Մելքոնյան Աշոտ Աղասու

Մելքոնյան Աշոտ Աղասու
Мелконян Ашот Агасиевич
D1vaGdr8dkImBI8H48NlgoQbAy.jpg
Անգլերեն: Melkonyan Ashot
Հայերեն: Մելքոնյան Աշոտ Աղասու
Ծննդյան տարեթիվը: 16.02.1961
Ծննդավայրը: Քաղաք, Պետություն
Մահվան վայրը: Ախալքալաք, Վրաստան
Համառոտ տվյալներ:
Պատմաբան:


Բովանդակություն

Կենսագրություն

Ծնվել է 1961թ. փետրվարի 16-ին Վրաստանի Ախալքալաք քաղաքում:

Կրթություն

  • 1967-1977թթ. ավարտել է Ախալքալաքի Դերենիկ Դեմիրճյանի անվան թիվ 4 հայկական միջնակարգ դպրոցը՝ ոսկե մեդալով:
  • 1977–1982թթ. ավարտել է Երևանի պետական համալսարանի Պատմության ֆակուլտետը՝ գերազանցության դիպլոմով:
  • 1982–1985թթ. ավարտել է ասպիրանտուրան՝ Երևանի պետական համալսարանի Հայոց պատմության ամբիոնում։

Աշխատանքային գործունեություն

  • 1986-1991թթ.՝ ՀՀ ԳԱԱ Պատմության ինստիտուտի գիտաշխատող:
    • 1991-1995թթ.՝ ՀՀ ԳԱԱ Պատմության ինստիտուտի գիտքարտուղար։
  • 1995-2002թթ.՝ ՀՀ ԳԱԱ Պատմության ինստիտուտի փոխտնօրեն։
  • 2002թ-ից.՝ ՀՀ ԳԱԱ Պատմության ինստիտուտի տնօրեն։

Ձեռքբերումներ

  • 1994թ․՝ «Հայաստան» համահայկական հիմնադրամի մրցանակ
  • 2002թ.՝ պատմական գիտությունների դոկտոր:
  • 2003թ․՝ Մովսես Խորենացու մեդալ։
  • 2004թ․՝ Թեքեյան մշակութային միության «Հայկաշեն Ուզունյան» մրցանակ։
  • 2004թ.՝ պատմական գիտությունների դոկտոր, պրոֆեսոր։
  • 2006թ.՝ ՀՀ ԳԱԱ թղթակից անդամ:
  • 2006թ․՝ Երևանի բժշկական համալսարանի Ոսկե մեդալ։
  • 2010թ․՝ «Ֆրիտյոֆ Նանսեն» մեդալ։
  • 2011թ․՝ ԵՊՀ ոսկե մեդալ։
  • 2011թ․՝ ՀՀ ՊՆ «Գարեգին Նժդեհ» մեդալ։
  • 2015թ․՝ ՀՀ ԳԱԱ ակադեմիկոս։
  • 2015թ․՝ ՀՀ վարչապետի հուշամեդալ։

Այլ

  • Ծնվել է վաստակավոր լրագրող Աղասի Հարությունի Մելքոնյանի ընտանիքում։
  • 1989 թ. պաշտպանել է թեկնածուական ատենախոսություն «Արևմտյան Հայաստանի Էրզրումի նահանգի հայ ազգաբնակչությունը XIX դարի առաջին 30-ամյակին» թեմայով՝ ստանալով պատմական գիտությունների թեկնածուի գիտական աստիճան։
  • 2002 թվականի ապրիլի 26-ին պաշտպանել է դոկտորական ատենախոսություն «Ջավախքը XIX դարում և XX դարի I քառորդին» թեմայով։
  • Նա գլխավորում է ՀՀ ԳԱԱ պատմության ինստիտուտի գիտական և պատմության ինստիտուտում գործող 004 Հայոց պատմության մասնագիտական խորհուրդները։
  • Բազմիցս եղել է Հայաստանի տարբեր ԲՈՒՀ-երի պատմության ֆակուլտետների պետական քննական հանձնաժողովի նախագահ։
  • ԵՊՀ խորհրդի, պատմության ֆակուլտետի, ՀՀ ԳԱԱ Արևելագիտության ինստիտուտի, Երևան քաղաքի պատմության թանգարանի գիտական խորհուրդների և մի շարք գիտական հանդեսների (Լրաբեր հասարակական գիտությունների, Բանբեր Հայաստանի արխիվների, Կանթեղ, Պատմություն և մշակույթ և այլն) խմբագրակազմերի անդամ է։
  • Նա 11 գրքի և ավելի քան 150 գիտական հոդվածի հեղինակ է։ Աշխատությունները լույս են տեսել աշխարհի 12 երկրներում՝ 10 լեզուներով։ Գիտական զեկուցումներով հանդես է եկել աշխարհի շատ երկրներում։
  • Աշոտ Մելքոնյանի գիտական հետաքրքրությունների շրջանակի մեջ մտնում են Արևմտյան Հայաստանի, հայկական հարցի, հայոց ցեղասպանության, Ջավախքի պատմության, հայ-վրացական հարաբերությունների, Հայաստանի պատմական ժողովրդագրության հիմնահարցերը։
  • Մելքոնյանի աշխատությունները լույս են տեսել Հայաստանում, Ռուսաստանում, ԱՄՆ-ում, Անգլիայում, Ֆրանսիայում, Վրաստանում, Լիբանանում, Եգիպտոսում, Իրանում, Արգենտինայում, Հունգարիայում` հայերեն, ռուսերեն, անգլերեն, ֆրանսերեն, վրացերեն, պարսկերեն, իսպաներեն, թուրքերեն, հունգարերեն լեզուներով։
  • Պրոֆեսոր Աշոտ Մելքոնյանը գիտական աշխատանքին զուգահեռ վարում է նաև մանկավարժական գործունեություն: Նա Հայոց պատմություն է դասավանդել Երևանի պետական համալսարանում, ՀՀ ԳԱԱ մագիստրատուրայում:
  • 2004–2006 թվականներին եղել է նաև Երևանի բժշկական համալսարանի Հասարակական գիտությունների ամբիոնի վարիչ:
  • Նրա ղեկավարությամբ պաշտպանվել է ութ թեկնածուական ատենախոսություն, որոնք նվիրված են Հայաստանի պատմական ժողովրդագրության և ցեղասպանության թեմաներին: Խմբագրել է մի շարք գիտական աշխատություններ:
  • 2010 թվականից Աշոտ Մելքոնյանը Հայոց պատմության և մշակույթի պատմության դասախոսությունների շարք է իրականացնում Հայոց բանակում` նպատակ ունենալով բարձրացնել հայ զինվորականի պատմաճանաչողական և ռազմահայրենասիրական ոգին։ Աշոտ Մելքոնյանը զեկուցումներով և դասախոսություններով հանդես է եկել մոտ երկու տասնյակ երկրներում կազմակերպված միջազգային գիտաժողովներում, սփյուռքահայ հասարակության առջև:
  • Պատմագետ Աշոտ Մելքոնյանը 1997-2009 թթ. Արևմտյան Հայաստանում նկարահանած տեսանյութի հիման վրա պատրաստել է հեռուստատեսային ֆիլմեր («Կարոտի Էրգիր» (2006), «Արարատ. Հայոց անմահության խորհուրդը» (2008) և այլն): 2007 թվականի օգոստոսի 10-ին՝ հայ ժողովրդի համար բախտորոշ Սևրի դաշնագրի օրը, նա բարձրացել է Արարատ լեռան գագաթը, և դրա հիման վրա ստեղծել «Արարատ. Հայոց անմահության խորհուրդը» գիրքը և ֆիլմը («Տիգրան Մեծ» հրատ., Երևան, 2008)` նվիրված հայ նոր գրականության հիմնադիր, մեծ լուսավորիչ Խաչատուր Աբովյանի ծննդյան 200-ամյակին (1809) և Դորպատի համալսարանի պրոֆեսոր Ֆրիդրիխ Պարրոտի հետ Խ. Աբովյանի Արարատի գագաթը բարձրանալու 180-ամյակին (1829):

Նկարներ

Տեսանյութեր

Հրապարակումներ մամուլում

Մատենագիտություն

Գրքեր

  • Մելքոնյան Ա․Ա․, Ջավախքը 19-րդ դարի վերջին և 20-րդ դարի սկզբին, Երևան, 2003:
  • Մելքոնյան Ա․Ա․, Ջավախք (պատմության ուրվագծեր), Երևան, 1999:
  • Մելքոնյան Ա․Ա․, Արարատ. Հայոց անմահության խորհուրդը, Երևան, 2008։

Դասագրքեր

  • Սիմոնյան Ա., Մելքոնյան Ա., Ավետիսյան Հ., Հայոց պատմություն, հումանիտար հոսք, 10-րդ դասարան, Երևան, 2009։
  • Սիմոնյան Ա., Մելքոնյան Ա., Ավետիսյան Հ., Բարխուդարյան Վ., Հարությունյան Գ., Հայոց պատմություն, ընդհանուր բնագիտամաթեմատիկական հոսք, 10-րդ դասարան, Երևան, 2009։
  • Սիմոնյան Ա., Մելքոնյան Ա., Ավետիսյան Հ., Հայոց պատմություն, դասագիրք ավագ դպրոցի 11-րդ դասարանի համար, հումանիտար հոսք, Երևան, 2010։
  • Սիմոնյան Ա., Մելքոնյան Ա., Բարխուդարյան Վ., Հայոց պատմություն, դասագիրք ավագ դպրոցի 11-րդ դասարանի համար, բնագիտական հոսք, Երևան, 2010։

Հոդվածներ

  • Մելքոնյան Ա․Ա․,Հայաստանի Հանրապետությունը և Ջավախքը 1918-1920 թթ., Հայոց պատմության հարցեր, գիտական հոդվածների ժոցովածու, հ. 11, Երևան, 2010, էջ 258-284։
  • Մելքոնյան Ա․Ա․, Արևմտյան Հայաստանում օսմանյան իշխանությունների ժողովրդագրական քաղաքականության միտումները (XVI դար – XX դարի սկիզբ ), Արևմտահայության պահանջատիրության հիմնախնդիրները գիտագործնական միջազգային գիտաժողով, Կիպրոս-Նիկոսիա, 18-19 ապրիլի 2008 թ., գիտական զեկուցումների ժողովածու, Երևան, 2009, էջ 107-120։
  • Մելքոնյան Ա․Ա․, Արցախ – Ջավախք. Պատմական զուգահեռներ, §Լեռնային Ղարաբաղի Հանրապետություն. Անցյալը, ներկան և ապագան, Միջազգային գիտաժողովի զեկուցումների նյութեր, Երևան, 2007, էջ 145-158։
  • Մելքոնյան Ա․Ա․, Հայ բնակչության էթնոկրոնական դիմախեղման գործընթացներն Հայաստանում 16-18-րդ դարերում, ՀՊԺՀ, Երևան, 2004, էջ 43-45։
  • Մելքոնյան Ա․Ա․, Օսմանյան կառավարության ժողովրդագրական քաղաքականությունը՝ որպես ցեղասպանության դրսևորում ըստ Էրզրումի և Ախալցխայի նահանգների օրինակների, Թուրքագիտական և օսմանագիտական հետազոտություններ, Երևան, 2002, էջ 39-47։
  • Մելքոնյան Ա․Ա․, Ջաւախքի պատմութիւն, Հայրենի Ջաւախք, հոդվածների ժողովածու, Պէյրութ, 2002, էջ 39-95։
  • Մելքոնյան Ա․Ա․, Արևմտահայ տեղաշարժերը և ռուսական քաղաքականությունը 19-րդ դարի առաջին քառորդին, «Հայ-ռուսական հարաբերությունների պատմության հարցեր (նյութերի ժողովածու)», Երևան, 1998, էջ 45-56։
  • Մելքոնյան Ա․Ա․, Ժողովրդագրական տեղաշարժերը Ջավախքում և Ախալցխայի գավառում 19-րդ դարի առաջին քառորդին, Իրան-նամե, 1998, թիվ 1-2-3, էջ 12-16։
  • Մելքոնյան Ա․Ա․, Եղեռնի քաղաքականության ձևավորման ակունքները (15-րդդարի վերջ – 1915 թ.), (պատմաժողովրդագրական ակնարկ Էրզրումի նահանգի օրինակով), «Հայոց ցեղասպանություն. Պատճառներ և դասեր, հոդվածների ժողովածու», մաս 1, Երևան, 1995, էջ 37-59։
  • Մելքոնյան Ա․Ա․, Հայաստանի պատմության և ժողովրդագրության հիմնահարցեր, Երևան, 2011։

Թեզիս

  • Մելքոնյան Ա․Ա․, Հայաստանի անկախ պետականութեան գոյութեան պայմաններում Հայ դատի հետապնդման գործոնները եւ ռազմավարութիւնը, Համազգային ուխտի վերանորոգման 90 ամեակ (1915-2005), Թեհրան, 2005։

Այլ աշխատություններ

  • Մելքոնյան Ա․Ա․, Էրզրում (պատմա-ժողովրդագրական ուսումնասիրություն), Երևան, 1994:
  • Մելքոնյան Ա․Ա․, Նյութեր Ախալցխայի և Ախալքալաքի դպրոցների պատմությունից (19-րդ դար - 20-րդ դարի սկիզբ), Երևան, 2005:

Տե՛ս նաև