Պատմվածքներ==
*«Հասարակաց որդեգիրը» 1884։
*«Հարուստները զուարճանում են» 1884։
*«Ի՞նչ լայնեղ է» 1885։
*«Անպատճառ իշխանուհի» 1886։
*«Տիկին Փիլարեանի վիշտը» 1897։
*«Պսակների բողոքը» 1899։
*«Հատուկ թղթակիցը» 1902։
*«Թե ինչու իմ ստորագրությունը չընդունեցին» 1902։
==Երկեր==
*«Լուսաւորութեան կենտրոնը» 1892։
*«Նոյի ագռավը» 1899։
*«Առաքեալը» 1899։

=Տե՛ս նաև=
*երկերի ժողովածու հատոր 1, Երևան 1961։
*երկերի ժողովածու հատոր 2, երևան 1965։
*Պարտիզունի Վ․, Մուրացան, Երևան 1955։
*Տերտերյան Ա․, Մուրացան, Երևան 1971։
*Սատինյան Ս․, Մուրացան (տիպաբանությունը, էթիկան, պատմության փիլիսոփայությունը) Երևան 1976։

[[Category:Գրողներ]] [[Category:Արձակագիրներ]]

Մուրացան

2017-03-18T19:04:19Z

Aaltunyan: /* Նկարներ */

{{Person
| name-am = Մուրացան
| name-am-aliases = Տեր-Հովհաննիսյան Գրիգոր
| name-ru = Мурацан
| name-ru-aliases = Тер-Ованисян Григор
| name-lat =
| name-en = Muratsan
| name-fr =
| image = Ph138625417726.JPG
| birth-date = 13.12.1854
| birth-place = Շուշի
| death-date = 30.08.1908
| death-place = Թիֆլիս
| description = Գրող, արձակագիր:
}}
=Կենսագրություն=
Ծնվել է 1854թ. դեկտեմբերի 13-ին Ղարաբաղի (այժմ՝ Լեռնային Ղարաբաղի Հանրապետություն) Շուշի քաղաքում:

==Կրթություն==
*1873թ. ավարտել է Շուշիի թեմական դպրոցը:

==Աշխատանքային գործունեություն==
*1875-1876թթ.՝ Խ․Ստեփանեի դպրոցում դասավանդել է հայոց լեզու:
*1878թ․ Թիֆլիսում աշխատել է որպես հաշվապահ։

==Այլ==
*Գրական ճանաչման է արժանացել «Ռուզան կամ հայրենասեր օրիորդ»(1881) պատմական դրամայով, որն առաջին անգամ հրատարակվել է 1900-ին, «Թատրոն» հանդեսում։

=Նկարներ=

<gallery>
Պատկեր: Muratsan1.jpg
Պատկեր: Image.jpg
Պատկեր: Muratsan.jpg
Պատկեր: Mouratsan_21.jpg
Պատկեր։ Image_4687.jpg| Մուրացանի կիսանդրին Երևանում՝ նրա անվան դպրոցի առջև։ Քանդակագործ՝ Արա Հարությունյան։
</gallery>

=Մատենագիտություն=
*«Հասան-Ջալալեան ազգի համառօտ տոհմագրութիւնը» 1880։
==Պատմավեպեր==
*«Գևորգ Մարզպետունի» 1896։
*«Անդրեաս երէց» 1897-1898։
==Վեպեր==
*«Իմ կաթոլիկ հարսնացուն» 1885։
*«Չհաս է» 1886։
*«Խորհրդավոր միանձնուհի» 1889։
==Վիպակ==
*Հայ բողոքականի ընտանիքը» 1882։
==Պատմվածքներ==
*«Հասարակաց որդեգիրը» 1884։
*«Հարուստները զուարճանում են» 1884։
*«Ի՞նչ լայնեղ է» 1885։
*«Անպատճառ իշխանուհի» 1886։
*«Տիկին Փիլարեանի վիշտը» 1897։
*«Պսակների բողոքը» 1899։
*«Հատուկ թղթակիցը» 1902։
*«Թե ինչու իմ ստորագրությունը չընդունեցին» 1902։
==Երկեր==
*«Լուսաւորութեան կենտրոնը» 1892։
*«Նոյի ագռավը» 1899։
«Առաքեալը» 1899։

=Տե՛ս նաև=
*երկերի ժողովածու հատոր 1, Երևան 1961։
*երկերի ժողովածու հատոր 2, երևան 1965։
*Պարտիզունի Վ․, Մուրացան, Երևան 1955։
*Տերտերյան Ա․, Մուրացան, Երևան 1971։
*Սատինյան Ս․, Մուրացան (տիպաբանությունը, էթիկան, պատմության փիլիսոփայությունը) Երևան 1976։

[[Category:Գրողներ]] [[Category:Արձակագիրներ]]

Մաթևոսյան Ռուբեն Մացակի

2017-03-17T20:38:57Z

Aaltunyan: Նոր էջ «{{Person | name-am = Մաթևոսյան Ռուբեն Մացակի | name-am-aliases = | name-ru = Матевосян Рубен Мацакович | name-ru-alia...»:

Պատկեր:Ruben matevosyan9.jpg

2017-03-17T19:38:59Z

Aaltunyan:

Պատկեր:Ruben matevosyan8.jpg

2017-03-17T19:38:33Z

Aaltunyan:

Պատկեր:Ruben matevosyan7.jpg

2017-03-17T19:38:09Z

Aaltunyan:

Պատկեր:Ruben matevosyan6.jpg

2017-03-17T19:37:28Z

Aaltunyan:

Պատկեր:Ruben matevosyan5.jpg

2017-03-17T19:36:59Z

Aaltunyan:

Պատկեր:Ruben matevosyan4.jpg

2017-03-17T19:36:36Z

Aaltunyan:

Պատկեր:Ruben matevosyan3.jpg

2017-03-17T19:35:54Z

Aaltunyan:

Պատկեր:Ruben matevosyan2.jpg

2017-03-17T19:35:27Z

Aaltunyan:

Պատկեր:Ruben matevosian.jpg

2017-03-17T19:34:00Z

Aaltunyan:

Պատկեր:Ruben matevosyan1.jpg

2017-03-17T19:14:18Z

Aaltunyan:

Պատկեր:Ruben matevosyan.jpg

2017-03-17T19:12:15Z

Aaltunyan:

Պատկեր:Ռուբեն մաթեւոսյան.jpg

2017-03-17T19:10:09Z

Aaltunyan:

Մաթևոսյան Հրանտ Իգնատի

2017-03-14T20:49:15Z

Aaltunyan:

{{Person
| name-am = Մաթևոսյան Հրանտ Իգնատի
| name-ru = Матевосян Грант Игнатиосович
| name-ru-aliases = Фамилия Имя Отчество2
| name-lat =
| name-en = Matevosyan Hrant
| name-fr =
| image = Hrant matevosyan.jpg
| birth-date = 12.02.1935
| birth-place = Ահնիձոր, ՀՀ
| death-date = 18.12.2002
| death-place = Երևան, ՀՀ
| description = Գրող, սցենարիստ, արձակագիր:
}}
=Կենսագրություն=
Ծնվել է 1935թ. փետրվարի 12-ին Հայաստանի Լոռվա մարզի Ահնիձոր գյուղում:

Մահացել է 2002թ. դեկտեմբերի 18-ին Հայաստանի Հանրապետության մայրաքաղաք Երևանում:

==Կրթություն==
*1962թթ. ավարտել է Երևանի մանկավարժական ինստիտուտի պատմա-լեզվաբանական ֆակուլտետը։
*1967թթ. ավարտել է Մոսկվայի բարձրագույն կինոսցենարական կուրսերը։
*1967թթ. ավարտել է Մոսկվայի բարձրագույն սցենարական դասընթացները:

==Աշխատանքային գործունեություն==
*1996-2001թթ.՝ Հայաստանի գրողների միության նախագահ:

==Ձեռքբերումներ==
*1967թ.` «Դրուժբա նարոդով» ամսագրի մրցանակ:
*1984թ.` Գրականության ՍՍՀՄ պետական և Հայաստանի նույնանուն մրցանակների դափնեկիր:
*1996թ.` Սուրբ Մեսրոպ Մաշտոցի շքանշանի ասպետ:

==Այլ==
*Ունի դուստր, որդի, առայժմ երեք աղջիկ թոռ:
*Հրանտ Մաթրոսյանի սցենարներով նկարահանվել են Մենք ենք - մեր սարերը, Աշնան արև, Տերը, Այս կանաչ - կարմիր աշխարհը կինոնկարները:
*2004թ. Հայաստանի գրողների միությունը սահմանել է Մաթևոսյանի անվան մրցանակ:
*Երևանում գործում է Հրանտ Մաթևոսյանի անվան թիվ 89 հիմնական դպրոցը:
*Մաթևոսյանի անունով Երևանում կոչվել է փողոց:

=Նկարներ=
<gallery>
Պատկեր: 11Матевосян Грант Игнатиосович.jpg
Պատկեր: 8Матевосян Грант Игнатиосович.jpg
Պատկեր: 17Матевосян Грант Игнатиосович.jpg
Պատկեր: 5Матевосян Грант Игнатиосович.jpg
Պատկեր: 20Матевосян Грант Игнатиосович.jpg
Պատկեր: Грант Матевосян93734.jpg
Պատկեր: Грантматевосян200008.jpg
Պատկեր: Грант Матевосян1551.jpg
Պատկեր: Матевосян Грант Игнатиосович926.jpg
Պատկեր: Матевосян_Грант_Игнатиосович739.jpg
Պատկեր: Матевосян_Грант_Игнатиосович635.jpg
Պատկեր: Матевосян_Грант_Игнатиосович319.jpg
Պատկեր: Матевосян_Грант_Игнатиосович745.jpg
</gallery>

=Գրքեր=
<gallery>
Պատկեր: Грант Матевосян3334.jpg
Պատկեր: Грант Матевосян3335.jpg
Պատկեր: 55Грант_Матевосян.jpg
Պատկեր: 56Грант_Матевосян.jpg
Պատկեր: 57Грант_Матевосян.jpg
</gallery>

=Հիշողություն=
<gallery>
Պատկեր: Памятник Гранту Матевосяну работы Саргиса Гарибяна на родине писателя.jpg
Պատկեր: Грант_Матевосян_открытка.jpg
Պատկեր: Матевосян_Грант_Игнатиосович491.jpg
</gallery>

=Տեսանյութեր=
*[https://www.youtube.com/watch?v=jRf02Z75KwQ Հրանտ Մաթևոսյան. աշխարհի մերկացած նյարդը:]
*[https://www.youtube.com/watch?v=w5tIi5lXIgo Աշնան արև:]
*[https://www.youtube.com/watch?v=xLlCchvnIac Հրանտ Մաթևոսյան. Խղճի ճարտարապետը:]
*[https://www.youtube.com/watch?v=aV9O64jdsoc 1998թ. Ռետրո PS. Հրանտ Մաթեւոսյան:]

=Մատենագիտություն=
*«Օգոստոս», Երևան,1967, Հայաստան
** [http://hrantmatevossian.org/hy/works/id/arjy#tabcontent Արջը:]
** [http://hrantmatevossian.org/hy/works/id/bernadzier#tabcontent Բեռնաձիեր:]
** [http://hrantmatevossian.org/hy/works/id/takhic#tabcontent Թախիծ:]
** [http://hrantmatevossian.org/hy/works/id/menq-enq-mer-sarery#tabcontent Մենք ենք մեր սարերը:]
** [http://hrantmatevossian.org/hy/works/id/miamit_patmutiun#tabcontent Միամիտ պատմություն:]
** [http://hrantmatevossian.org/hy/works/id/shnery#tabcontent Շները:]
*«Ծառերը», Երևան,1978, Սովետական գրող
** [http://hrantmatevossian.org/hy/works/id/ashnan-arev#tabcontent Աշնան արև:]
** [http://hrantmatevossian.org/hy/works/id/gomeshy#tabcontent Գոմեշը:]
** [http://hrantmatevossian.org/hy/works/id/khumhar#tabcontent Խումհար:]
** [http://hrantmatevossian.org/hy/works/id/tsarery#tabcontent Ծառերը:]
** [http://hrantmatevossian.org/hy/works/id/metsamor#tabcontent Մեծամոր:]
** [http://hrantmatevossian.org/hy/works/id/mesrop#tabcontent Մեսրոպ:]
** [http://hrantmatevossian.org/hy/works/id/skizby#tabcontent Սկիզբը:]
*«Մեր վազքը», Երևան,978,Սովետական գրող
** [http://hrantmatevossian.org/hy/works/id/Bac_erknqi_tak_hin_lerner#tabcontent Բաց երկնքի տակ հին լեռներ:]
** [http://hrantmatevossian.org/hy/works/id/Bac_erknqi_tak_hin_lerner#tabcontent Իմ գայլը:]
** [http://hrantmatevossian.org/hy/works/id/kanach-dashty#tabcontent Կանաչ դաշտը:]
** [http://hrantmatevossian.org/hy/works/id/Hacy#tabcontent Հացը:]
** [http://hrantmatevossian.org/hy/works/id/mer-vazqy#tabcontent Մեր վազքը:]
** [http://hrantmatevossian.org/hy/works/id/patizhy#tabcontent Պատիժը:]
*«Տերը», Երևան, 1983, Սովետական գրող
** [http://hrantmatevossian.org/hy/works/id/ays-kanach-karmir-ashkharhy#tabcontent Այս կանաչ կարմիր աշխարհը:]
** [http://hrantmatevossian.org/hy/works/id/ashnan_arev_scenar#tabcontent Աշնան արև:]
** [http://hrantmatevossian.org/hy/works/id/chezoq-goti#tabcontent Չեզոք գոտի (պիես):]
** [http://hrantmatevossian.org/hy/works/id/jaxacy#tabcontent Ջաղացը:]
** [http://hrantmatevossian.org/hy/works/id/tery#tabcontent Տերը:]
*«Երկեր», հատոր առաջին, Երևան, 1985, Սովետական գրող
**Բեռնաձիեր
**Գոմեշը
**Երկու խոսք ընթերցողիս
**Իմ գայլը
**Կանաչ դաշտը
**Մեծամոր
**Մենք ենք մեր սարերը
**Մեր վազքը
**Պատիժը
*«Երկեր» հատոր երկրորդ I Երևան | 1985 | Սովետական գրող
**Աշնան արև
**Խումհար
**Ծառերը
**Տաշքենդ
**Տերը
*«ՎԻՊԱԿՆԵՐ»,Երևան,1990,Նաիրի
** [http://hrantmatevossian.org/hy/works/id/i-skzbane-er-bann#tabcontent Ի սկզբանե էր բանն․․․]
** [http://hrantmatevossian.org/hy/works/id/tashkent#tabcontent Սպիտակ թղթի առջև:]
*«Սպիտակ թղթի առջև», Երևան, 2004, Հայագիտակ
**«Գիրք ճանապարհի»:
**«Եղիշե Չարենց. ԸՆՏՐԱՆԻ»:
**Ադամորդու պատվիրակը:
**Ահա Զահրատը:
**Ամենայն հայոց Թումանյանը:
**Ամենայն շնչավորի հանգրվանը:
**Ամենքիս և յուրաքանչյուրիս, բոլոր հայերիս:
**Այսպես կոչված գյուղագրության մասին:
**Այստեղ ապրել ենք մենք:
**Անդրանիկ Օզանյան:
**Անդրեյ Տարկովսկի:
**Անընդհատ, անվերջ վերադարձ:
**Աննկուն, հրաշալի Սարոյանը:
**Անվերջանալիորեն մեծ աշխարհ:
**Արվեստ նշանակում է ազգալյին:
**Բախտավորություն է աշխատել մի լեզվի մեջ, որ Չարենցն է արթնացրել:
**Բանաստեղծը:
**Բանի աշխարհը:
**Բեմի վրա և բեմից դուրս:
**Բոլորի առաջ, բաց մաքուր սիրտ:
**Գեղեցկություն ասված աստծու լույսը:
**Գեղեցկությունների պաշտպանը:
**Գերխիտ ժամանակի բանաստեղծը:
**Գիրք Թումանյանի մասին:
**Գնալու և հասնելու ճանապարհը:
**Գուրգեն Մահարի:
**Գրականությունը մասին չէ:
**Գրողի քաղաքացիությունը:
**Դեմք, որ դարձել է լեգենդ:
**Եզակի կառույց:
**Ես ես եմ:
**Ես, իմ հայրենիքը, իմ արվեստը:
**Եվ փառք իրեն ու իր սերնդին:
**Երանի այն զորագնդին, որի գլուխը ինքն էր:
**Երբ քունը փրկություն է թվում:
**Երկու խոսք:
**Երկու խոսք ընթերցողիս:
**Երկու խոսք Վասիլի Բելովի մասին:
**Երևանը հանգրվան է:
**Զորակցություն:
**Զորյանը:
**Ի ծնե ակադեմիկոս-գրականագետ:
**Ի սկզբանե էր բանն․․․
**Իջևան մեր բոլորիս ճանապարհին:
**Իր երկրի զավակը:
**Լավ չի, տղերք, շատ վատ է:
**Լինել:
**Լույս, որ անվանում ենք խիղճ:
**Խաղաղ բարի անձրև:
**Կամուրջ դեպի լեգենդների երկիրը:
**Կատարելություն:
**Հակոբ Մնձուրու աշխարհը:
**Հաղթանկը մեր անցյալի, ապագայի և համայն մարդկության առջև մեր առաքելությունն է:
**Համայն աշխարհի նահապետը:
**Համո Ոսկեբերան Սահյանը:
**Հայացք ժողովրդի ներսից:
**Հայացքը հայոց ապագային:
**Հայրենիք միշտ ունենալու ենք:
**Հանուն գեղարվեստական մտքի:
**Հավատավոր ջանք:
**Հարատևող համազգացում:
**Հենրիկ Մալյան:
**Հետնորդը և նախորդը:
**Հույս ունեմ, որ ժողովուրդը երկիրը ամայի չի թողնի:
**Հրանտ Թամրազյան:
**Ղողանջ՝ համազանգի արձագանքով:
**Ճշգրիտ բառերով ճշմարիտ պատմություններ:
**Մանուկ Մնացականյան:
**Մատենագիտական տեղեկանք («Սպիտակ թղթի առաջ»):
**Մարդասիրության մեծ առաքյալը:
**Մարո Մարգարյան:
**Մեզ սահմանադրություն է պետք ճանապարհ անցնելու և տեղ հասնելու համար:
**Մենք դեռ դարասկզբին ենք:
**Մեր պարտքը գրականությամբ:
**Մեր տան հավասար անդամը:
**Մեր տան տիրակալն ու մշակը:
**Մեր փրկիչն էլ, թշնամին էլ մեր մեջ են:
**Մեր քույրը, մեր թարգմանիչը, մեր բարեկամը:
**Մշտական հաշվետվություն ներկայի ու անցյալի մշակույթի առջև:
**Մուշեղ Գալշոյան:
**Նա ինքը Հայրենիքն էր:
**Նա իր կյանքը երգ դարձրեց:
**Նա կարողանում էր սիրել (Մինաս Ավետիսյան):
**Նա կոչված էր մտքեր հեղաբեկելու:
**Նա ստեղծել էր իր գեղարվեստական իրականությունը:
**Նրա ժխտումը վերաճում էր հաստատումի:
**Նրա կենարար շունչը:
**Նրանք՝ մեր մոր կանչի վրա զարթնածները:
**Ոչ ոք պիտի գիտենա, որ իր հետ չեմ:
**Պարույրը:
**Պիոն Հակոբյան:
**Սերո Խանզադյան:
**Սուրեն Աղաբաբյան:
**Սպասվող մարդ էր նա:
**Սպիտակ թղթի առջև:
**Ստեղծիչ ներկայություն:
**Ստեփան Զորյան:
**Ստիլիզացիայի մասին:
**Վազգեն առաջին:
**Վազգեն Սարգսյանին:
**Վազգենը:
**Վախթանգ Անանյան:
**Վաղը միմյանց վերքեր ենք լիզելու:
**Վերընթացի պահեր:
**Վիլյամ Սարոյան:
**Վիկտոր Համբարձումյան:
**Փոխհատուցենք հոգևոր արժեքներով:
*«Հատընտիր», հատոր առաջին, Երևան, 2005, Օգոստոս
**Ալխո:
**Աշնան արև:
**Գոմեշը:
**Թափանցիկ օր:
**Ի սկզբանե էր բանն․․․
**Խումհար:
**Ծառերը:
**Կայարան:
**Կանաչ դաշտը:
**Մեծամոր:
**Մենք ենք մեր սարերը:
**Նարինջ զամբիկը:
**Նժույգս, նժույգս:
**Պատիժը:
**Սկիզբը:
**Օգոստոս:
*«Հատընտիր», հատոր երկրորդ, Երևան,2005, Օգոստոս
**Այս կանաչ կարմիր աշխարհը:
**Այսպես կոչված գյուղագրության մասին:
**Այստեղ ապրել ենք մենք:
**Այսօր և այստեղ:
**Անընդհատ, անվերջ վերադարձ:
**Աննկուն, հրաշալի Սարոյանը:
**Աշխարհում բոլորիս տեղը Հայաստանն է ցույց տալիս:
**Բանի աշխարհը:
**Գնալու և հասնելու ճանապարհը:
**Գրականությունը մասին չէ:
**Գրողի մասնագիտական պատվախնդրությունը:
**Ես ես եմ:
**Ես, իմ հայրենիքը, իմ արվեստը:
**Երանի այն զորագնդին, որի գլուխը ինքն էր:
**Զորյանը:
**Էս ժողովրդի, էս կյանքի մարգարեն էի լինելու․․․ հիմա դառնալու եմ սև տարեգիր։ Կյանքը ինձնից առաջ ընկավ․․․:
**Ինքնանկար:
**Լույս, որ անվանում ենք խիղճ:
**Կատարելություն:
**Համո Ոսկեբերան Սահյանը:
**Հայրենիքի իրական բովանդակությունը:
**Ղողանջ՝ համազանգի արձագանքով:
**Ճիշտ, կոպիտ, ճշմարիտ, շիտակ պիտի լինես...
**Մենք բոլորս անկրկնելի ենք:
**Մի ուրացեք ձեր եղբորը:
**Նա ինքը Հայրենիքն էր:
**Նրանք՝ մեր մոր կանչի վրա զարթնածները:
**Չեզոք գոտի (պիես):
**Սպիտակ թղթի առջև:
**Ստիլիզացիայի մասին:
**Տաշքենդ:
**Տերը:
*«Ես ես եմ» Երևան, 2005, Ոսկան Երևանցի
**«... Որ էս երկիրը երկիր դառնա»:
**«Այսօր ես չեմ իշխում ժամանակի վրա»:
**«Գյուտի հրճվանք է պետք, ճանաչման հրաշք»:
**«Եվ դժվար է շարունակելը, և անհրաժեշտ է շարունակելը»:
**«Իմ Ծմակուտը մեծ աշխարհի մի մասն է»:
**«Ինքդ պիտի որոշես՝ Իշխանն ես, թե Ավետիքը»:
**«Լույսը բացվելու է»:
**«Ծմակուտը ես եմ...»:
**«Մեր գրականութեան բոլոր յաջողութիւնները ձուլուած են հայեցիութեան մաքուր ոսկուց եւ դա չի բախում այլ ազգերի հետ, քանի որ ինչքան հայեցիութիւն՝ այնքան մարդկայնութիւն»:
**«Մշակույթի պատասխանատվությունը աշխարհի ճակատագրի մեջ վիթխարի է»:
**«Պայքարի դեռ երկար ճանապարհ ունենք անցնելու»:
**«Քո ազատության սահմանները մինչև իմ ազատության սահմաններն են»:
**Այսքան երկարատև լռություն:
**Այսօր և այստեղ:
**Աշխարհի վերջը չէ:
**Աշխարհում բոլորիս տեղը Հայաստանն է ցույց տալիս:
**Գրական աշխարհի հրճվանքն ու հոգսերը:
**Գրականության բաց դարպասներ. պաշարված ժողովուրդ:
**Գրականության մարդկայնությունը:
**Գրականությունը դավանանք է:
**Գրականությունը նոր ժամանակներում:
**Գրողի մասնագիտական պատվախնդրությունը:
**Դիմանալ և դիմակայել է պետք:
**Դիմանկար:
**Եվ Հրանտ Մաթևոսյանն ասաց:
**Զրույցներ Հրանտ Մաթևոսյանի հետ:
**Էս ժողովրդի, էս կյանքի մարգարեն էի լինելու․․․ հիմա դառնալու եմ սև տարեգիր։ Կյանքը ինձնից առաջ ընկավ․․․
**Ժողովուրդը կգտնի ճշմարիտ ուղին:
**Ի սկզբանե սքանչելի է մարդը:
**Ինքնանկար:
**Իսկ Հրանտ Մաթևոսյանն ասաց...
**Լեզվի պոեզիան:
**Կայանանք մշակութապես:
**Հայրենիքի իրական բովանդակությունը:
**Հիշողության մեջ ես՝ ուրեմն վառվում ես:
**Հրանտ Մաթևոսյանը կորցրել է ծաղուղու վերջում գիրք կարդացող աղջկան և չի կարողանում ձերբազատվել 88-ի աղմուկից:
**Ճիշտ, կոպիտ, ճշմարիտ, շիտակ պիտի լինես...
**Մարդ, որ անվանում է ժամանակը:
**Մենք բոլորս անկրկնելի ենք:
**Մենք մանկությունից երգել ենք ուրիշի ձայնով:
**Մեր նախնին հիմա մենք ենք:
**Մի ուրացեք ձեր եղբորը:
**Մշակույթը ապրելու կերպ է, ոչ թե կյանքի զարդարանք:
**Վարդան Մամիկոնյան, որ գոյում է մեր իսկ մարմնից:
*«Նանա իշխանուհու կամուրջը», Երևան, 2006. Օգոստոս
**«Թռուցիկ համբույրներս...»:
**[http://hrantmatevossian.org/hy/works/id/caxracuneri_mer_tohmy#tabcontent Ծաղրածուների մեր տոհմը:]
**Նանա իշխանուհու կամուրջը:

=Տե՛ս նաև=
*Ով ով է.հայեր (կենսագրական հանրագիտարան: Երկու հատորով), ՀՀ խմբ. հանձնաժողով՝ Հ. Մ. Այվազյան (գլխ. խմբագիր) և ուրիշներ, Երևան, Հայկական հանրագիտարան հրատ., Հ.2, Ճաղարյան-Ֆրիկ, 2007:

=Հրանտ Մաթևոսյանի մասին=
*Андрей Битов
Я услышал о резне от своего друга – писателя Гранта Матевосяна, он объяснял мне все очень хорошо... но я ничего не понимал. Начал понимать через несколько лет, когда приехал к нему в Армению и заглянул в такую полузапрещенную книгу материалов о резне... Что меня тогда потрясло? Что ошеломило? Для размышлений, для анализа не оставалось места. Это была Книга. Самое большое, что меня поражает – когда человек ли, целый народ поднимают свою скорбь и свое достоинство до масштабов великой книги.История замалчивания скорби и достоинства с первого и до сегодняшнего дня продолжается, так или иначе.
*Յու. Կարաբչիևսկի
... Однажды мне позвонила приятельница из Киева и, минуя вопрос о здоровье детей, сходу сказала так:
— Я должна тебе сообщить, что в нашей стране, в наше время живет великий писатель, и ты наверняка о нем даже не знаешь.
— Знаю, — ответил я, почти не задумавшись, и назвал ей имя.
Она разочарованно подтвердила. И хотя я тоже узнал недавно, а прочел и вовсе месяца два назад, но добавил с важностью:
— Как же, как же не знать! — И повторил окончательно и с удовольствием. — Знаю — ГРАНТ МАТЕВОСЯН!...
*Սերգեյ Դովլաթով
....
— Իսկ հիմա, հայաստանյան իրադարձությունների հետ կապված, ձեր հայկական արյունն իրեն զգացնել տալի՞ս է...
— Ես գիտեմ, որ ոմանց համար սա ահավոր խայտառակություն է, բայց երբեք զգացողություն չեմ ունեցել, որ ես ինչ-որ ազգության եմ պատկանում: Ես չեմ խոսում հայերեն: Մյուս կողմից, եբրայերեն ես նույնպես չեմ խոսում, հրեական միջավայրում ես ինձ յուրային չեմ զգում: Ու միչև վերջերս ես հայերի դժբախտություններին նայում էի, ինչպես կնայեի ցանկացած այլ ազգերի՝ հնդիկների, չինացիների դժբախտություններին... Բայց վերջերս, մի գրական կոնֆերանսի ժամանակ ես ծանոթացա Հրանտ Մաթևոսյանի հետ: Նա ինձ բոլորովին նման չէ, նա իսկական հայ է, խելագարվում է այն ամենից, ինչ կատարվում է հայրենիքում: Նա այնքան ամաչկոտ, անկեղծ, բարի, հրեշտականման մարդ է, որ նրա հետ ընկերանալով, սկսեցի նայել այսպես ասած նրա աչքերով: Երբ կարդում եմ հայաստանյան իրադարձությունների մասին, ես պատկերացնում եմ, թե ինչ է զգում Մաթևոսյանը: Այ ասպես՝ նրա հանդեպ տածած սիրո միջոցով, իմ մեջ ինչ-որ հայկական զգացմունքներ առաջացան...
*Անդրեյ Բիտով
....Ես չգիտեմ մի ուրիշ մարդու, որ այդքան պատկաներ իր տեղին՝ իր ծծնդավայրին։ Ըստ իս՝ նա միշտ ամաչում էր, որ լքել է ծննդավայրը. սկզբում ամաչում էր, որ տեղափոխվել էր Երևան, ամաչում էր, որ հայտնվել էր Մոսկվայում... Ու միայն աշխատասենյակի ճգնակեցությունն էր, ուր նրա առջև ճերմակ թուղթն էր։ Այդ ճերմակ թուղթն այն տեղն էր, որը նա երբեք չլքեց...»
*Վիլյամ Սարոյան հատաված հեռուստաելույթից
Այստեղ դուք ունիք մեկը, որ մեծ անձնավորություն է համաշխարհային գրականության մեջ: Ան Հրանտ Մատթէոսյանն է: Որևէ ազգի մեջ իրմե լավ պատմություն գրող չկա: Անոր գրությունները խորունկ ձևով ցույց կուտան հայոց մասնակցություն մարդկության պատմության: Ուրիշ ազգության մեջ ուրիշ գրող Հրանտ Մատթէոսյանի պես չի կրնար գրել: Ես կարդացած եմ իր գործերը թարգմանությամբ: Ինքը հայության մասին կգրե, և այդ հայությունը այնքան ճիշտ է, որ ես կզարմանամ, կուրախանամ և հպարտ կզգամ: Շատ գրողներ, բանաստեղծներ ունիք, բայց պետք է ներեք ինձի, եթե ըսեմ, որ ան ուժը, որ անհրաժեշտ է, հսկայակա՜ն, Հրանտ Մատթէոսյանի մեջ է: Եվ կուրախանամ, որովհետև ազգ մը, պիտի ընդունիք աս, աշխարհին կճանչցվի իր արվեստով: Եվ որ արվեստը այդքան ահագին ըլլա, օտարին միտքին մեջ ազգն ալ կմեծնա:

[[Category:Գրողներ]] [[Category:Արձակագիրներ]] [[Category:Սցենարիստներ]]

Մաթևոսյան Հրանտ Իգնատի

2017-03-14T20:47:07Z

Aaltunyan: Նոր էջ «{{Person | name-am = Մաթևոսյան Հրանտ Իգնատի | name-ru = Матевосян Грант Игнатьевич | name-ru-aliases = Фамилия...»:

{{Person
| name-am = Մաթևոսյան Հրանտ Իգնատի
| name-ru = Матевосян Грант Игнатьевич
| name-ru-aliases = Фамилия Имя Отчество2
| name-lat =
| name-en = Matevosyan Hrant
| name-fr =
| image = Hrant matevosyan.jpg
| birth-date = 12.02.1935
| birth-place = Ահնիձոր, ՀՀ
| death-date = 18.12.2002
| death-place = Երևան, ՀՀ
| description = Գրող, սցենարիստ, արձակագիր:
}}
=Կենսագրություն=
Ծնվել է 1935թ. փետրվարի 12-ին Հայաստանի Լոռվա մարզի Ահնիձոր գյուղում:

Մահացել է 2002թ. դեկտեմբերի 18-ին Հայաստանի Հանրապետության մայրաքաղաք Երևանում:

==Կրթություն==
*1962թթ. ավարտել է Երևանի մանկավարժական ինստիտուտի պատմա-լեզվաբանական ֆակուլտետը։
*1967թթ. ավարտել է Մոսկվայի բարձրագույն կինոսցենարական կուրսերը։
*1967թթ. ավարտել է Մոսկվայի բարձրագույն սցենարական դասընթացները:

==Աշխատանքային գործունեություն==
*1996-2001թթ.՝ Հայաստանի գրողների միության նախագահ:

==Ձեռքբերումներ==
*1967թ.` «Դրուժբա նարոդով» ամսագրի մրցանակ:
*1984թ.` Գրականության ՍՍՀՄ պետական և Հայաստանի նույնանուն մրցանակների դափնեկիր:
*1996թ.` Սուրբ Մեսրոպ Մաշտոցի շքանշանի ասպետ:

==Այլ==
*Ունի դուստր, որդի, առայժմ երեք աղջիկ թոռ:
*Հրանտ Մաթրոսյանի սցենարներով նկարահանվել են Մենք ենք - մեր սարերը, Աշնան արև, Տերը, Այս կանաչ - կարմիր աշխարհը կինոնկարները:
*2004թ. Հայաստանի գրողների միությունը սահմանել է Մաթևոսյանի անվան մրցանակ:
*Երևանում գործում է Հրանտ Մաթևոսյանի անվան թիվ 89 հիմնական դպրոցը:
*Մաթևոսյանի անունով Երևանում կոչվել է փողոց:

=Նկարներ=
<gallery>
Պատկեր: 11Матевосян Грант Игнатиосович.jpg
Պատկեր: 8Матевосян Грант Игнатиосович.jpg
Պատկեր: 17Матевосян Грант Игнатиосович.jpg
Պատկեր: 5Матевосян Грант Игнатиосович.jpg
Պատկեր: 20Матевосян Грант Игнатиосович.jpg
Պատկեր: Грант Матевосян93734.jpg
Պատկեր: Грантматевосян200008.jpg
Պատկեր: Грант Матевосян1551.jpg
Պատկեր: Матевосян Грант Игнатиосович926.jpg
Պատկեր: Матевосян_Грант_Игнатиосович739.jpg
Պատկեր: Матевосян_Грант_Игнатиосович635.jpg
Պատկեր: Матевосян_Грант_Игнатиосович319.jpg
Պատկեր: Матевосян_Грант_Игнатиосович745.jpg
</gallery>

=Գրքեր=
<gallery>
Պատկեր: Грант Матевосян3334.jpg
Պատկեր: Грант Матевосян3335.jpg
Պատկեր: 55Грант_Матевосян.jpg
Պատկեր: 56Грант_Матевосян.jpg
Պատկեր: 57Грант_Матевосян.jpg
</gallery>

=Հիշողություն=
<gallery>
Պատկեր: Памятник Гранту Матевосяну работы Саргиса Гарибяна на родине писателя.jpg
Պատկեր: Грант_Матевосян_открытка.jpg
Պատկեր: Матевосян_Грант_Игнатиосович491.jpg
</gallery>

=Տեսանյութեր=
*[https://www.youtube.com/watch?v=jRf02Z75KwQ Հրանտ Մաթևոսյան. աշխարհի մերկացած նյարդը:]
*[https://www.youtube.com/watch?v=w5tIi5lXIgo Աշնան արև:]
*[https://www.youtube.com/watch?v=xLlCchvnIac Հրանտ Մաթևոսյան. Խղճի ճարտարապետը:]
*[https://www.youtube.com/watch?v=aV9O64jdsoc 1998թ. Ռետրո PS. Հրանտ Մաթեւոսյան:]

=Մատենագիտություն=
*«Օգոստոս», Երևան,1967, Հայաստան
** [http://hrantmatevossian.org/hy/works/id/arjy#tabcontent Արջը:]
** [http://hrantmatevossian.org/hy/works/id/bernadzier#tabcontent Բեռնաձիեր:]
** [http://hrantmatevossian.org/hy/works/id/takhic#tabcontent Թախիծ:]
** [http://hrantmatevossian.org/hy/works/id/menq-enq-mer-sarery#tabcontent Մենք ենք մեր սարերը:]
** [http://hrantmatevossian.org/hy/works/id/miamit_patmutiun#tabcontent Միամիտ պատմություն:]
** [http://hrantmatevossian.org/hy/works/id/shnery#tabcontent Շները:]
*«Ծառերը», Երևան,1978, Սովետական գրող
** [http://hrantmatevossian.org/hy/works/id/ashnan-arev#tabcontent Աշնան արև:]
** [http://hrantmatevossian.org/hy/works/id/gomeshy#tabcontent Գոմեշը:]
** [http://hrantmatevossian.org/hy/works/id/khumhar#tabcontent Խումհար:]
** [http://hrantmatevossian.org/hy/works/id/tsarery#tabcontent Ծառերը:]
** [http://hrantmatevossian.org/hy/works/id/metsamor#tabcontent Մեծամոր:]
** [http://hrantmatevossian.org/hy/works/id/mesrop#tabcontent Մեսրոպ:]
** [http://hrantmatevossian.org/hy/works/id/skizby#tabcontent Սկիզբը:]
*«Մեր վազքը», Երևան,978,Սովետական գրող
** [http://hrantmatevossian.org/hy/works/id/Bac_erknqi_tak_hin_lerner#tabcontent Բաց երկնքի տակ հին լեռներ:]
** [http://hrantmatevossian.org/hy/works/id/Bac_erknqi_tak_hin_lerner#tabcontent Իմ գայլը:]
** [http://hrantmatevossian.org/hy/works/id/kanach-dashty#tabcontent Կանաչ դաշտը:]
** [http://hrantmatevossian.org/hy/works/id/Hacy#tabcontent Հացը:]
** [http://hrantmatevossian.org/hy/works/id/mer-vazqy#tabcontent Մեր վազքը:]
** [http://hrantmatevossian.org/hy/works/id/patizhy#tabcontent Պատիժը:]
*«Տերը», Երևան, 1983, Սովետական գրող
** [http://hrantmatevossian.org/hy/works/id/ays-kanach-karmir-ashkharhy#tabcontent Այս կանաչ կարմիր աշխարհը:]
** [http://hrantmatevossian.org/hy/works/id/ashnan_arev_scenar#tabcontent Աշնան արև:]
** [http://hrantmatevossian.org/hy/works/id/chezoq-goti#tabcontent Չեզոք գոտի (պիես):]
** [http://hrantmatevossian.org/hy/works/id/jaxacy#tabcontent Ջաղացը:]
** [http://hrantmatevossian.org/hy/works/id/tery#tabcontent Տերը:]
*«Երկեր», հատոր առաջին, Երևան, 1985, Սովետական գրող
**Բեռնաձիեր
**Գոմեշը
**Երկու խոսք ընթերցողիս
**Իմ գայլը
**Կանաչ դաշտը
**Մեծամոր
**Մենք ենք մեր սարերը
**Մեր վազքը
**Պատիժը
*«Երկեր» հատոր երկրորդ I Երևան | 1985 | Սովետական գրող
**Աշնան արև
**Խումհար
**Ծառերը
**Տաշքենդ
**Տերը
*«ՎԻՊԱԿՆԵՐ»,Երևան,1990,Նաիրի
** [http://hrantmatevossian.org/hy/works/id/i-skzbane-er-bann#tabcontent Ի սկզբանե էր բանն․․․]
** [http://hrantmatevossian.org/hy/works/id/tashkent#tabcontent Սպիտակ թղթի առջև:]
*«Սպիտակ թղթի առջև», Երևան, 2004, Հայագիտակ
**«Գիրք ճանապարհի»:
**«Եղիշե Չարենց. ԸՆՏՐԱՆԻ»:
**Ադամորդու պատվիրակը:
**Ահա Զահրատը:
**Ամենայն հայոց Թումանյանը:
**Ամենայն շնչավորի հանգրվանը:
**Ամենքիս և յուրաքանչյուրիս, բոլոր հայերիս:
**Այսպես կոչված գյուղագրության մասին:
**Այստեղ ապրել ենք մենք:
**Անդրանիկ Օզանյան:
**Անդրեյ Տարկովսկի:
**Անընդհատ, անվերջ վերադարձ:
**Աննկուն, հրաշալի Սարոյանը:
**Անվերջանալիորեն մեծ աշխարհ:
**Արվեստ նշանակում է ազգալյին:
**Բախտավորություն է աշխատել մի լեզվի մեջ, որ Չարենցն է արթնացրել:
**Բանաստեղծը:
**Բանի աշխարհը:
**Բեմի վրա և բեմից դուրս:
**Բոլորի առաջ, բաց մաքուր սիրտ:
**Գեղեցկություն ասված աստծու լույսը:
**Գեղեցկությունների պաշտպանը:
**Գերխիտ ժամանակի բանաստեղծը:
**Գիրք Թումանյանի մասին:
**Գնալու և հասնելու ճանապարհը:
**Գուրգեն Մահարի:
**Գրականությունը մասին չէ:
**Գրողի քաղաքացիությունը:
**Դեմք, որ դարձել է լեգենդ:
**Եզակի կառույց:
**Ես ես եմ:
**Ես, իմ հայրենիքը, իմ արվեստը:
**Եվ փառք իրեն ու իր սերնդին:
**Երանի այն զորագնդին, որի գլուխը ինքն էր:
**Երբ քունը փրկություն է թվում:
**Երկու խոսք:
**Երկու խոսք ընթերցողիս:
**Երկու խոսք Վասիլի Բելովի մասին:
**Երևանը հանգրվան է:
**Զորակցություն:
**Զորյանը:
**Ի ծնե ակադեմիկոս-գրականագետ:
**Ի սկզբանե էր բանն․․․
**Իջևան մեր բոլորիս ճանապարհին:
**Իր երկրի զավակը:
**Լավ չի, տղերք, շատ վատ է:
**Լինել:
**Լույս, որ անվանում ենք խիղճ:
**Խաղաղ բարի անձրև:
**Կամուրջ դեպի լեգենդների երկիրը:
**Կատարելություն:
**Հակոբ Մնձուրու աշխարհը:
**Հաղթանկը մեր անցյալի, ապագայի և համայն մարդկության առջև մեր առաքելությունն է:
**Համայն աշխարհի նահապետը:
**Համո Ոսկեբերան Սահյանը:
**Հայացք ժողովրդի ներսից:
**Հայացքը հայոց ապագային:
**Հայրենիք միշտ ունենալու ենք:
**Հանուն գեղարվեստական մտքի:
**Հավատավոր ջանք:
**Հարատևող համազգացում:
**Հենրիկ Մալյան:
**Հետնորդը և նախորդը:
**Հույս ունեմ, որ ժողովուրդը երկիրը ամայի չի թողնի:
**Հրանտ Թամրազյան:
**Ղողանջ՝ համազանգի արձագանքով:
**Ճշգրիտ բառերով ճշմարիտ պատմություններ:
**Մանուկ Մնացականյան:
**Մատենագիտական տեղեկանք («Սպիտակ թղթի առաջ»):
**Մարդասիրության մեծ առաքյալը:
**Մարո Մարգարյան:
**Մեզ սահմանադրություն է պետք ճանապարհ անցնելու և տեղ հասնելու համար:
**Մենք դեռ դարասկզբին ենք:
**Մեր պարտքը գրականությամբ:
**Մեր տան հավասար անդամը:
**Մեր տան տիրակալն ու մշակը:
**Մեր փրկիչն էլ, թշնամին էլ մեր մեջ են:
**Մեր քույրը, մեր թարգմանիչը, մեր բարեկամը:
**Մշտական հաշվետվություն ներկայի ու անցյալի մշակույթի առջև:
**Մուշեղ Գալշոյան:
**Նա ինքը Հայրենիքն էր:
**Նա իր կյանքը երգ դարձրեց:
**Նա կարողանում էր սիրել (Մինաս Ավետիսյան):
**Նա կոչված էր մտքեր հեղաբեկելու:
**Նա ստեղծել էր իր գեղարվեստական իրականությունը:
**Նրա ժխտումը վերաճում էր հաստատումի:
**Նրա կենարար շունչը:
**Նրանք՝ մեր մոր կանչի վրա զարթնածները:
**Ոչ ոք պիտի գիտենա, որ իր հետ չեմ:
**Պարույրը:
**Պիոն Հակոբյան:
**Սերո Խանզադյան:
**Սուրեն Աղաբաբյան:
**Սպասվող մարդ էր նա:
**Սպիտակ թղթի առջև:
**Ստեղծիչ ներկայություն:
**Ստեփան Զորյան:
**Ստիլիզացիայի մասին:
**Վազգեն առաջին:
**Վազգեն Սարգսյանին:
**Վազգենը:
**Վախթանգ Անանյան:
**Վաղը միմյանց վերքեր ենք լիզելու:
**Վերընթացի պահեր:
**Վիլյամ Սարոյան:
**Վիկտոր Համբարձումյան:
**Փոխհատուցենք հոգևոր արժեքներով:
*«Հատընտիր», հատոր առաջին, Երևան, 2005, Օգոստոս
**Ալխո:
**Աշնան արև:
**Գոմեշը:
**Թափանցիկ օր:
**Ի սկզբանե էր բանն․․․
**Խումհար:
**Ծառերը:
**Կայարան:
**Կանաչ դաշտը:
**Մեծամոր:
**Մենք ենք մեր սարերը:
**Նարինջ զամբիկը:
**Նժույգս, նժույգս:
**Պատիժը:
**Սկիզբը:
**Օգոստոս:
*«Հատընտիր», հատոր երկրորդ, Երևան,2005, Օգոստոս
**Այս կանաչ կարմիր աշխարհը:
**Այսպես կոչված գյուղագրության մասին:
**Այստեղ ապրել ենք մենք:
**Այսօր և այստեղ:
**Անընդհատ, անվերջ վերադարձ:
**Աննկուն, հրաշալի Սարոյանը:
**Աշխարհում բոլորիս տեղը Հայաստանն է ցույց տալիս:
**Բանի աշխարհը:
**Գնալու և հասնելու ճանապարհը:
**Գրականությունը մասին չէ:
**Գրողի մասնագիտական պատվախնդրությունը:
**Ես ես եմ:
**Ես, իմ հայրենիքը, իմ արվեստը:
**Երանի այն զորագնդին, որի գլուխը ինքն էր:
**Զորյանը:
**Էս ժողովրդի, էս կյանքի մարգարեն էի լինելու․․․ հիմա դառնալու եմ սև տարեգիր։ Կյանքը ինձնից առաջ ընկավ․․․:
**Ինքնանկար:
**Լույս, որ անվանում ենք խիղճ:
**Կատարելություն:
**Համո Ոսկեբերան Սահյանը:
**Հայրենիքի իրական բովանդակությունը:
**Ղողանջ՝ համազանգի արձագանքով:
**Ճիշտ, կոպիտ, ճշմարիտ, շիտակ պիտի լինես...
**Մենք բոլորս անկրկնելի ենք:
**Մի ուրացեք ձեր եղբորը:
**Նա ինքը Հայրենիքն էր:
**Նրանք՝ մեր մոր կանչի վրա զարթնածները:
**Չեզոք գոտի (պիես):
**Սպիտակ թղթի առջև:
**Ստիլիզացիայի մասին:
**Տաշքենդ:
**Տերը:
*«Ես ես եմ» Երևան, 2005, Ոսկան Երևանցի
**«... Որ էս երկիրը երկիր դառնա»:
**«Այսօր ես չեմ իշխում ժամանակի վրա»:
**«Գյուտի հրճվանք է պետք, ճանաչման հրաշք»:
**«Եվ դժվար է շարունակելը, և անհրաժեշտ է շարունակելը»:
**«Իմ Ծմակուտը մեծ աշխարհի մի մասն է»:
**«Ինքդ պիտի որոշես՝ Իշխանն ես, թե Ավետիքը»:
**«Լույսը բացվելու է»:
**«Ծմակուտը ես եմ...»:
**«Մեր գրականութեան բոլոր յաջողութիւնները ձուլուած են հայեցիութեան մաքուր ոսկուց եւ դա չի բախում այլ ազգերի հետ, քանի որ ինչքան հայեցիութիւն՝ այնքան մարդկայնութիւն»:
**«Մշակույթի պատասխանատվությունը աշխարհի ճակատագրի մեջ վիթխարի է»:
**«Պայքարի դեռ երկար ճանապարհ ունենք անցնելու»:
**«Քո ազատության սահմանները մինչև իմ ազատության սահմաններն են»:
**Այսքան երկարատև լռություն:
**Այսօր և այստեղ:
**Աշխարհի վերջը չէ:
**Աշխարհում բոլորիս տեղը Հայաստանն է ցույց տալիս:
**Գրական աշխարհի հրճվանքն ու հոգսերը:
**Գրականության բաց դարպասներ. պաշարված ժողովուրդ:
**Գրականության մարդկայնությունը:
**Գրականությունը դավանանք է:
**Գրականությունը նոր ժամանակներում:
**Գրողի մասնագիտական պատվախնդրությունը:
**Դիմանալ և դիմակայել է պետք:
**Դիմանկար:
**Եվ Հրանտ Մաթևոսյանն ասաց:
**Զրույցներ Հրանտ Մաթևոսյանի հետ:
**Էս ժողովրդի, էս կյանքի մարգարեն էի լինելու․․․ հիմա դառնալու եմ սև տարեգիր։ Կյանքը ինձնից առաջ ընկավ․․․
**Ժողովուրդը կգտնի ճշմարիտ ուղին:
**Ի սկզբանե սքանչելի է մարդը:
**Ինքնանկար:
**Իսկ Հրանտ Մաթևոսյանն ասաց...
**Լեզվի պոեզիան:
**Կայանանք մշակութապես:
**Հայրենիքի իրական բովանդակությունը:
**Հիշողության մեջ ես՝ ուրեմն վառվում ես:
**Հրանտ Մաթևոսյանը կորցրել է ծաղուղու վերջում գիրք կարդացող աղջկան և չի կարողանում ձերբազատվել 88-ի աղմուկից:
**Ճիշտ, կոպիտ, ճշմարիտ, շիտակ պիտի լինես...
**Մարդ, որ անվանում է ժամանակը:
**Մենք բոլորս անկրկնելի ենք:
**Մենք մանկությունից երգել ենք ուրիշի ձայնով:
**Մեր նախնին հիմա մենք ենք:
**Մի ուրացեք ձեր եղբորը:
**Մշակույթը ապրելու կերպ է, ոչ թե կյանքի զարդարանք:
**Վարդան Մամիկոնյան, որ գոյում է մեր իսկ մարմնից:
*«Նանա իշխանուհու կամուրջը», Երևան, 2006. Օգոստոս
**«Թռուցիկ համբույրներս...»:
**[http://hrantmatevossian.org/hy/works/id/caxracuneri_mer_tohmy#tabcontent Ծաղրածուների մեր տոհմը:]
**Նանա իշխանուհու կամուրջը:

=Տե՛ս նաև=
*Ով ով է.հայեր (կենսագրական հանրագիտարան: Երկու հատորով), ՀՀ խմբ. հանձնաժողով՝ Հ. Մ. Այվազյան (գլխ. խմբագիր) և ուրիշներ, Երևան, Հայկական հանրագիտարան հրատ., Հ.2, Ճաղարյան-Ֆրիկ, 2007:

=Հրանտ Մաթևոսյանի մասին=
*Андрей Битов
Я услышал о резне от своего друга – писателя Гранта Матевосяна, он объяснял мне все очень хорошо... но я ничего не понимал. Начал понимать через несколько лет, когда приехал к нему в Армению и заглянул в такую полузапрещенную книгу материалов о резне... Что меня тогда потрясло? Что ошеломило? Для размышлений, для анализа не оставалось места. Это была Книга. Самое большое, что меня поражает – когда человек ли, целый народ поднимают свою скорбь и свое достоинство до масштабов великой книги.История замалчивания скорби и достоинства с первого и до сегодняшнего дня продолжается, так или иначе.
*Յու. Կարաբչիևսկի
... Однажды мне позвонила приятельница из Киева и, минуя вопрос о здоровье детей, сходу сказала так:
— Я должна тебе сообщить, что в нашей стране, в наше время живет великий писатель, и ты наверняка о нем даже не знаешь.
— Знаю, — ответил я, почти не задумавшись, и назвал ей имя.
Она разочарованно подтвердила. И хотя я тоже узнал недавно, а прочел и вовсе месяца два назад, но добавил с важностью:
— Как же, как же не знать! — И повторил окончательно и с удовольствием. — Знаю — ГРАНТ МАТЕВОСЯН!...
*Սերգեյ Դովլաթով
....
— Իսկ հիմա, հայաստանյան իրադարձությունների հետ կապված, ձեր հայկական արյունն իրեն զգացնել տալի՞ս է...
— Ես գիտեմ, որ ոմանց համար սա ահավոր խայտառակություն է, բայց երբեք զգացողություն չեմ ունեցել, որ ես ինչ-որ ազգության եմ պատկանում: Ես չեմ խոսում հայերեն: Մյուս կողմից, եբրայերեն ես նույնպես չեմ խոսում, հրեական միջավայրում ես ինձ յուրային չեմ զգում: Ու միչև վերջերս ես հայերի դժբախտություններին նայում էի, ինչպես կնայեի ցանկացած այլ ազգերի՝ հնդիկների, չինացիների դժբախտություններին... Բայց վերջերս, մի գրական կոնֆերանսի ժամանակ ես ծանոթացա Հրանտ Մաթևոսյանի հետ: Նա ինձ բոլորովին նման չէ, նա իսկական հայ է, խելագարվում է այն ամենից, ինչ կատարվում է հայրենիքում: Նա այնքան ամաչկոտ, անկեղծ, բարի, հրեշտականման մարդ է, որ նրա հետ ընկերանալով, սկսեցի նայել այսպես ասած նրա աչքերով: Երբ կարդում եմ հայաստանյան իրադարձությունների մասին, ես պատկերացնում եմ, թե ինչ է զգում Մաթևոսյանը: Այ ասպես՝ նրա հանդեպ տածած սիրո միջոցով, իմ մեջ ինչ-որ հայկական զգացմունքներ առաջացան...
*Անդրեյ Բիտով
....Ես չգիտեմ մի ուրիշ մարդու, որ այդքան պատկաներ իր տեղին՝ իր ծծնդավայրին։ Ըստ իս՝ նա միշտ ամաչում էր, որ լքել է ծննդավայրը. սկզբում ամաչում էր, որ տեղափոխվել էր Երևան, ամաչում էր, որ հայտնվել էր Մոսկվայում... Ու միայն աշխատասենյակի ճգնակեցությունն էր, ուր նրա առջև ճերմակ թուղթն էր։ Այդ ճերմակ թուղթն այն տեղն էր, որը նա երբեք չլքեց...»
*Վիլյամ Սարոյան հատաված հեռուստաելույթից
Այստեղ դուք ունիք մեկը, որ մեծ անձնավորություն է համաշխարհային գրականության մեջ: Ան Հրանտ Մատթէոսյանն է: Որևէ ազգի մեջ իրմե լավ պատմություն գրող չկա: Անոր գրությունները խորունկ ձևով ցույց կուտան հայոց մասնակցություն մարդկության պատմության: Ուրիշ ազգության մեջ ուրիշ գրող Հրանտ Մատթէոսյանի պես չի կրնար գրել: Ես կարդացած եմ իր գործերը թարգմանությամբ: Ինքը հայության մասին կգրե, և այդ հայությունը այնքան ճիշտ է, որ ես կզարմանամ, կուրախանամ և հպարտ կզգամ: Շատ գրողներ, բանաստեղծներ ունիք, բայց պետք է ներեք ինձի, եթե ըսեմ, որ ան ուժը, որ անհրաժեշտ է, հսկայակա՜ն, Հրանտ Մատթէոսյանի մեջ է: Եվ կուրախանամ, որովհետև ազգ մը, պիտի ընդունիք աս, աշխարհին կճանչցվի իր արվեստով: Եվ որ արվեստը այդքան ահագին ըլլա, օտարին միտքին մեջ ազգն ալ կմեծնա:

[[Category:Գրողներ]] [[Category:Արձակագիրներ]] [[Category:Սցենարիստներ]]

Պատկեր:Hrant matevosyan.jpg

2017-03-14T19:23:10Z

Aaltunyan: Aaltunyan uploaded a new version of Պատկեր:Hrant matevosyan.jpg

Պատկեր:Hrant matevosyan.jpg

2017-03-14T19:16:31Z

Aaltunyan:

Մարտիրոսյան Հարություն

2017-03-14T18:49:55Z

Aaltunyan:

{{Person
| name-am = Մարտիրոսյան Հարություն Արտաշեսի
| name-am-aliases = Մարտիրոսյան Հարություն
| name-ru = Мартиросян Aрутюн Арташесович
| name-ru-aliases = Фамилия Имя Отчество2
| name-lat =
| name-en = Martirosyan Harutyun
| name-fr =
| image =
| birth-date = 01.05.1921
| birth-place = Ալեքսանդրապոլ, Հայկական ԽՍՀ
| death-date = 28.07.1977
| death-place = Երևան, Հայկական ԽՍՀ
| description = Պատմաբան, հնագետ:
}}

=Կենսագրություն=
Ծնվել է 1921թ. մայիսի 5-ին Հայկական ԽՍՀ Ալեքսանդրապոլ քաղաքում:

Մահացել է 1977թ. հուլիսի 28-ին Հայկական ԽՍՀ մայրաքաղաք Երևանում:

==Կրթություն==
*1938-1941թթ. սովորել է ԵՊՀ Պատմության ֆակուլտետում:
*1948թ` ասպիրանտուրա Լենինգրադում

==Աշխատանքային գործունեություն==
*1947-1958թթ.` Կարմիր բլուրի պեղումների մասնակից:
*1950թ.` Գոլովինոյի պեղումների մասնակից:
*1952թ.` Գառնու պեղումների մասնակից:
*1956թ.` Գեղարոտի պեղումների մասնակից:
*1957թ.` Նոր Արեշի պեղումների մասնակից:
*1960թ.՝ Գեղամա լեռների ժայռապատկերների ուսումնասիրության աշխատանքների ղեկավար:
*1962-1977թթ.` Արմավիրում պեղումների մասնակից:
**1962թ.՝ Արգիշտիխինիլի քաղաքի պեղումների ղեկավար:

==Ձեռքբերումներ==
*1965թ.՝ պատմական գիտությունների դոկտոր:
*1966թ.` պատմական գիտությունների պրոֆեսոր:

==Այլ==
*Աշխատությունները վերաբերում են Հայկական լեռնաշխարհի և Այսրկովկասի հնագույն մշակույթին, Վանի թագավորության պատմությանը, ինչպես նաև հնագույն դարաշրջանների ժամանակագրության գիտական պառբերականացման ր Հին Արևելքի ժողովուրդներիկ հետ Հայկական լեռնաշխարհի ու Կովկասի հնագույն ցեղերի փոխհարաբերություններին:
*Հարություն Մարտիրոսյանը 1951 թ. պաշտպանել է «Անդկովկասի մշակույթը մ. թ. ա. 7-6-րդ դդ.» թեմայով թեկնածուական դիսերտացիան, իսկ 1965 թ. «Հայաստանը բրոնզի և վաղ երկաթի դարաշրջանում» թեմայով դոկտորական դիսերտացիան` սովետական ականավոր հնագետ ակադեմիկոս Բ. Բ. Պիոտրովսկու ղեկավարությամբ:

=Մատենագիտություն=
*Мартросян А. А.,Раскопки в Головино, Ереван, 1954.
*Мартиросян А. А.,Город Тейшебаини, Ереван, 1961.
*Мартиросян А. А.,Армения в эпоху бронзы и раннего железа, Ереван, 1964.
*Ուշ բրոնզեդարյան բնակայավայրեր և դամբարանադաշտեր, Երևան, 1969 (Հայաստանի հնագիտական հուշարձանները հ. 2, պր. 2):
*Մարտիրոսյան Հ. Ա.,Քարի դարից Ուրարտու, Երևան, 1971:
*[http://www.armenianarchaeology.am/images/menus/53/6-Jayrapatkerner.pdf Մարտիրոսյան Հ. Ա., Իսրայելյան Հ. Ռ., Հայաստանի հնագիտական հուշարձանները, Երևան, 1971:]
*Հայաստանի նախնադարյան նշանագրերը և նրանց ուրարտահայկական կրկնակները, Երևան, 1973:
*Мартиросян А. А.,Аргиштихинили, Ереван, 1974.
*Մարտիրոսյան Հ. Ա.,Գիտությունը սկսում է նախնադարում, Երևան, 1978:
*[http://www.armenianarchaeology.am/images/menus/62/Geghama%20lerneri%20jayrapatkernery.pdf Մարտիրոսյան Հ. Ա.,Գեղամա լեռների ժայռապատկերները, Երևան, 1978:]

=Տե՛ս նաև=
*[http://hpj.asj-oa.am/4338/1/2001-3(172).pdf Քալանթարյան Ա., Բոբոխյան Ա., Հնագետ Հարություն Մարտիրոսյանի գիտական ժառանգության հարցի շուրջ (Ծննդյան 80-ամյակի առթիվ):]
*[http://lraber.asj-oa.am/5894/1/111.pdf Խանզադյան Է., Հարություն Արտաշեսի Մարտիրոսյան:]

[[Category:Պատմաբաններ‎]] [[Category:Հնագետներ‎]]

Մարտիրոսյան Հարություն

2017-03-13T06:33:11Z

Aaltunyan:

{{Person
| name-am = Մարտիրոսյան Հարություն Արտաշեսի
| name-am-aliases = Մարտիրոսյան Հարություն
| name-ru = Мартиросян Aрутюн Арташесович
| name-ru-aliases = Фамилия Имя Отчество2
| name-lat =
| name-en = Martirosyan Harutyun
| name-fr =
| image =
| birth-date = 01.05.1921
| birth-place = Ալեքսանդրապոլ, Հայկական ԽՍՀ
| death-date = 28.07.1977
| death-place = Երևան, Հայկական ԽՍՀ
| description = Պատմաբան, հնագետ:
}}

=Կենսագրություն=
Ծնվել է 1921թ. մայիսի 5-ին Հայկական ԽՍՀ-ի Ալեքսանդրապոլ քաղաքում:

Մահացել է 1977թ. հուլիսի 28-ին Հայկական ԽՍՀ մայրաքաղաք Երևանում:

==Կրթություն==
*1938-1941թթ. սովորել է ԵՊՀ Պատմության ֆակուլտետում:
*1948թ` ասպիրանտուրա Լենինգրադում

==Աշխատանքային գործունեություն==
*1947-1958թթ.` Կարմիր բլուրի պեղումների մասնակից:
*1950թ.` Գոլովինոյի պեղումների մասնակից:
*1952թ.` Գառնու պեղումների մասնակից:
*1956թ.` Գեղարոտի պեղումների մասնակից:
*1957թ.` Նոր Արեշի պեղումների մասնակից:
*1960թ.՝ Գեղամա լեռների ժայռապատկերների ուսումնասիրության աշխատանքների ղեկավար:
*1962-1977թթ.` Արմավիրում պեղումների մասնակից:
**1962թ.՝ Արգիշտիխինիլի քաղաքի պեղումների ղեկավար:

==Ձեռքբերումներ==
*1965թ.՝ պատմական գիտությունների դոկտոր:
*1966թ.` պատմական գիտությունների պրոֆեսոր:

==Այլ==
*Աշխատությունները վերաբերում են Հայկական լեռնաշխարհի և Այսրկովկասի հնագույն մշակույթին, Վանի թագավորության պատմությանը, ինչպես նաև հնագույն դարաշրջանների ժամանակագրության գիտական պառբերականացման ր Հին Արևելքի ժողովուրդներիկ հետ Հայկական լեռնաշխարհի ու Կովկասի հնագույն ցեղերի փոխհարաբերություններին:
*Հարություն Մարտիրոսյանը 1951 թ. պաշտպանել է «Անդկովկասի մշակույթը մ. թ. ա. 7-6-րդ դդ.» թեմայով թեկնածուական դիսերտացիան, իսկ 1965 թ. «Հայաստանը բրոնզի և վաղ երկաթի դարաշրջանում» թեմայով դոկտորական դիսերտացիան` սովետական ականավոր հնագետ ակադեմիկոս Բ. Բ. Պիոտրովսկու ղեկավարությամբ:

=Մատենագիտություն=
*Мартросян А. А.,Раскопки в Головино, Ереван, 1954.
*Мартиросян А. А.,Город Тейшебаини, Ереван, 1961.
*Мартиросян А. А.,Армения в эпоху бронзы и раннего железа, Ереван, 1964.
*Ուշ բրոնզեդարյան բնակայավայրեր և դամբարանադաշտեր, Երևան, 1969 (Հայաստանի հնագիտական հուշարձանները հ. 2, պր. 2):
*Մարտիրոսյան Հ. Ա.,Քարի դարից Ուրարտու, Երևան, 1971:
*[http://www.armenianarchaeology.am/images/menus/53/6-Jayrapatkerner.pdf Մարտիրոսյան Հ. Ա., Իսրայելյան Հ. Ռ., Հայաստանի հնագիտական հուշարձանները, Երևան, 1971:]
*Հայաստանի նախնադարյան նշանագրերը և նրանց ուրարտահայկական կրկնակները, Երևան, 1973:
*Мартиросян А. А.,Аргиштихинили, Ереван, 1974.
*Մարտիրոսյան Հ. Ա.,Գիտությունը սկսում է նախնադարում, Երևան, 1978:
*[http://www.armenianarchaeology.am/images/menus/62/Geghama%20lerneri%20jayrapatkernery.pdf Մարտիրոսյան Հ. Ա.,Գեղամա լեռների ժայռապատկերները, Երևան, 1978:]

=Տե՛ս նաև=
*[http://hpj.asj-oa.am/4338/1/2001-3(172).pdf Քալանթարյան Ա., Բոբոխյան Ա., Հնագետ Հարություն Մարտիրոսյանի գիտական ժառանգության հարցի շուրջ (Ծննդյան 80-ամյակի առթիվ):]
*[http://lraber.asj-oa.am/5894/1/111.pdf Խանզադյան Է., Հարություն Արտաշեսի Մարտիրոսյան:]

[[Category:Պատմաբաններ‎]] [[Category:Հնագետներ‎]]

Մարտիրոսյան Հարություն

2017-03-13T06:29:11Z

Aaltunyan: Ջնջվում է էջի ամբողջ պարունակությունը

Մարտիրոսյան Հարություն

2017-03-12T22:11:05Z

Aaltunyan:

{{Person
| name-am = Մարտիրոսյան Հարություն Արտաշեսի
| name-am-aliases = Մարտիրոսյան Հարություն
| name-ru = Мартиросян Aрутюн Арташесович
| name-ru-aliases = Фамилия Имя Отчество2
| name-lat =
| name-en = Martirosyan Harutyun
| name-fr =
| image =
| birth-date = 01.05.1921
| birth-place = Ալեքսանդրապոլ, Հայկական ԽՍՀ
| death-date = 28.07.1977
| death-place = Երևան, Հայկական ԽՍՀ
| description = Պատմաբան, հնագետ:
}}

=Կենսագրություն=
Ծնվել է 1921թ. մայիսի 5-ին Հայկական ԽՍՀ-ի Ալեքսանդրապոլ քաղաքում:

Մահացել է 1977թ. հուլիսի 28-ին Հայկական ԽՍՀ մայրաքաղաք Երևանում:

==Կրթություն==
*1938-1941թթ. սովորել է ԵՊՀ Պատմության ֆակուլտետում:
*1948թ` ասպիրանտուրա Լենինգրադում

==Աշխատանքային գործունեություն==
*1947-1958թթ.` Կարմիր բլուրի պեղումների մասնակից:
*1950թ.` Գոլովինոյի պեղումների մասնակից:
*1952թ.` Գառնու պեղումների մասնակից:
*1956թ.` Գեղարոտի պեղումների մասնակից:
*1957թ.` Նոր Արեշի պեղումների մասնակից:
*1960թ.՝ Գեղամա լեռների ժայռապատկերների ուսումնասիրության աշխատանքների ղեկավար:
*1962-1977թթ.` Արմավիրում պեղումների մասնակից:
**1962թ.՝ Արգիշտիխինիլի քաղաքի պեղումների ղեկավար:

==Ձեռքբերումներ==
*1965թ.՝ պատմական գիտությունների դոկտոր:
*1966թ.` պատմական գիտությունների պրոֆեսոր:

==Այլ==
*Աշխատությունները վերաբերում են Հայկական լեռնաշխարհի և Այսրկովկասի հնագույն մշակույթին, Վանի թագավորության պատմությանը, ինչպես նաև հնագույն դարաշրջանների ժամանակագրության գիտական պառբերականացման ր Հին Արևելքի ժողովուրդներիկ հետ Հայկական լեռնաշխարհի ու Կովկասի հնագույն ցեղերի փոխհարաբերություններին:
*Հարություն Մարտիրոսյանը 1951 թ. պաշտպանել է «Անդկովկասի մշակույթը մ. թ. ա. 7-6-րդ դդ.» թեմայով թեկնածուական դիսերտացիան, իսկ 1965 թ. «Հայաստանը բրոնզի և վաղ երկաթի դարաշրջանում» թեմայով դոկտորական դիսերտացիան` սովետական ականավոր հնագետ ակադեմիկոս Բ. Բ. Պիոտրովսկու ղեկավարությամբ:

=Մատենագիտություն=
*Мартросян А. А.,Раскопки в Головино, Ереван, 1954.
*Мартиросян А. А.,Город Тейшебаини, Ереван, 1961.
*Мартиросян А. А.,Армения в эпоху бронзы и раннего железа, Ереван, 1964.
*Ուշ բրոնզեդարյան բնակայավայրեր և դամբարանադաշտեր, Երևան, 1969 (Հայաստանի հնագիտական հուշարձանները հ. 2, պր. 2):
*Մարտիրոսյան Հ. Ա.,Քարի դարից Ուրարտու, Երևան, 1971:
*http://www.armenianarchaeology.am/images/menus/53/6-Jayrapatkerner.pdf Մարտիրոսյան Հ. Ա., Իսրայելյան Հ. Ռ., Հայաստանի հնագիտական հուշարձանները, Երևան, 1971:
*Հայաստանի նախնադարյան նշանագրերը և նրանց ուրարտահայկական կրկնակները, Երևան, 1973:
*Мартиросян А. А.,Аргиштихинили, Ереван, 1974.
*Մարտիրոսյան Հ. Ա.,Գիտությունը սկսում է նախնադարում, Երևան, 1978:
*http://www.armenianarchaeology.am/images/menus/62/Geghama%20lerneri%20jayrapatkernery.pdf Մարտիրոսյան Հ. Ա.,Գեղամա լեռների ժայռապատկերները, Երևան, 1978:

=Տե՛ս նաև=
*http://hpj.asj-oa.am/4338/1/2001-3(172).pdf Քալանթարյան Ա., Բոբոխյան Ա., Հնագետ Հարություն Մարտիրոսյանի գիտական ժառանգության հարցի շուրջ (Ծննդյան 80-ամյակի առթիվ):
*http://lraber.asj-oa.am/5894/1/111.pdf Խանզադյան Է., Հարություն Արտաշեսի Մարտիրոսյան:

[[Category:Պատմաբաններ‎]] [[Category:Հնագետներ‎]]

Մարտիրոսյան Հարություն

2017-03-12T22:03:08Z

Aaltunyan:

{{Person
| name-am = Մարտիրոսյան Հարություն Արտաշեսի
| name-am-aliases = Մարտիրոսյան Հարություն Արտաշեսի
| name-ru = Мартиросян Aрутюн Арташесович
| name-ru-aliases = Фамилия Имя Отчество2
| name-lat =
| name-en = Martirosyan Harutyun
| name-fr =
| image =
| birth-date = 01.05.1921
| birth-place = Ալեքսանդրապոլ, Հայկական ԽՍՀ
| death-date = 28.07.1977
| death-place = Երևան, Հայկական ԽՍՀ
| description = Պատմաբան, հնագետ:
}}

=Կենսագրություն=
Ծնվել է 1921թ. մայիսի 5-ին Հայկական ԽՍՀ-ի Ալեքսանդրապոլ քաղաքում:

Մահացել է 1977թ. հուլիսի 28-ին Հայկական ԽՍՀ մայրաքաղաք Երևանում:

==Կրթություն==
*1938-1941թթ. սովորել է ԵՊՀ Պատմության ֆակուլտետում:
*1948թ` ասպիրանտուրա Լենինգրադում

==Աշխատանքային գործունեություն==
*1947-1958թթ.` Կարմիր բլուրի պեղումների մասնակից:
*1950թ.` Գոլովինոյի պեղումների մասնակից:
*1952թ.` Գառնու պեղումների մասնակից:
*1956թ.` Գեղարոտի պեղումների մասնակից:
*1957թ.` Նոր Արեշի պեղումների մասնակից:
*1960թ.՝ Գեղամա լեռների ժայռապատկերների ուսումնասիրության աշխատանքների ղեկավար:
*1962-1977թթ.` Արմավիրում պեղումների մասնակից:
**1962թ.՝ Արգիշտիխինիլի քաղաքի պեղումների ղեկավար:

==Ձեռքբերումներ==
*1965թ.՝ պատմական գիտությունների դոկտոր:
*1966թ.` պատմական գիտությունների պրոֆեսոր:

==Այլ==
*Աշխատությունները վերաբերում են Հայկական լեռնաշխարհի և Այսրկովկասի հնագույն մշակույթին, Վանի թագավորության պատմությանը, ինչպես նաև հնագույն դարաշրջանների ժամանակագրության գիտական պառբերականացման ր Հին Արևելքի ժողովուրդներիկ հետ Հայկական լեռնաշխարհի ու Կովկասի հնագույն ցեղերի փոխհարաբերություններին:
*Հարություն Մարտիրոսյանը 1951 թ. պաշտպանել է «Անդկովկասի մշակույթը մ. թ. ա. 7-6-րդ դդ.» թեմայով թեկնածուական դիսերտացիան, իսկ 1965 թ. «Հայաստանը բրոնզի և վաղ երկաթի դարաշրջանում» թեմայով դոկտորական դիսերտացիան` սովետական ականավոր հնագետ ակադեմիկոս Բ. Բ. Պիոտրովսկու ղեկավարությամբ:

=Մատենագիտություն=
*Мартросян А. А.,Раскопки в Головино, Ереван, 1954.
*Мартиросян А. А.,Город Тейшебаини, Ереван, 1961.
*Мартиросян А. А.,Армения в эпоху бронзы и раннего железа, Ереван, 1964.
*Ուշ բրոնզեդարյան բնակայավայրեր և դամբարանադաշտեր, Երևան, 1969 (Հայաստանի հնագիտական հուշարձանները հ. 2, պր. 2):
*Մարտիրոսյան Հ. Ա.,Քարի դարից Ուրարտու, Երևան, 1971:
*http://www.armenianarchaeology.am/images/menus/53/6-Jayrapatkerner.pdf Մարտիրոսյան Հ. Ա., Իսրայելյան Հ. Ռ., Հայաստանի հնագիտական հուշարձանները, Երևան, 1971:
*Հայաստանի նախնադարյան նշանագրերը և նրանց ուրարտահայկական կրկնակները, Երևան, 1973:
*Мартиросян А. А.,Аргиштихинили, Ереван, 1974.
*Մարտիրոսյան Հ. Ա.,Գիտությունը սկսում է նախնադարում, Երևան, 1978:
*http://www.armenianarchaeology.am/images/menus/62/Geghama%20lerneri%20jayrapatkernery.pdf Մարտիրոսյան Հ. Ա.,Գեղամա լեռների ժայռապատկերները, Երևան, 1978:

=Տե՛ս նաև=
*http://hpj.asj-oa.am/4338/1/2001-3(172).pdf Քալանթարյան Ա., Բոբոխյան Ա., Հնագետ Հարություն Մարտիրոսյանի գիտական ժառանգության հարցի շուրջ (Ծննդյան 80-ամյակի առթիվ):
*http://lraber.asj-oa.am/5894/1/111.pdf Խանզադյան Է., Հարություն Արտաշեսի Մարտիրոսյան:

[[Category:Պատմաբաններ‎]] [[Category:Հնագետներ‎]]

Մարտիրոսյան Հարություն

2017-03-12T22:00:02Z

Aaltunyan: Նոր էջ «{{Person | name-am = Մարտիրոսյան Հարություն Արտաշեսի | name-am-aliases = Մարտիրոսյան Հարություն Արտաշեսի | name-...»:

{{Person
| name-am = Մարտիրոսյան Հարություն Արտաշեսի
| name-am-aliases = Մարտիրոսյան Հարություն Արտաշեսի
| name-ru = Мартиросян Aрутюн Арташесович
| name-ru-aliases = Фамилия Имя Отчество2
| name-lat =
| name-en = Martirosyan Harutyun
| name-fr =
| image = Boy.jpg
| birth-date = 01.05.1921
| birth-place = Ալեքսանդրապոլ, Հայկական ԽՍՀ
| death-date = 28.07.1977
| death-place = Երևան, Հայկական ԽՍՀ
| description = Պատմաբան, հնագետ:
}}

=Կենսագրություն=
Ծնվել է 1921թ. մայիսի 5-ին Հայկական ԽՍՀ-ի Ալեքսանդրապոլ քաղաքում:

Մահացել է 1977թ. հուլիսի 28-ին Հայկական ԽՍՀ մայրաքաղաք Երևանում:

==Կրթություն==
*1938-1941թթ. սովորել է ԵՊՀ Պատմության ֆակուլտետում:
*1948թ` ասպիրանտուրա Լենինգրադում

==Աշխատանքային գործունեություն==
*1947-1958թթ.` Կարմիր բլուրի պեղումների մասնակից:
*1950թ.` Գոլովինոյի պեղումների մասնակից:
*1952թ.` Գառնու պեղումների մասնակից:
*1956թ.` Գեղարոտի պեղումների մասնակից:
*1957թ.` Նոր Արեշի պեղումների մասնակից:
*1960թ.՝ Գեղամա լեռների ժայռապատկերների ուսումնասիրության աշխատանքների ղեկավար:
*1962-1977թթ.` Արմավիրում պեղումների մասնակից:
**1962թ.՝ Արգիշտիխինիլի քաղաքի պեղումների ղեկավար:

==Ձեռքբերումներ==
*1965թ.՝ պատմական գիտությունների դոկտոր:
*1966թ.` պատմական գիտությունների պրոֆեսոր:

==Այլ==
*Աշխատությունները վերաբերում են Հայկական լեռնաշխարհի և Այսրկովկասի հնագույն մշակույթին, Վանի թագավորության պատմությանը, ինչպես նաև հնագույն դարաշրջանների ժամանակագրության գիտական պառբերականացման ր Հին Արևելքի ժողովուրդներիկ հետ Հայկական լեռնաշխարհի ու Կովկասի հնագույն ցեղերի փոխհարաբերություններին:
*Հարություն Մարտիրոսյանը 1951 թ. պաշտպանել է «Անդկովկասի մշակույթը մ. թ. ա. 7-6-րդ դդ.» թեմայով թեկնածուական դիսերտացիան, իսկ 1965 թ. «Հայաստանը բրոնզի և վաղ երկաթի դարաշրջանում» թեմայով դոկտորական դիսերտացիան` սովետական ականավոր հնագետ ակադեմիկոս Բ. Բ. Պիոտրովսկու ղեկավարությամբ:

=Մատենագիտություն=
*Мартросян А. А.,Раскопки в Головино, Ереван, 1954.
*Мартиросян А. А.,Город Тейшебаини, Ереван, 1961.
*Мартиросян А. А.,Армения в эпоху бронзы и раннего железа, Ереван, 1964.
*Ուշ բրոնզեդարյան բնակայավայրեր և դամբարանադաշտեր, Երևան, 1969 (Հայաստանի հնագիտական հուշարձանները հ. 2, պր. 2):
*Մարտիրոսյան Հ. Ա.,Քարի դարից Ուրարտու, Երևան, 1971:
*http://www.armenianarchaeology.am/images/menus/53/6-Jayrapatkerner.pdf Մարտիրոսյան Հ. Ա., Իսրայելյան Հ. Ռ., Հայաստանի հնագիտական հուշարձանները, Երևան, 1971:
*Հայաստանի նախնադարյան նշանագրերը և նրանց ուրարտահայկական կրկնակները, Երևան, 1973:
*Мартиросян А. А.,Аргиштихинили, Ереван, 1974.
*Մարտիրոսյան Հ. Ա.,Գիտությունը սկսում է նախնադարում, Երևան, 1978:
*http://www.armenianarchaeology.am/images/menus/62/Geghama%20lerneri%20jayrapatkernery.pdf Մարտիրոսյան Հ. Ա.,Գեղամա լեռների ժայռապատկերները, Երևան, 1978:

=Տե՛ս նաև=
*http://hpj.asj-oa.am/4338/1/2001-3(172).pdf Քալանթարյան Ա., Բոբոխյան Ա., Հնագետ Հարություն Մարտիրոսյանի գիտական ժառանգության հարցի շուրջ (Ծննդյան 80-ամյակի առթիվ):
*http://lraber.asj-oa.am/5894/1/111.pdf Խանզադյան Է., Հարություն Արտաշեսի Մարտիրոսյան:

[[Category:Պատմաբաններ‎]] [[Category:Հնագետներ‎]]