Աբելյան Հովհաննես Հարությունի

Hayazg-ից
Աբելյան Հովհաննես Հարությունի
Абелян Оганес Арутюнович
Աբելյան ննա.jpg
Անգլերեն: Abelyan Hovhannes
Հայերեն: Աբելյան Հովհաննես Հարությունի
Ծննդյան տարեթիվը: 23.10.1865
Ծննդավայրը: Շամախի, Ադրբեջան
Մահվան տարեթիվը: 01.07.1936
Մահվան վայրը: Երևան, Հայաստանի Հանրապետություն
Համառոտ տվյալներ:
Դերասան:

Կենսագրություն

Ծնվել է 1865թ. հոկտեմբերի 23-ին Ադրբեջանի Շամախի քաղաքում:

Կրթություն

  • Նախնական կրթությունն ստացել է Շամախիում:
  • Սովորել է Բաքվի ծխական դպրոցում:
  • Սովորել է Բաքվի ռուսական ռեալական ուսումնարանում:
  • 1886թ. ընդունվել է Թիֆլիսի «Հայոց դրամատիկական ակումբի» խումբը, դիմախաղի, ձայնի առոգանության դասեր առել Պետրոս Ադամյանից:

Աշխատանքային գործունեություն

  • 1880թ. մասնակցել է աշակերտական ներկայացումներին և Ս. Սաֆրազյանի խմբի հյուրախաղերին:
  • 1882թ. Բաքվում սկսել է բեմական պրոֆեսիոնալ գործունեությունը Ա. Գոնչարովի ռուսական խմբում՝ որպես բեմահարդար, նան դերասան՝ դրամատիկ և օպերետային ներկայացումներում:
  • 1887–1891թթ. խաղացել է հայկական և ռուսական ներկայացումներում:
  • 1891թ.-ից հանդես է եկել հայկական թատրոնում՝ Թիֆլիսում, Բաքվում և այլուր:
  • 1895թ. հիմնել է Թիֆլիսի «Հայոց դերասանական ընկերություն» թատերախումբը:
  • 1901–1905թթ. Գ. Պետրոսյանի հետ վարել է Թիֆլիսի մշտական թատերախումբը (1905թ.-ից՝ նաև ռեժիսոր):
  • 1908թ. Ա. Արմենյանի հետ կազմակերպել է Աբելյան-Արմենյան թատերախումբը:
  • 1912թ. գլխավորել է հայ թատրոնի հյուրախաղերը Մոսկվայում և Սանկտ Պետերբուրգում:
  • 1913թ. իր խմբով ելույթներ է ունեցել Իրանում, Միջին Ասիայում:
  • 1917թ.՝ «Հայ դրամատիկական դերասանների միության» նախագահ:
  • 1925թ. հայկական թատերախմբերի հետ խաղացել է Կոստանդնուպոլսում, Զմյուռնիայում, Եգիպտոսում, Փարիզում, Բրյուսելում, Լոնդոնում, ԱԱՆ-ում:
  • 1925թ.՝ Երևանի առաջին պետական թատրոնի (Սունդուկյանի անվան) դերասան:
  • 1926թ.-ից սկսել է շրջագայությունները Կովկասում, Ռուսաստանի հարավում, Միջին Ասիայում:
  • 1927-1928թթ.՝ Բաքվի հայկական թատրոնի դերասան:

Դերեր

  • էլիզբարով - Շիրվանզադեի «Պատվի համար»:
  • Ռուստամ, Բարխուդար - Շիրվանզադեի «Նամուս»:
  • Գիժ Դանել - Շիրվանզադեի «Չար ոգի»:
  • Ավենգալի - Գեի «Տրիլբի»:
  • Շտոկման - Իբսենի «Դոկտոր Շտոկման»:
  • Պեպո - Սունդուկյանի «Պեպո»:
  • Վանահայր - Շանթի «Հին աստվածներ»:
  • Աբիսողոմ աղա, Պաղտասար - Պարոնյւսնի «Մեծապատիվ մուրացկաններ», «Պաղտասար աղբար»:
  • Ասլան ամի - Վ.Վաղարշյանի «Օղակում»:
  • Օթելլո, Լիր - Շեքսպիրի «Օթելլո», «Լիր արքա»:
  • Ժադով - Ա.Օստրովսկու «Եկամտաբեր պաշտոն»:

Ձեռքբերումներ

  • 1913թ.՝ Առյուծի և Արևի առաջին աստիճանի շքանշան Իրանի շահի կողմից:
  • 1925թ.՝ ՀԽՍՀ ժողովրդական արտիստ:
  • 1932թ.՝ ՀՍԱՀ աշխատանքի հերոս:

Այլ

  • Վ. Գունիայի, Ն. Գարոնիա–Ցագարելու, Կ. Ղիփիանու, Կ. Մեսխու, Վ. Աբաշիձեի, Լ. Ալեքսի-Մեսխիշվիլու, Հ. Արաբլինսկու, Մ. Ալիևի, Ա. Շարիֆզադեի հետ Աբելյանի բարեկամությունը նպաստել է վրաց, ադրբեջանական և հայ թատրոնների կապերի փոխադարձ ամրապնդմանը, ազգային բեմերի գոյատևմանը:
  • 1936թ. Վանաձորի դրամատիկական թատրոնը կոչվել է Աբելյանի անունով:
  • Երևանի փողոցներից մեկը կրում է Աբելյանի անունը:
  • Աբելյան Ալեքսանդրիեղբայրն է:

Նկարներ

Նկարներ

Տեսանյութեր

Հրապարակումներ մամուլում

Տե՛ս նաև