Գևորգյան Մամիկոն Հարությունի

Hayazg-ից
Գևորգյան Մամիկոն Հարությունի
Геворгян Мамикон Арутюнович
Gevorgyan Mamikon.jpg
Անգլերեն: Gevorgyan Mamikon
Հայերեն: Գևորգյան Մամիկոն Հարությունի
Ծննդյան տարեթիվը: 17(29).11.1877
Ծննդավայրը: Քաղաքիկ, Նախիջաևան
Մահվան տարեթիվը: 17.06.1962
Մահվան վայրը: Երևան, Հայաստանի Հանրապետություն:
Համառոտ տվյալներ:
Թատերական գործիչ, թարգմանիչ, բառարանագիր:

Կենսագրություն

Ծնվել է 1877թ. նոյեմբերի 17(29)-ին Նախիջաևանի Օրդուբադի շրջանի Քաղաքիկ գյուղում:

Մահացել է 1962թ. հունիսի 17-ին Հայաստանի Խորհրդային Հանրապետության մայրաքաղաք Երևանում:

Կրթություն

  • 1897թ. ավարտել է Մոսկվայի Լազարյան ճեմարանը:
  • 1901թ. ավարտել է ՄՊՀ իրավագիտության ֆակուլտետը:

Աշխատանքային գործունեություն

  • 1901-1903թթ. աշխատել է Մոսկվայում որպես դատապաշտպան:
  • 1903-1912թթ. աշխատել է Թիֆլիսում որպես դատապաշտպան:
  • 1912-1916թթ. աշխատել է Կոկանդում որպես դատապաշտպան:
  • 1917-1919թթ. աշխատակցել է Թիֆլիսի «Кавказское слово» թերթին:
  • 1921թ.՝ Թիֆլիսի Հայարտան (Հայ արվեստի տուն) խորհրդի նախագահի (Հ. Թումանյա) տեղակալ:
  • 1921-1928թթ.՝ Երևանի առաջին պետական թատրոնի առաջին տնօրեն:
  • 1921թ.-ից՝ «Նորք» պարբերական հանդեսի պատասխանատու քարտուղար:
  • 1928-1932թթ.՝ Ա. Մյասնիկյանի անվան պետական հանրային գրադարանի (Հայաստանի ազգային գրադարան) տնօրեն:
  • 1932-1933թթ.՝ Երևանի Օպերայի և բալետի թատրոնի տնօրեն:
  • 1933-1937թթ. աշխատել է Հայկինոյում՝ որպես գրական-գեղարվեստական խորհրդական և կինոսցենարիստ:
  • 1941թ.-ից՝ Հեղինակային իրավունքների պահպանության Համամիութենական վարչության հայկական բաժնի տնօրեն:
  • 1943-1960թթ. աշխատել է ՀԽՍՀ ԳԱ Լեզվի ինստիտուտում:

Թարգմանություններ

  • «Օժիտը», Ա. Օստրովսկի, 1948 (ռուսերենից հայերեն):
  • «Եկամտաբեր պաշտոն», Ա. Օստրովսկի, 1948 (ռուսերենից հայերեն):
  • «Ճանապարհ դեպի Արզրում», Ա. Պուշկին, Երևան, 1937:
  • «Վերք Հայաստանի», Խ. Աբովյան, տողացի թարգմանություն, 1948 (հայերենից ռուսերեն):
  • «Հայոց պատմություն», Փավստոս Բուզանդ, 1953 (հայերենից ռուսերեն):

Ձեռքբերումներ

  • 1936թ.՝ ԽՍՀՄ գրողների միության անդամ:

Այլ

  • 1901թ. եղել է Փարիզում և Բեռլինում, 1906թ.՝ Աթենքում, Հռոմում, Լյուցեռնում, Ցյուրիխում, Մյունխենում, Վիեննայում:
  • 1917թ. բնակվել է Թիֆլիսում:
  • Մ. Գևորգյանի անունը կարելի է հանդիպել Թիֆլիսում 1917-1920-ական թթ. լույս տեսած «Кавказское слово», «Слово», «Тифлисский листок» պարբերականներում:
  • 1921թ. գործուն մասնակցություն է ունեցել Թիֆլիսի Հայարտան (Հայ արվեստի տուն) կազմակերպմանը:
  • 1921թ. տեղափոխվել է Հայաստան:
  • Զբաղվել է դրամատուրգիայով, կինոդրամատուրգիայով և թարգմանություններով, որի ընթացքում հետապնդվել է խորհրդային իշխանությունների կողմից և կանգնել է դատարանի առջև, իսկ հետագայում՝ արդարացվել:
  • Մասնակցել է Հայաստանի առաջին պետական թատրոնի (Սունդուկյանի անվան, 1921-1928թթ. ընդմիջումներով), Օպերայի և բալետի թատրոնի կազմակերպմանը:
  • Մասնակցել է «Ռուս-հայերեն բառարանի» (հ. 1-4, 1954-1958) ստեղծման աշխատանքներին:
  • Գրել է «Փառանձեմ» և «Վարդազար» պատմական պիեսները, «Գիքոր» կինոնկարի սցենարը (համահեղինակ՝ Ա. Մարտիրոսյան):
  • Մտերմություն է արել Եղիշե Չարենցի հետ:

Մատենագիտություն

  • Գևորգյան Մ.Հ., Ճանապարհորդություն դեպի Արզրում, Երևան, Պետհրատ, 1937, 59 էջ։
  • Գևորգյան Մ.Հ., Ալեքսանդր Պուշկին, Ճանապարհորդություն դեպի Արզրում, թարգմանություն Ա. Պուշկինից (2-րդ տպագրություն), Երևան, Պետհրատ, 1937, 54 էջ։

Տե՛ս նաև