Հրաչյան Խաչիկ Թադևոսի

Հրաչյան Խաչիկ Թադևոսի
Грачян Хачик Татевосович
Hrachyan-xachik.jpg
Այլ անուններ: Մեսրոպյան Խաչիկ
Անգլերեն: Hrachyan Xachik
Հայերեն: Հրաչյան Խաչիկ Թադևոսի
Ծննդյան տարեթիվը: 01.07.1912
Ծննդավայրը: Նորաշեն, Հայաստանի Հանրապետություն
Մահվան տարեթիվը: 28.05.1989
Մահվան վայրը: Երևան, Հայաստանի Հանրապետություն
Համառոտ տվյալներ:
Գրող, թարգմանիչ:

Բովանդակություն

Կենսագրություն

Ծնվել է 1912թ. հուլիսի 1-ին Հայաստանի Հանրապետության Արարատի մարզի Նորաշեն գյուղում:

Մահացել է 1989թ. մայիսի 28-ին Հայաստանի Հանրապետության մայրաքաղաք Երևանում:

Կրթություն

  • 1934թ. ավարտել է կերպարվեստի տեխնիկումը:

Աշխատանքային գործունեություն

  • 1946-1969թթ. որպես խմբագիր աշխատել է Հայպետհրատ (հետագայում` «Հայաստան») հրատարակչությունում:
  • 1973թ. աշխատել է ՀԽՍՀ Մինիստրների խորհրդի հեռուստատեսության և ռադիոհաղորդումների պետական կոմիտեում։

Ձեռքբերումներ

  • 1985թ.՝ ԽՍՀՄ մշակույթի վաստակավոր գործիչ:

Այլ

  • Կատարել է թարգմանություններ:

Նկարներ

Մատենագիտություն

  • Հրաչյան Խ. Թ., Շեփորներ (կարմիր բանակին), Երևան, Պետհրատ, 1931։
  • Հրաչյան Խ. Թ., Մկանների լիրիկան, Երևան, Պետհրատ, 1931։
  • Հրաչյան Խ. Թ., Զվարթ երգեր, Երևան, Պետհրատ, 1938։
  • Հրաչյան Խ. Թ., Այգեկութ (բանաստեղծություններ), Երևան, Հայպետհրատ, 1947։
  • Հրաչյան Խ. Թ., Լևիկը դաս է պատրաստում, Երևան, Հայպետհրատ, 1950։
  • Հրաչյան Խ. Թ., Զրույց Իլյիչի և փոքրիկ Դոնատի մասին, Երևան, Հայպետհրատ, 1951։
  • Հրաչյան Խ. Թ., Իմ քեռի Ասատուրը, Երևան, Հայպետհրատ, 1952։
  • Հրաչյան Խ. Թ., Փնթի Սեթը, Երևան, Հայպետհրատ, 1954։
  • Հրաչյան Խ. Թ., Գարուն, Երևան, Հայպետհրատ, 1957:
  • Հրաչյան Խ. Թ., Անահիտի հեքիաթը, Երևան, Պետհրատ, 1959։
  • Հրաչյան Խ. Թ., Քոթոթի արկածները, Երևան, Հայպետհրատ, 1960։
  • Հրաչյան Խ. Թ., Ուրցի Մարան (վեպ), Երևան, Հայպետհրատ, 1961։
  • Հրաչյան Խ. Թ., Ռոմանտիկները, Երևան, Հայպետհրատ, 1963։
  • Հրաչյան Խ. Թ., Բժիշկը, հիվանդը և մյուսները..., Երևան, Հայպետհրատ, 1964։
  • Հրաչյան Խ. Թ., Չորրորդ հարկի պատուհանից, Երևան, «Հայաստան», 1965։
  • Հրաչյան Խ. Թ., Զվարճալի զրույցներ, Երևան, «Հայաստան», 1967։
  • Հրաչյան Խ. Թ., Չորս ոսկեգույն կոճակ, Երևան, «Հայաստան», 1968։
  • Հրաչյան Խ. Թ., Զրույց Իլյիչի և փոքրիկ Դոնատի մասին, Երևան, «Հայաստան», 1970։
  • Հրաչյան Խ. Թ., Ամենալավ գործը, Երևան, «Հայաստան», 1971։
  • Հրաչյան Խ. Թ., Անահիտի հեքիաթը, Երևան, «Հայաստան», 1971։
  • Հրաչյան Խ. Թ., Երեքից մինչև տասներեքը, Երևան, «Հայաստան», 1973։
  • Հրաչյան Խ. Թ., Զանգակներ (ժողովածուում գործեր ունի նաև Խաչիկ հրաչյանը), Երևան, «Հայաստան», 1974։
  • Հրաչյան Խ. Թ., Աշնանային զրույց, Երևան, «Սովետական գրող», 1978։
  • Հրաչյան Խ. Թ., Բարի կոկորդիլոսը, Երևան, «Սովետական գրող», 1980։
  • ՏՀրաչյան Խ. Թ., ապի պահեր, Երևան, «Սովետական գրող», 1981։
  • Հրաչյան Խ. Թ., Ծիածան։ Բանաստեղծությունների ժողովածուն ամփոփում է ԽՍՀՄ 15 հանրապետությունների մանկագիրների լավագույն գործերը (գրում գործեր ունի Խաչիկ Հրաչյանը), *Երևան, «Սովետական գրող», 1982։
  • Հրաչյան Խ. Թ., Վաղը դպրոց ենք գնալու (ժողովածուում գործեր ունի նաև Խ. Հրաչյանը), Երևան, «Լույս», 1982։
  • Հրաչյան Խ. Թ., Ուրցի Մարան (վեպեր, պատմվածքներ), Երևան, «Սովետական գրող», 1983։
  • Հրաչյան Խ. Թ., Բոլոր գույները (բանաստեղծություններ), Երևան, «Սովետական գրող», 1985։

Բանաստեղծություններ

  • Շեփորներ, ժողովածու, 1931:
  • Մկանների լիրիկան, ժողովածու, 1931:
  • Բոլոր գույները, ժողովածու, 1985:

Թարգմանություններ

  • էսֆիր Էմդեն, Գարնանային քայլերգ, բանաստեղծություններ, Երևան, Պետհրատ, 1932։
  • Վլադիմիր Մայակովսկի, Հատընտիր։ Բանաստեղծություններ և պոեմներ (գրքի մեջ մտնող գործերի մի մասը թարգմանել է Խ. Հրաչյանը), Երևան, Պետհրատ, 1940։
  • Պկոտր Իգնատև, Հերոս եղբայրներ (պատմվածքներ Սովետական Միության հերոսներ Իգնատև եղբայրների մասին), Երևան, Հայպետհրատ, 1949։
  • Կոստանտին Սիմոնով, Բարեկամներ և թշնամիներ (բանաստեղծություններ, որոնց մի մասը թարգմանել է Խ. Հրաչյանը), Երևան, Հայետհրատ, 1950։
  • Վլադիմիր Մայակովսկի, Ընտիր երկեր, հատոր 1, Ես ինքս, նամաստեղծություններ, պոեմներ (գրքի մեջ մտնող գործերի մի մասը թարգմանել է Խ. Հրաչյանը), Երևան, Հայպետհրատ, 1950:
  • Վլադիմիր Մայակովսկի, Ընտիր երկեր, հատոր 2, պոեմներ, ակնարկներ, հոդվածներ (մի մասը թարգմանել է Խ. Հրաչյանը), Երևան, Հայպետհրատ, 1950։
  • Սամուիլ Մարշակ, Զրույց նախամուտքում, Երևան, Հայպետհրատ, 1950։
  • Արկադի Գայդար, Ընտիր երկեր (գրքի մեջ մտնող գործերի մի մասը թարգմանել է Խ. Հրաչյանը), Երևան, Հայպետհրատ, 1950։
  • Ելենա Իլյինա, Չորրորդ բարձունքը, վիպակ, Երևան, Հայպետհրատ, 1950։
  • Պյոտր Պավլենկո, Տափաստանի արևը, վիպակ, Երևան, Հայպետհրատ, 1950։
  • Յանկա Կուպալա, Հատընտիր (գրքի մեջ մտնող գործերի մի մասը թարգմանել է Խ. Հրաչյանը), Երևան, Հայպետհրատ, 1951:
  • Ալեքսանդր Տվարդովսկի, Պոեմներ (գրքի մեջ մտնող «Ճամփեզրի տունը» պոեմը թարգմանել է Խ. Հրաչյանը), Երևան, Հայպետհրատ, 1951։
  • Լ. Լագին, Պատենտ «ԱՎ» (ֆանտաստիկական վեպ), Երևան, Հայետհրատ, 1951։
  • Վլադիմիր Մայակովսկի, Արտասահման (բանաստեղծություններ և ակնարկներ, որոնց մի մասը թարգմանել է Խ. Հրաչյանը), Երևան, Հայպետհրատ, 1953։
  • Հ. Ֆաստ, Վերջին սահմանագիծը, վիպակ, Երևան, Հայպետհրատ, 1953։
  • Վլադիմիր Մայակովսկի, Այս գրքույկը պիտի խոսի ծովի մասին ու փարոսի, Երևան, Հայպետհրատ, 1953։
  • Ուկրաինական քնար (բանաստեղծություններ, որոնց մի մասը թարգմանել է Խ. Հրաչյանը), Երևան, Հայպետհրատ, 1954։
  • Վլադիմիր Մայակովսկի, Վլադիմիր Իլյիչ Լենին, պոեմ, Երևան, Հայպետհրատ, 1954։
  • Ալեքսանդր Պուշկին, Երկեր 5 հատորով, հատոր 1, Բանաստեղծություններ (գրքի մի մասը թարգմանել է Խ. Հրաչյանը), Երևան, Հայետհրատ, 1955։
  • Հունգարական ժողովրդական հեքիաթներ, Երևան, Հայետհրատ, 1955։
  • Մուլտատուլի, Մաքս Հավելաար, Երևան, Հայպետհրատ, 1956։
  • Արթուր Կոնան-Դոյլ, Կորուսյալ աշխարհ, վեպ, Երևան, Հայպետհրատ, 1957։
  • ՍՍՀՄ ժողովուրդների գրականություն։ Հատընտիր (գրքի մեջ մտնող գործերի մի մասը թարգմանել է Խ. Հրաչյանը), Երևան, Հայետումանկհրատ, 1958։
  • Վիլյամ Սարոյան, Ժամում 60 մղոն (ժողովածուի մի մասը թարգմանել է Խ. Հրաչյանը), Երևան, Հայպետհրատ, 1959։
  • Վլադիմիր Մայակովսկի, Վլադիմիր Իլյիչ Լենին, պոեմ, Երևան, Հայետհրատ, 1959։
  • Հեքիաթներ և ուրախ վիպակներ, Երևան, Հայպետհրատ, 1959։
  • Ալեքսանդր Տվարդովսկի, Լենինը և վառարանի վարպետը, Երևան, Հայպետհրատ, 1959։
  • Վերա Զվյանգինցևա, Ձմեռային աստղ (բանաստեղծություններ, որոնց մի մասը թարգմանել է Խ. Հրաչյանը), Երևան, Հայպետհրատ, 1960։
  • Իսկանդեր Ալ-Խուրի, Ձիթենի (բանաստեղծություններ, որոնց մի մասը թարգմանել է Խ. Հրաչյանը), Երևան, Հայպետհրատ, 1960։
  • Ղաֆուր Ղուրամ, Բանաստեղծություններ (թարգմանության հեղինակակից Համո Սահյան), Երևան, Հայպետհրատ, 1961։
  • Օ'Հենրի, Վերջին տերևը, պատմվածքներ, Երևան, Հայպետհրատ, 1962։
  • Մարկ Տվեն, Իմ ժամացույցը, պատմվածքներ, Երևան, Հայպետհրատ, 1962։
  • Ալեքսանդր Տվարդովսկի, Ճամփեզրի տունը, պոեմ, Երևան, Հայպետհրատ, 1962։
  • Վլադիմիր Մայակովսկի, Հատընտիր (գրքի մի մասը թարգմանել է Խ. Հրաչյանը), Երևան, Հայպետհրատ, 1963։
  • Ընտիր էջեր ռուս սովետական պոեզիայի։ Ժողովածու (գրքի մեջ մտնող գործերի մի մասը թարգմանել է Խ. Հրաչյանը), Երևան, Հայպետհրատ, 1963։
  • Բրանիսլավ Նուշիչ, Մինիստրական խոճկոր, երգիծական պատմվածքներ, Երևան, Հայպետհրատ, 1963։
  • Կոնստանտին Պաուստովսկի, Իսահակ Լևիտան, պատմվածք, Երևան, Հայպետհրատ, 1963։
  • Սվետոսլավ Մինկով, Այս բանը պատահել է Լամպադեֆորիայում, պատմվածքներ, Երևան, Հայպետհրատ, 1964։
  • Ջ. Վերգա, Գեղջկական պատիվ, Երևան, Հայպետհրատ, 1964։
  • Վիլյամ Սարոյան, Վեսլի ջեկսոնի արկածները, վեպ, Երևան, «Հայաստան», 1965։
  • Բերտոլդ Բրեխտ, Հերետիկոսի թիկնոցը (պատմվածք), Երևան, «Հայաստան», 1965։
  • Ֆրիդրիխ Դյուրենմաթ, Վթար, պատմվածք, Երևան, «Հայաստան», 1965։
  • Բուլղարական պատմվածքներ (ժողովածուի մի մասը թարգմանել է Խ. Հրաչյանը), Երևան, «Հայաստան», 1966։
  • Չեխոսլովակյան պատմվածքներ (ժողովածուի մի մասը թարգմանել է Խ. Հրաչյանը), Երևան, «Հայաստան», 1966։
  • Ջեկ Լոնդոն, Երկերի ժողովածու 12 հատորով, հատոր 7 (գրքի մեջ մտնող «Քոնայի շերիֆը» գործը թարգմանել է Խ. Հրաչյանը), Երևան, «Հայաստան», 1967։
  • Վլադիմիր Մայակովսկի, Փայտոջիլը։ Բաղնիք, Երևան, «Հայաստան», 1968։
  • Ջեկ Լոնդոն, Երկերի ժողովածու 12 հատորով, հատոր 9 (գրքի մեջ մտնող «Երեք սիրտ» գործը թարգմանել է Խ. Հրաչյանը), Երևան, «Հայաստան», 1969։
  • Ֆրիդրիխ Դյուրենմաթ, Դատավորը և դահիճը (վիպակներ և պիեսներ, թարգմանության հեղինակակից Արմեն Հովհաննիսյան), Երևան, «Հայաստան», 1970։
  • Ալեքսանդր Տվարդովսկի, Լենինը և վառարանի վարպետը (բալլադ), Երևան, «Հայաստան», 1970։
  • Վլադիմիր Մայակովսկի, Բանաստեղծություններ, պոեմներ, գիրք 2 (գրքի մեջ մտնող գործերի մի մասը թարգմանել է Խ. Հրաչյանը), Երևան, «Հայաստան», 1972։
  • Վլադիմիր Մայակովսկի, Բանաստեղծություններ, պոեմներ, գիրք 2 (գրքի մեջ մտնող «Լավ է» պոեմը թարգմանել է Խ. Հրաչյանը), Երևան, «Հայաստան», 1972։
  • Վեգարտ Վիգերյուստ, Սոնգդյոլայի հերոսը, վեպ, Երևան, «Հայաստան», 1972։
  • Տաջիկական քնար (ժողովածուի մի մասը թարգմանել է Խ. Հրաչյանը), Երևան, «Հայաստան», 1973։
  • Սթիվեն Լիքոք, Հումորիստական պատմվածքներ, Երևան, «Հայաստան», 1973։
  • Ալեքսանդր Պուշկին, Լիրիկա (գրքի մեջ մտնող մի քանի բանաստեղծություններ թարգմանել է Խ. Հրաչյանը), Երևան, «Հայաստան», 1974։
  • Կարել Չապեկ, Հորդուբալ, վիպակ, պատմվածքներ, ապոկրիֆներ, փոքրիկ առակներ, հեքիաթներ, Երևան, «Սովետական գրող», 1976։
  • Վիլյամ Սարոյան, Թոմ Թեյսիի վագրը, Երևան, «Սովետական գրող», 1978։
  • Արկադի Գայդար, Երկերի ժողովածու 3 հատորով, հատոր 1 (գրքի մեջ մտնող գործերի մի մասը թարգմանել է Խ. Հրաչյանը), Երևան, «Սովետական գրող», 1978։
  • Վիկտոր Աստաֆև, Վիպակներ և պատմվածքներ, Երևան, «Սովետական գրող», 1979։
  • Ռուս դասականների գրադարան։ Վլադիմիր Մայակովսկի, Հատընտիր (գրքի մեջ մտնող գործերի մի մասը թարգմանել է Խ. Հրաչյանը), Երևան, «Սովետական գրող», 1982։
  • Ուիլյամ Մեյքփիս Թեքերեյ, Մատանին ու վարդը կամ արքայազն Հանտաշի և արքայազն Կախատինքի պատմությունը (երգիծական հեքիաթ), Երևան, «Սովետական գրող», 1982։
  • Վլադիմիր Մայակովսկի, Այս գրքույկը (գրքի մեջ մտնող «Այս գրքույկը պիտի խոսի» գործը թարգմանել է Խ. Հրաչյանը), Երևան, «Սովետական գրող», 1983։
  • Արթուր Կոնան Դոյլ, Նոթեր Շերլոկ Հոլմսի մասին։ Կորուսյալ աշխարհ (գրքի մեծ մասը թարգմանել է Խ. Հրաչյանը), Երևան, «Սովետական գրող», 1985:

Տե՛ս նաև

  • Ով ով է.հայեր(կենսագրական հանրագիտարան:Երկու հատորով),ՀՀ խմբ. հանձնաժողով՝ Հ. Մ. Այվազյան (գլխ. խմբագիր) և ուրիշներ,Երևան,Հայկական հանրագիտարան հրատ.,Հ.1,Աբալյան-Ղուշչյան,2005:
  • AV production: