Ֆանարջյան Բարդուղիմեոս Արտեմի

Hayazg-ից
Ֆանարջյան Բարդուղիմեոս Արտեմի
Фанарджян Варфоломей Артемьевич
Fanarjyan.jpg
Անգլերեն: Fanarjyan Barduximeos
Հայերեն: Ֆանարջյան Բարդուղիմեոս Արտեմի
Ծննդյան տարեթիվը: 20.08.1898 (01.09.1898)
Ծննդավայրը: Ախալցխա, Վրաստան
Մահվան տարեթիվը: 09.04.1976
Մահվան վայրը: Երևան, Հայաստանի Հանրապետություն
Համառոտ տվյալներ:
ՀԽՍՀ-ում ռենտգենաբանության և ուռուցքաբանության հիմնադիրը:

Կենսագրություն

Ծնվել է 1898թ. օգոստոսի (սեպտեմբերի) 20-ին (01-ին) Վրաստանի Ախալցխա քաղաքում:

Մահացել է 1976թ. ապրիլի 9-ին Հայաստանի Հանրապետության Երևան քաղաքում:

Կրթություն

Նախնական կրթությունն ստացել է Աբասթումանում:

1917թ. ավարտել է Թիֆլիսի առևտրական ուսումնարանը:

1923թ. ընդունվել է Թիֆլիսի բժշկական համալսարանը:

1924թ. ավարտել է Բաքվի համալսարանի բժշկական ֆակուլտետը:

Աշխատանքային գործունեություն

  • 1925թ.-ից աշխատել է Թիֆլիսի նախկին գերմանական հիվանդանոցի ռենտգենյան բաժանմունքում:
  • 1925թ. ՀԽՍՀ ժողկոմխորհի կողմից մեկ տարով գործուղվել է Գերմանիա ռենտգենաբանության մեջ կատարելագործվելու:
  • 1927թ.-ից որպես դասախոս աշխատել է ԵՊՀ բժշկական ֆակուլտետում:
  • 1936թ.-ից՝ ԵԲԻ ռենտգենաբանության ամբիոնի վարիչ:
  • 1941թ. նշանակվել է Մոսկվայի բժիշկների կատարելագործման ինստիտուտի ռենտգենաբանության ամբիոնի վարիչ:
  • Հայրենական պատերազմի առաջին ամիսներին տեղափոխվել է Երևան, աշխատել որպես Երևանի բժշկական իսնտիտուտի տնօրենի տեղակալ և ամբիոնի վարիչ:
  • 1946թ.-ից, միաժամանակ՝ ՀԽՍՀ առողջապահության նախարարության Ռենտգենաբանության և ուռուցքաբանության (1977-ից՝ Ֆանարջյանի անվան) ԳՀԻ հիմնադիր-տնօրեն:
  • 1956-1959թթ.՝ ՀԽՍՀ ԳԱ նախագահության կենսաբանության և բաժանմունքի ակադեմիկոս-քարտուղար:
  • 1960-1963թթ.՝ ՀԽՍՀ ԳԱ նախագահության բժշկական բաժանմունքի ակադեմիկոս- քարտուղար:
  • Բացահայտել 12-մատնյա աղիքի կոճղեզի ձևի փոփոխությունների և պատերին տեղակայված խոցի խորշերի միջև եղած կապը («Ֆանարջյանի օրինաչափություն»):
  • Ֆանարջյանի նախաձեռնությամբ ՀԽՍՀ-ում կազմակերպվել է Հանրապետական ուռուցքաբանական դիսպանսերը:
  • Ֆանարջյանի նախաձեռնությամբ կազմակերպվել է ՀԽՍՀ առողջապահության նախարարության ճառագայթակենսաբանության բաժանմունքը (1985-ից՝ Բժշկական ճառագայթաբանության ինստիտուտ):
  • «Էքսպերիմենտալ և կլինիկական բժշկական հանդեսի» խմբագիր:
  • 1970թ.-ից՝ ՀԽՍՀ ռենտգենաբանների, ճառագայթաբանների և ուռուցքաբանների գիտական ընկերության նախագահ:

Ձեռքբերումներ

  • 1936թ.՝ բժշկական գիտությունների դոկտոր:
  • 1936թ.՝ պրոֆեսոր:
  • 1956թ.՝ ՀԽՍՀ ԳԱ ակադեմիկոս:
  • 1945թ.-ից՝ ՀԽՍՀ ԳԱ թղթակից անդամ:
  • 1940թ.՝ ՀԽՍՀ գիտությունների վաստակավոր գործիչ:
  • 1960թ.՝ ԽՍՀՄ ԲԳԱ թղթակից անդամ:
  • 1971թ.-ից՝ ԽՍՀՄ ռենտգենաբանների, ճառագայթաբանների ընկերության նախագահության պատվավոր անդամ:
  • Պարգևատրվել է Լենինի շքանշանով և մի շարք մեդալներով:

Նկարներ

Հրապարակումներ մամուլում

Մատենագիտություն

  • Աշխատանքները վերաբերում են ստամոքսի, աղիքների, շնչառական և ոսկրային համակարգերի հիվանդությունների ռենտգենյան ախտորոշմանը, չարորակ ուռուցքների բուժման հարցերին:
    • Фанарджян В.А.,Рентгенодиагностика заболеваний органов грудной клетки, Е., 1957.
    • Фанарджян В.А.,Рентгенодиагностика заболеваний пищеварительного тракта, т. 1—2. Е, 1961—1964.
    • Фанарджян В.А.,Рентгенодиагностика, 2-ое изд., Е., 1977.

Տե՛ս նաև

  • Ով ով է.հայեր (կենսագրական հանրագիտարան:Երկու հատորով),ՀՀ խմբ. հանձնաժողով՝ Հ. Մ. Այվազյան (գլխ. խմբագիր) և ուրիշներ,Երևան,Հայկական հանրագիտարան հրատ., Հ.2, Ճաղարյան-Ֆրիկ, 2007:
  • Соколов Ю.Н., Памяти Варфоломея Артемьевича Фанарджяна (к 80-летию со дня рождения), "Вестник рентгенологии и радиологии", 1978, № 6.
  • ԲԱՐԴՈւՂԻՄԵՈՍ ՖԱՆԱՐՋՅԱՆ